سوره ملک(الملك)، آیه ۲۸ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۶۴
قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَهْلَكَنِيَ اللَّهُ وَمَن مَّعِيَ أَوْ رَحِمَنَا فَمَن يُجِيرُ الْكَافِرِينَ مِنْ عَذَابٍ أَلِيمٍ
بگو: «به من خبر دهید اگر خداوند مرا و تمام کسانی را که با من هستند هلاک کند، یا مورد ترحّم قرار دهد، چه کسی کافران را از عذاب دردناک پناه میدهد؟!»
معنی کلمات و عبارات
«أَرَأَیْتُمْ»: (نگا: انعام / ، یونس / و ، هود / ). «إِنْ أَهْلَکَنِی»: جواب (إنْ) جمله «فَمَن یَأْتِیکُم بِمَآءٍ مَّعِینٍ» است. «یُجِیرُ»: پناه میدهد.
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - ارائه شیوه احتجاج با کافران و مشرکان، از سوى خداوند به پیامبر(ص) «قل أرءیتم إن أهلکنى اللّه»
۲ - طرح پرسش هاى تنبّه بخش و بیدارکننده، شیوه ارائه شده از سوى خداوند به پیامبر(ص) در محاجّه با کافران و مشرکان «قل أرءیتم إن أهلکنى اللّه و من معى أو رحمنا»
۳ - کافران، در آرزوى مرگ پیامبر(ص) و مؤمنان و شکست اسلام به سر مى بردند. «قل أرءیتم إن أهلکنى اللّه و من معى»
مفسران (صاحب مجمع البیان، تفسیر کبیر و...) نوشته اند: این آیه و آیات مشابه آن (مانند آیه ۳۰ سوره «طور» و آیه ۱۲ سوره «فتح»)، اشاره به این حقیقت تاریخى دارد که کافران و مشرکان، پیوسته در آرزوى مرگ پیامبر(ص) و مؤمنان و در نتیجه شکست کامل اسلام، به سر مى بردند.
۴ - زندگى پیروزمندانه مسلمانان، جلوه رحمت خداوند بر آنان «إن أهلکنى اللّه و من معى أو رحمنا»
برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که عبارت «أو رحمنا» در برابر «أهلکنى اللّه...» (هلاکت و شکست) قرار دارد.
۵ - حیات مؤمنان، جلوه رحمت خداوند «أو رحمنا»
مطلب یاد شده، از تعبیر حیات مؤمنان به رحمت استفاده مى شود.
۶ - هیچ کس و هیچ نیرویى، توانایى پناه دادن به کافران در برابر عذاب دردناک الهى را ندارد. «فمن یجیر الکفرین من عذاب ألیم»
برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که استفهام در «فمن یجیر...» انکارى است.
۷ - کافران حق ناپذیر و لجوج، در معرض عذاب الهى قرار دارند. «فمن یجیر الکفرین من عذاب ألیم»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آرزوی شکست اسلامآرزوی مرگ مؤمنانبدخواهی کافرانعجز از پناه به کافرانپرسش محمدپرسش از کافرانروش احتجاج با کافرانحیات مؤمنانآرزوی مرگ محمدروش احتجاج با مشرکانعذاب حق ناپذیرانآرزوی کافرانپرسش از مشرکانپیروزی مسلماناناحتجاج محمدحق ناپذیری کافرانلجاجت کافرانحتمیت عذاب کافرانعجز موجوداتمعلم محمدعذاب دردناکعذاب کافرانتعالیم خدانشانه های رحمت خداعذابهای خدامراتب عذاب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
- طرح پرسش بیدارکننده مبنی بر قدرت مطلق خدا در امر حیات، مرگ، عذاب و تامین اب مورد نیاز انسانها، شیوه ارایه شده از سوی خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله)در محاجّه با کافران+۲ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور به احتجاج با کافران با طرح پرسش و پاسخ+۷ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، مامور به احتجاج با مشرکان با طرح پرسش و پاسخ بیدارکننده+۴ آیه
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۱ آیه
- تعلیم روش احتجاج به محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۷ آیه
- توجّه به رحمانیّت خداوند، زمینه توکّل بر او+۱ آیه
- توکّل به خداوند، امری مطلوب در تبلیغ و اجرای رسالتهای الهی+۱۰ آیه
- توکّل به خدا، امری شایسته و لازم در مبارزه با شرک و بتپرستی+۱۰ آیه
- هشدار کافران به عذاب سخت، از سوی خداوند+۳ آیه
- تهدید کافران صدر اسلام به عذاب و کیفر، از سوی خدا+۶ آیه
- ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۷ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، وظیفه دار ابلاغ رحمانیّت خداوند به کافران+۳ آیه
- حیات مؤمنان، جلوه رحمت خداوند
- کفر، باعث گمراهی و محرومیّت از هدایت الهی+۱ آیه
- دردناک بودن، از اوصاف عذاب+۱ آیه
- کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۲ آیه
- تنها خداوند قادر بر نجات کافران از عذاب دردناک
- احتجاج با مشرکان، راهی برای بیدار ساختن فطرت توحیدی مشرکان+۹ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله) مامور احتجاج با کافران به جهت احیای فطرت توحیدی انان+۱ آیه
- تهدید شدن کافران لجوج و تکذیبگر به عذاب از سوی خداوند+۴ آیه
- کافران لجوج و تکذیبگر در معرض عذاب الهی (همچون خشکسالی)+۹ آیه
- اعتقاد به رحمت خدا، عامل توکل محمّد صلی الله علیه و اله به خدا+۲ آیه
- توکّل محمّد صلی الله علیه و اله بر خدا در دعوت و تبلیغ خود، سفارش خدا به او+۹ آیه
- توکّل محمّد صلی الله علیه و اله بر خدا، در مبارزه با شرک، امری شایسته و لازم+۸ آیه
- تهدید کافران، وظیفه الهی محمّد صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- دشمنان پیامبراکرم، در ارزوی مرگ ان حضرت+۴ آیه
- توبیخ کافران، به علّت نادیده گرفتن امداد و یاری خدا به انسان در نجات از عذاب