آیه ۱۲ سوره مدثر

سوره مدثر(المدثر)، آیه ۱۲ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۵

معنی کلمات و عبارات
«مَمْدُوداً»: گسترده. فراوان.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۱۲ تا ۱۷

این آیات با آیه ۱۱ درباره ولید بن مغیرة که پیرمردى مجرب و از زیرکان عرب بود، نازل شده است و کسى بود که پیامبر را مسخره می‌کرد. روزى رسول خدا صلی الله علیه و آله در حجره خویش مشغول خواندن قرآن بود، قریش که آن آیات را مى شنیدند. نزد ولید رفتند و گفتند: اى ابو عبد شمس این کلماتى که محمد می‌خواند، چیست؟ آیا شعر است که می‌خواند و یا کهانت است که مى گوید و یا خطبه است که به زبان می‌راند؟ ولید گفت: بگذارید تا خودم گوش فرادارم و بشنوم سپس نزدیک رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد و گفت: یا محمد از اشعار خود براى من بخوان. پیامبر فرمود: آنچه من تلاوت کرده و می‌خوانم، شعر نیست بلکه کلام پروردگار است که به توسط فرشتگان براى انبیاء و رسل خویش مى فرستد. ولید گفت: همان را براى من اندکى بخوان، رسول خدا صلی الله علیه و آله سوره حم سجده را قرائت کرد تا به این آیه رسید. «فَإِنْ أَعْرَضُوا فَقُلْ أَنْذَرْتُکمْ صاعِقَةً مِثْلَ صاعِقَةِ عادٍ وَ ثَمُودَ». ولید وقتى این آیات را شنید به خود لرزید و موى سر و ریش او بر بدنش راست شد از آنجا یکسر به خانه خویش رفت و از آن پس از خانه بیرون نیامد. قریش هر قدر به انتظار وى ماندند، او را ندیدند تا این که نزد ابوجهل رفتند و گفتند: اى ابوالحکم ولید به سوى دین محمد رفته و چند روزى است که از خانه بیرون نمى آید. ابوجهل نزد ولید رفت و گفت: اى عم، تو آبروى ما را برده اى و ما را در میان قریش رسوا نموده اى و دشمن از هر طرف ما را شماتت و سرزنش می‌نمایند. آیا واقعا به دین محمد گرویده اى؟ ولید گفت: اى ابوالحکم من به دین محمد نگرویده ام ولى کلامى از او شنیدم که بدن من لرزید. ابوجهل گفت: آیا براى تو خطبه خواند؟ گفت: نه، خطبه یک سلسله کلام متصل به یکدیگر است ولى کلام او پراکنده بود و هیچکدام با دیگرى شباهتى نداشت، ابوجهل گفت: آیا شعر بود که براى تو خواند؟ گفت: شعر هم نبود زیرا من انواع و اقسام اشعار عرب را به جهات مختلف شنیده ام. کلام او به شعر هم شباهتى نداشت، ابوجهل گفت: پس چه بود؟ ولید گفت: واگذار مرا تا درباره آن بیندیشم تا براى گفتار او نامى بگذارم. فرداى آن روز دوباره ابوجهل با عده اى از قریش نزد او آمدند، گفتند: بالاخره کلام محمد را چه نامیده اى؟ گفت: کلام او سحرى است که بسیار جذب قلوب مردم می‌کند سپس این آیات نازل گردید. چنان که ابن عباس و دیگران از مفسرین با اندک تفاوت نیز آن را نقل و روایت نموده اند و نیز گویند: این شأن و نزول درباره ولید بن مغیرة در طى آیات ۱۹ تا ۲۵ این سوره با اندک تفاوتى نازل گردیده است.

آیه ۱۳ (ترجمه)، «و اگر از آیات خدا دورى کردند؛ بگو شما را به صاعقه اى که عاد و ثمود را هلاک نمود، مى ترسانم». تفسیر على بن ابراهیم. حاکم صاحب المستدرک. تفاسیر طبرى و ابن ابى حاتم. کشف الاسرار.

