آیه ۱۵ سوره مدثر

سوره مدثر(المدثر)، آیه ۱۵ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۵

معنی کلمات و عبارات
«ثُمَّ»: گذشته از این. سپس.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۱۲ تا ۱۷

این آیات با آیه ۱۱ درباره ولید بن مغیرة که پیرمردى مجرب و از زیرکان عرب بود، نازل شده است و کسى بود که پیامبر را مسخره می‌کرد. روزى رسول خدا صلی الله علیه و آله در حجره خویش مشغول خواندن قرآن بود، قریش که آن آیات را مى شنیدند. نزد ولید رفتند و گفتند: اى ابو عبد شمس این کلماتى که محمد می‌خواند، چیست؟ آیا شعر است که می‌خواند و یا کهانت است که مى گوید و یا خطبه است که به زبان می‌راند؟ ولید گفت: بگذارید تا خودم گوش فرادارم و بشنوم سپس نزدیک رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد و گفت: یا محمد از اشعار خود براى من بخوان. پیامبر فرمود: آنچه من تلاوت کرده و می‌خوانم، شعر نیست بلکه کلام پروردگار است که به توسط فرشتگان براى انبیاء و رسل خویش مى فرستد. ولید گفت: همان را براى من اندکى بخوان، رسول خدا صلی الله علیه و آله سوره حم سجده را قرائت کرد تا به این آیه رسید. «فَإِنْ أَعْرَضُوا فَقُلْ أَنْذَرْتُکمْ صاعِقَةً مِثْلَ صاعِقَةِ عادٍ وَ ثَمُودَ». ولید وقتى این آیات را شنید به خود لرزید و موى سر و ریش او بر بدنش راست شد از آنجا یکسر به خانه خویش رفت و از آن پس از خانه بیرون نیامد. قریش هر قدر به انتظار وى ماندند، او را ندیدند تا این که نزد ابوجهل رفتند و گفتند: اى ابوالحکم ولید به سوى دین محمد رفته و چند روزى است که از خانه بیرون نمى آید. ابوجهل نزد ولید رفت و گفت: اى عم، تو آبروى ما را برده اى و ما را در میان قریش رسوا نموده اى و دشمن از هر طرف ما را شماتت و سرزنش می‌نمایند. آیا واقعا به دین محمد گرویده اى؟ ولید گفت: اى ابوالحکم من به دین محمد نگرویده ام ولى کلامى از او شنیدم که بدن من لرزید. ابوجهل گفت: آیا براى تو خطبه خواند؟ گفت: نه، خطبه یک سلسله کلام متصل به یکدیگر است ولى کلام او پراکنده بود و هیچکدام با دیگرى شباهتى نداشت، ابوجهل گفت: آیا شعر بود که براى تو خواند؟ گفت: شعر هم نبود زیرا من انواع و اقسام اشعار عرب را به جهات مختلف شنیده ام. کلام او به شعر هم شباهتى نداشت، ابوجهل گفت: پس چه بود؟ ولید گفت: واگذار مرا تا درباره آن بیندیشم تا براى گفتار او نامى بگذارم. فرداى آن روز دوباره ابوجهل با عده اى از قریش نزد او آمدند، گفتند: بالاخره کلام محمد را چه نامیده اى؟ گفت: کلام او سحرى است که بسیار جذب قلوب مردم می‌کند سپس این آیات نازل گردید. چنان که ابن عباس و دیگران از مفسرین با اندک تفاوت نیز آن را نقل و روایت نموده اند و نیز گویند: این شأن و نزول درباره ولید بن مغیرة در طى آیات ۱۹ تا ۲۵ این سوره با اندک تفاوتى نازل گردیده است.

آیه ۱۳ (ترجمه)، «و اگر از آیات خدا دورى کردند؛ بگو شما را به صاعقه اى که عاد و ثمود را هلاک نمود، مى ترسانم». تفسیر على بن ابراهیم. حاکم صاحب المستدرک. تفاسیر طبرى و ابن ابى حاتم. کشف الاسرار.

