آیه ۳ سوره ملک

سوره ملک(الملك)، آیه ۳ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۶۲

الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَمَاوَاتٍ طِبَاقاً مَا تَرَى فِي خَلْقِ الرَّحْمٰنِ مِنْ تَفَاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَى مِنْ فُطُورٍ

همان کسی که هفت آسمان را بر فراز یکدیگر آفرید؛ در آفرینش خداوند رحمان هیچ تضادّ و عیبی نمی‌بینی! بار دیگر نگاه کن، آیا هیچ شکاف و خللی مشاهده می‌کنی؟!

معنی کلمات و عبارات
«سَبْعَ سَمَاوَاتٍ»: (نگا: بقره / ، اسراء / ، مؤمنون / ). «طِبَاقاً»: جمع طَبَق، یا طَبَقَه، یکی فوق دیگری. یکی برتر از دیگری.. یا این که همچون مُطابقه، مصدر باب مفاعله است و به معنی موافق و مرتبط و همآهنگ و هم‌آوا با یکدیگر است. «تَفَاوُتٍ»: عیب و نقص. خلل و رخنه. ناسازگاری و ناخوانی. نظم و نظام شگفت‌انگیز بر الکترون، پروتون، اتم، زمین، منظومه شمسی، منظومه‌های دیگر، کهکشان راه شیری، کهکشانهای دیگر، و ... حاکم است، و همه جا قانون است و حساب، و همه جا نظم است و برنامه ... هرچه ای انسان در جهان آفرینش دقّت کنی کمترین خلل و ناموزونی در آن نمی‌بینی. «فُطُورٍ»: جمع فَطْر، درز و شکاف. مراد خلل و رخنه است.
نزول
نکات آیه
۱ - خداوند، خالق آسمان ها است. «الذى خلق سبع سموت» ۲ - آسمان هاى هفتگانه در نظم و اتقان، متناسب و مشابه هم اند. «سبع سموت طباقًا» برداشت یاد شده، مبتنى بر این نکته است که «طباقاً» از مصدر «طابَقَ» و به معناى مطابقت و مشابهت باشد. در این صورت مقصود از آن، تشابه و تطابق آسمان ها در نظم و اتقان و مانند آن است. ۳ - آسمان، متعدد و داراى هفت طبقه است. «سبع سموت طباقًا» برداشت یاد شده، مبتنى بر این است که «طباقاً» جمع «طَبَق» باشد. ۴ - آفرینش آسمان هفتگانه، جلوه و نشانه فرمان روایى و قدرت مطلق و بى چون خداوند «بیده الملک ... الذى خلق سبع سموت طباقًا» جمله «الذى خلق سبع سماوات طباقاً» توضیح و تبیین دیگرى براى آثار و جلوه هاى ملک و قدرت مطلق خداوند است. ۵ - در آفرینش جهان، هیچ گونه اختلاف و ناهماهنگى دیده نمى شود. «ما ترى فى خلق الرحمن من تفوت» «تفاوت»، به معناى اختلاف و ناهماهنگى است. ۶ - تشویق و ترغیب خداوند، به نگاه ژرف در مبدأ پیدایش جهان و نظم و هماهنگى میان آنها «ما ترى فى خلق الرحمن من تفوت ثمّ ارجع البصر هل ترى من فطور» ۷ - جهان آفرینش، به دور از هرگونه اختلال و آشفتگى است. «هل ترى من فطور» «فطر» (ماده «فطور») در اصل به معناى شکافتن از طول است و در این آیه، در معناى اختلال به کار رفته است (مفردات راغب). ۸ - جهان آفرینش، جهانى است هماهنگ، موزون و منسجم. «سموت طباقًا ما ترى فى خلق الرحمن من تفوت... هل ترى من فطور» ۹ - نظم، هماهنگى و انسجام جهان، قابل شناخت و درک براى انسان ها «هل ترى من فطور» مطلب یاد شده، از تعبیر «هل ترى» استفاده مى شود. ۱۰ - شناخت بهتر و ژرف تر طبیعت، موجب شناخت بیشتر و عمیق تر خداوند است. «الذى خلق سبع سموت ... هل ترى من فطور» ۱۱ - طبیعت و جهان آفرینش، بستر خداشناسى «الذى خلق سبع سموت ... هل ترى من فطور» ۱۲ - رحمان، از اوصاف خداوند «الرحمن» ۱۳ - جهان آفرینش، جلوه رحمانیت خداوند «الذى خلق سبع سموت طباقًا ما ترى فى خلق الرحمن من تفوت»
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۹)
  • خدا، افریدگار اسمانهای هفتگانه به صورت طبقه طبقه+۱ آیه
  • افرینش اسمانها به دور از هرگونه پارگی و عیب+۱ آیه
  • عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۷ آیه
  • خدا، پدید اورنده اسمانها+۱۰ آیه
  • افرینش اسمان به صورت طبقه طبقه+۱ آیه
  • افرینش اسمانها، ایه خدا+۶ آیه
  • افرینش اسمانها به دور از هرگونه عیب و نقص، نشانه خدا+۱ آیه
  • افرینش طبقات هفتگانه اسمان، ایه الهی+۵ آیه
  • افرینش هفت اسمان از سوی خداوند+۵ آیه
  • چگونگی جهان افرینش و ارتباط و هماهنگی اجزای ان با یکدیگر، دلیلی بر حاکمیت افریدگاری توانا بر ان+۲ آیه
  • تفکّر در جهان افرینش، موجب شگفتی در عجایب ان+۱ آیه
  • خداوند، افریننده جهان، بدون الگویی از پیش+۶ آیه
  • نظم در جهان، دلیل یگانگی خدا+۳ آیه
  • جهان افرینش، هماهنگ و شایسته تفکّر+۱ آیه
  • نگاهِ همراه با تامّل انسان به افرینش جهان، موجب شناخت بیشتر او به خالقیّت خداوند+۱ آیه
  • تشویق و ترغیب خداوند به نگاه و تامّل، در مبدا افرینش جهان+۱ آیه
  • خلقت جهان براساس نظم و انسجام و به دور از هرگونه تضاد و تناقض
  • تشویق خداوند به تفکّر و نگاه ژرف در خلقت پدیده های جهان و نظم و هماهنگی میان انها، برای راهیابی به مبدا انها
  • خلقت جهان براساس نظم و به دور از خلل و نقصان
  • خلقت پدیده های جهان و وجود نظم و هماهنگی میان انها، جلوه ای از رحمت فراگیر الهی
  • نظم و اتقان اسمانها و عدم وجود اختلاف در انها و هماهنگی میان انها، از اثار رحمت الهی
  • خداوند، دارای رحمتی عام و گسترده+۱ آیه
  • سؤال تقریری خدا از پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره استحکام اسمانها و راه نداشتن هیچ گونه خلل و شکافی در انها
  • بینایی، از ابزارهای شناخت حسّی و راهی برای درک عقلی انسان+۲ آیه
  • افرینش اسمانهای هفتگانه، بدون هیچ خلل و بی نظمی، نشانه عزّت خداوند+۱ آیه
  • «ارجِعِ»+۱ آیه
  • خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۲ آیه
  • نگاه مکرّر و تفکّر عمیقتر در افرینش جهان، موجب اگاهی و شناخت فزونتر به نظم و انسجام ان+۱ آیه
  • نگاه به اسمان، به منظور پی بردن به نظم و انسجام دقیق جهان افرینش، مورد تشویق خدا+۱ آیه
واژه‌ها