آیه ۲ سوره ماعون

سوره ماعون(الماعون)، آیه ۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۲

معنی کلمات و عبارات
«یَدُعُّ»: سخت می‌راند و با خشونت طرد می‌کند (نگا: طور / ).
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۱ تا ۳

این آیات درباره عاص بن وائل السهمى نازل شده و نیز گویند: درباره ولید بن مغیرة نازل گردیده است. ابن جریج گوید: درباره ابوسفیان بن حرب آمده که هر هفته دو شتر نحر مى کرد و یتیمى از او گوشت خواست با عصاى خود او را از خود راند و نیز گویند: آیه ۱ درباره ابوجهل و کفار قریش نازل شده است.

تفسیر کشف الاسرار. تفسیر على بن ابراهیم.

نکات آیه
۱ - پرخاش به یتیمان و راندن آنان از نزد خود، از کسى سرمى زند که جزاى آخرت را دروغ مى پندارد. «فذلک الذى یدعّ الیتیم» «ذلک»، اشاره به کسى است که آیه قبل او را تکذیب کننده روز جزا معرفى کرد. «دَعٌّ» (مصدر «یَدُعُّ»)، به معناى دور ساختن با خشونت است (قاموس). تعبیر «ذلک الذى...» - که مبتداى معرفه در کنار خبر معرفه اى قرار گرفته که بر جنس دلالت دارد - بیانگر حصر است. ۲ - پرخاش به یتیمان و از خود راندن آنان، رفتارى نکوهیده است. «فذلک الذى یدعّ الیتیم» ۳ - پذیرش و نوازش، بالاترین نیاز یتیمان است. «فذلک الذى یدعّ الیتیم» ۴ - ترش رویى در برابر یتیمان و رد خواسته هاى آنان، دورسازنده انسان از قرب به خداوند است. «فذلک» «ذلک»، اسم اشاره اى است که براى دور به کار مى رود و در آیه شریفه یا براى تحقیر به کار رفته و یا نشانگر دورى از خداوند است. ۵ - توجّه به سقوط اخلاقى منکران معاد، تا حد خشونت با یتیمان، مایه پرهیز از تکذیب آخرت است. «فذلک الذى یدعّ الیتیم» ۶ - یتیم نوازى، لازمه پذیرش روز جزا و نشانه کام یابى در آن است. «یکذّب بالدین . فذلک الذى یدعّ الیتیم»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۷)
  • تکذیب روز جزا، سبب بدرفتاری با یتیم+۱ آیه
  • امور اقتصادی و معیشتی مردم، دارای جایگاهی مهمّ در حدّ مسایل اعتقادی و عبادی+۶ آیه
  • اهانت به یتیم رفتار تکذیبکنندگان دین+۱ آیه
  • بخلورزی ابوسفیان بن حرب، در راندن یتیمان از نزد خویش و ترغیب نکردن به اطعام مستمندان+۱ آیه
  • بخلورزی عاصبنوایل، در رد کردن یتیمان و ترغیب نکردن دیگران به اطعام بینوایان+۱ آیه
  • بخلورزی ولید بن مغیره، در راندن یتیمان و تشویق نکردن به اطعام مستمندان+۱ آیه
  • روا نبودن خشونت و بیمهری، نسبت به یتیمان+۴ آیه
  • اطعام نکردن به مساکین و گرسنه رها کردن انان در جامعه، جرمی نابخشودنی+۶ آیه
  • لزوم ترغیب دیگران به اطعام نیازمندان+۶ آیه
  • لزوم اطعام به یتیم و ترغیب دیگران بر ان+۶ آیه
  • حرمت ترک اطعام به مساکین و گرسنه رها کردن انان، در جامعه+۹ آیه
  • عدم جواز اهانت به یتیم+۲ آیه
  • حرمت خشونت و بی مهری، نسبت به یتیمان+۲ آیه
  • خشونت با یتیمان، کاری نکوهیده+۱ آیه
  • تکذیب اسلام و دین خدا، عامل خشونتورزی نسبت به یتیمان+۱ آیه
  • تکذیب حسابرسی (قیامت)، عامل خشونتورزی با یتیمان+۱ آیه
  • ریا، عملی ممنوع و حرام+۵ آیه
  • ریاکاری بعضی از تکذیب گران کیفرهای الهی، در نمازهای خود، نزد مسلمانان+۵ آیه
  • تهدید خداوند، به تارکان زکات+۵ آیه
  • عاریه ندادن لوازم زندگی خود به نیازمندان، امری نکوهیده+۲ آیه
  • تکذیب قیامت، زمینه ترک اطعام به مستمندان+۲ آیه
  • تکذیب قیامت، زمینه طرد یتیم+۱ آیه
  • بخل ورزی ادمی در معاشرتهای خود با دیگران، امری ناپسند+۱ آیه
  • طرد یتیمان، از اسباب نکوهش و ملامت+۱ آیه
  • غافلان از نماز مورد لعن و نفرین خدا+۱ آیه
  • سعی برای رفع نیازمندیهای دیگران، هنگام نماز، امری پسندیده+۲ آیه
  • نمازگزاران پرخاشگر و طردکننده یتیمان، مورد نفرین خداوند+۲ آیه
  • وجوب ترغیب و تشویق دیگران به اطعام نیازمندان+۵ آیه
  • وجوب اطعام به یتیم و ترغیب دیگران بر ان+۶ آیه
  • مراقبت از نماز، زمینهساز احترام یتیم و رسیدگی به امور انان+۲ آیه
  • حرمت رفتار تحقیرامیز با یتیمان+۲ آیه
  • نکوهیده بودن پرخاش به ایتام و راندن انان از خود
  • طرد یتیمان و پرخاش به انان، از سوی تکذیبکننده روز قیامت+۱ آیه
  • نکوهیده بودن پرخاش به ایتام و راندن انان از خود+۱ آیه
  • پذیرش و نوازش ایتام و اظهار محبّت به انان، مطلوب و پسندیده+۲ آیه
  • ترشرویی با یتیم و ردّ خواسته وی، نشانه تکذیب دین و دوری از خدا+۱ آیه
  • یتیمنوازی، از لوازم ایمان به روز جزا و قیامت+۱ آیه
واژه‌ها