نکات آیه
۱ - ولیدبن مغیره، فردى ثروتمند و داراى اموال فراوان «ذرنى و من خلقت وحیدًا . و جعلت له مالاً ممدودًا» ۲ - اموال و دارایى هاى بشر، به قدرت و مشیت خداوند و از نعمت هاى او است. «و جعلت له مالاً ممدودًا» ۳ - برخوردارى از اموال و ثروت بدون ایمان و دین دارى، بى ارزش در نظام ارزشى قرآن «و جعلت له مالاً ممدودًا» برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که آیه شریفه، درصدد محکوم کردن کسى است که از ثروت و اموال برخوردار بوده; ولى از ایمان بى بهره است و در مقابل دین، موضع مخالف گرفته است.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۴)
  • دشمنی ولید بن مغیره متمّول با ایات خدا+۲ آیه
  • نقشه خدعهامیز ولیدبنمغیره برای انکار قران، سبب ابتلای وی به عذاب استدراج+۵ آیه
  • گرفتار شدن ولیدبنمغیره به عذاب سخت پس از مهلت یافتن و بهرهمند شدن از رفاه و امکانات فراوان در دنیا+۴ آیه
  • استکبار ولیدبنمغیره کافر، در برابر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۷ آیه
  • نفرین خداوند به ولیدبنمغیره، از اشراف مکّه، به سبب استکبار وی+۸ آیه
  • ستیزهجویی ولیدبنمغیره از اشراف مکّه، با ایات الهی+۵ آیه
  • توطیه ولیدبنمغیره، اشرافی مکّه، بر ضدّ پیامبر(صلی الله علیه واله) و قران+۱۱ آیه
  • تهدید اشراف مکّه به عذاب الهی از سوی خداوند+۸ آیه
  • سِحر تلقّی شدن قران کریم از سوی برخی اشراف صدر اسلام+۶ آیه
  • طمع بیش از حد، ولیدبنمغیره، از اشراف مکّه در مالاندوزی+۴ آیه
  • فرزندان، وسیلهای برای کمک به پدران و مادران+۵ آیه
  • اموال دنیایی، از وسایل مدد رسان به انسانها+۳ آیه
  • انذار خداوند به کافران مرفّه، از سقوط در جهنّم+۵ آیه
  • خداوند، انذاردهنده ولیدبنمغیره+۴ آیه
  • حضور پسران، نزد پدر و مادر و زندگی در جوار انان، از نعمتهای الهی+۱ آیه
  • تهدید اشراف صدر اسلام به عذاب الهی، از سوی خداوند+۹ آیه
  • تهدید مالاندوزان بیمسیولیّت، به عذاب سخت جهنّم+۶ آیه
  • ثروتاندوزی (بدون پرداخت حقوق لازم)، از موجبات جهنّم+۲ آیه
  • ولیدبنمغیره، فردی طمعکار و افزونخواه+۵ آیه
  • بینتیجه بودن حرص و از ولید بن مغیره+۶ آیه
  • طمعورزی در به چنگ اوردن ثروت و قدرت بیشتر، خصلتی ناپسند+۴ آیه
  • رفاه طلبی ولیدبن مغیره در ابعاد گسترده+۴ آیه
  • تداوم رفاه مندی در نسلهای کافران+۴ آیه
  • رفاه مندی کافران دارای ابعاد متنوّع و مختلف+۳ آیه
  • گرفتار شدن ولید بن مغیره به عذاب سخت، پس از مهلت یافتن و بهره مند شدن از رفاه و امکانات فراوان در دنیا+۴ آیه
  • خداوند، عطاکننده رفاه به انسانها+۳ آیه
  • طمعورزی در به چنگ اوردن ثروت و قدرت بیشتر، خصلتی ناپسند و مورد سرزنش خداوند+۴ آیه
  • طمع و افزون خواهی ولید بن مغیره، به رغم برخورداری از مال فراوان و فرزندان همیشه حاضر و امکانات زندگی+۴ آیه
  • بی نتیجه بودن حرص و طمع ولید بن مغیره+۶ آیه
  • طمعورزی ولید بن مغیره، در به چنگ اوردن ثروت و قدرت بیشتر، خصلتی ناپسند+۴ آیه
  • مال اندوزی، سبب طمع برخی به داشتن مال بیشتر+۳ آیه
  • فرزندان، وسیله ای برای امداد به والدین+۵ آیه
  • لجاجت بعضی از کافران حق ناپذیر و مستکبر صدر اسلام بر الهی نبودن قران و منشا بشری دانستن ان+۱۴ آیه
  • برخورداری از مال و ثروت بدون ایمان به ایات الهی، بی ارزش در نظام ارزشی قران+۳ آیه
  • ولیدبن مغیره، فردی طمعکار در ازدیاد مال+۳ آیه
  • برخی انسانها موجوداتی طمعکار و افزون خواه، در به چنگ اوردن ثروت+۱ آیه
  • طمع ورزی و افزون خواهی در به چنگ اوردن ثروت بیشتر، خصلتی ناپسند+۲ آیه
  • ولید بن مغیره، مردی مالدار و ثروتمند
  • اموال فراوان ولید بن مغیره به قدرت و مشیت خداوند و از نعمتهای او
  • توسعه اقتصادی برخورداران از مال و مکنت، از ناحیه خداوند و مقتضای مشیّت او+۱ آیه
  • انذار خداوند به مترفان کافر، از سقوط در جهنم+۳ آیه
  • مترفان کافر لجوج، در معرض گرفتاری به عقوبتی طاقتفرسا+۲ آیه
  • دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر مخالفتهای مترفان کافر+۳ آیه
  • مترفان کافر، مردمی زیادهطلب و دارای خصومت با ایات الهی+۳ آیه
واژه‌ها