نکات آیه
۱ - ولیدبن مغیره، فردى طمع کار و افزون خواه «و جعلت له مالاً ممدودًا ... ثمّ یطمع أن أزید» ۲ - انسان، موجودى بى نهایت طلب و افزون خواه، در به چنگ آوردن ثروت و قدرت «ثمّ یطمع أن أزید» ۳ - طمعورزى و افزون خواهى در به چنگ آوردن ثروت و قدرت بیشتر، خصلتى ناپسند و محکوم است. «ثمّ یطمع أن أزید» برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که این دسته از آیات - که درباره افراد کافر و دین ستیزى همچون ولیدبن مغیره است - درصدد بیان خصلت هاى زشت آنان و محکوم کردن آنها است. ۴ - مخالفان قرآن و رسالت پیامبر(ص)، از قشر مرفّه، قدرتمند و افزون خواه بودند. «و جعلت له مالاً ممدودًا . و بنین شهودًا . و مهّدت له تمهیدًا . ثمّ یطمع أن أزید»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
  • استکبار ولیدبنمغیره کافر، در برابر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۷ آیه
  • نفرین خداوند به ولیدبنمغیره، از اشراف مکّه، به سبب استکبار وی+۸ آیه
  • ستیزهجویی ولیدبنمغیره از اشراف مکّه، با ایات الهی+۵ آیه
  • توطیه ولیدبنمغیره، اشرافی مکّه، بر ضدّ پیامبر(صلی الله علیه واله) و قران+۱۱ آیه
  • تهدید اشراف مکّه به عذاب الهی از سوی خداوند+۶ آیه
  • طمع بیش از حد، ولیدبنمغیره، از اشراف مکّه در مالاندوزی+۴ آیه
  • تهدید اشراف صدر اسلام به عذاب الهی، از سوی خداوند+۶ آیه
  • ولیدبنمغیره، فردی طمعکار و افزونخواه+۵ آیه
  • بینتیجه بودن حرص و از ولید بن مغیره+۶ آیه
  • طمعورزی در به چنگ اوردن ثروت و قدرت بیشتر، خصلتی ناپسند+۴ آیه
  • دشمنی با ایات خدا، موجب زوال نعمتها+۱ آیه
  • رفاه طلبی ولیدبن مغیره در ابعاد گسترده+۴ آیه
  • طمعورزی در به چنگ اوردن ثروت و قدرت بیشتر، خصلتی ناپسند و مورد سرزنش خداوند+۴ آیه
  • طمع و افزون خواهی ولید بن مغیره، به رغم برخورداری از مال فراوان و فرزندان همیشه حاضر و امکانات زندگی+۴ آیه
  • بی نتیجه بودن حرص و طمع ولید بن مغیره+۶ آیه
  • طمعورزی ولید بن مغیره، در به چنگ اوردن ثروت و قدرت بیشتر، خصلتی ناپسند+۴ آیه
  • مال اندوزی، سبب طمع برخی به داشتن مال بیشتر+۳ آیه
  • لجاجت بعضی از کافران حق ناپذیر و مستکبر صدر اسلام بر الهی نبودن قران و منشا بشری دانستن ان+۱۴ آیه
  • ولیدبن مغیره، فردی طمعکار در ازدیاد مال+۳ آیه
  • برخی انسانها موجوداتی طمعکار و افزون خواه، در به چنگ اوردن ثروت+۱ آیه
  • طمع ورزی و افزون خواهی در به چنگ اوردن ثروت بیشتر، خصلتی ناپسند+۲ آیه
  • ولیدبنمغیره، از مترفان و انسانی با طمع و معاند با ایات الهی+۱ آیه
  • دشمنان و مخالفان رسالت پیامبراکرم صلی الله علیه و اله از صاحبان زر و زور+۱ آیه
  • حرص و طمع به مال دنیا، نکوهیده و موجب ملامت+۱ آیه
  • نکوهش خدا از ولید بن مغیره، به سبب حرص و طمعورزی وی+۱ آیه
واژه‌ها