آیه ۱۲ سوره نحل

سوره نحل(النحل)، آیه ۱۲ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۸

وَسَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومُ مُسَخَّرَاتٌ بِأَمْرِهِ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ

او شب و روز و خورشید و ماه را مسخّر شما ساخت؛ و ستارگان نیز به فرمان او مسخّر شمایند؛ در این، نشانه‌هایی است (از عظمت خدا،) برای گروهی که عقل خود را به کار می‌گیرند!

معنی کلمات و عبارات
«سَخَّرَ»: رام کرد. فرمانبردار گرداند (نگا: رعد / . «النُّجُومُ»: ستارگان. مبتدا است. «آیَاتٍ»: دلائل روشن. نشانه‌های بزرگ.
نزول
نکات آیه
۱- خداوند شب، روز، خورشید و ماه را براى آدمیان رام و مسخر ساخته است. «هو الذى ... و سخّر لکم الّیل و النهار و الشمس و القمر» ۲- رام و مسخر بودن خورشید، ماه، شب و روز از نعمتهاى الهى و در جهت بهره بردارى انسان است. «و سخّر لکم الّیل و النهار و الشمس و القمر» ۳- ستارگان (ثوابت و سیارات) به فرمان خداوند رام و مسخر شده اند. «و النجوم مسخّرت بأمره» «نجم» به معناى ستاره است. لازم به ذکر است که «نجم» به کلیه اجرام درخشنده آسمان گفته مى شود چه ثابت باشند چه سیار; و چه از خود نور داشته باشند و یا نور آنها اکتسابى باشد. ۴- امر خداوند، موجب مسخر و رام شدن ستارگان است. «و النجوم مسخّرت بأمره» «باء» در «بأمره» سببیه است و نشان مى دهد که علت رام و مسخر بودن ستارگان امر الهى است. ۵- مسخر شدن ستارگان به فرمان و تدبیر خداوند، نمونه اى از قدرت عظیم او بر تحقق بخشیدن به فرمانهاى خود است. «أتى أمر الله فلاتستعجلوه ... و النجوم مسخّرت بأمره» در آیه «أتى أمر الله» خبر از آمدن امر الهى و تحقق وعده هاى او داده شده و در این جا تسخیر ستارگان به عنوان نمونه اى از آن امر یادآورى گردیده است تا نشان دهد خداوندى که ستارگان را رام خویش قرار داده است، قدرت بر تحقق وعده هاى خود را دارد. ۶- بهره بردن آدمى از شب، روز، ماه و خورشید متفاوت با بهره بردن او از ستارگان است. «سخّر لکم ... الشمس ... و النجوم مسخّرت بأمره» با توجه به اینکه خداوند در رابطه با تسخیر شب، روز، ماه و خورشید لفظ «سخّر لکم» را به کار برد، ولى براى تسخیر ستارگان لفظ «مسخّرات بأمره» را بدون لفظ «لکم» آورد، مطلب فوق به دست مى آید. ۷- رام و مسخر بودن شب، روز، خورشید، ماه و ستارگان نشانه هایى از خدا و نمونه هایى از قدرت اوست. «و سخّر لکم الّیل و النهار و الشمس و القمر ... إن فى ذلک لأیت لقوم یعقلون» ۸- تعقل و به کارگیرى خرد، از ابزار شناخت و راهى براى تحصیل معرفت است. «إن فى ذلک لأیت لقوم یعقلون» ۹- تعقل در نظم موجودات و قانونمندى نظام آفرینش، سبب هدایت انسان و شناخت خداست. «و سخّر لکم الّیل و النهار و الشمس و القمر ... إن فى ذلک لأیت لقوم یعقلون» ۱۰- لزوم اندیشیدن در مظاهر طبیعت براى پى بردن به ماوراى آن و شناخت خداوند «و سخّر لکم ... الشمس ... إن فى ذلک لأیت لقوم یعقلون»
تفسیر (۱۱)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۳)
  • مسخّر و رام بودن خورشید، از ایههای خدا+۷ آیه
  • در خدمت بشر بودن روشنایی روز، از ایات الهی+۱ آیه
  • رام و مسخّر بودن ستارگان، ایه خدا+۱ آیه
  • مسخّر بودن شب برای انسانها، از ایات الهی+۱ آیه
  • رام و مسخّر بودن ماه از ایههای خدا+۶ آیه
  • خِرَدورزی، از لوازم بهره گرفتن از ایات خدا+۴ آیه
  • پدیدهها و مظاهر طبیعت از ایات خداشناسی برای صاحبان خرد+۴ آیه
  • نقش ایات و پدیدههای الهی در اصلاح اندیشه انسانها+۴ آیه
  • احتجاج خداوند با مشرکان، برای اثبات تحقّق وعده قیامت و عذاب، به خالقیّتِ هستی از سوی خود و در اختیار قرار دادن امکانات ان برای انسان+۵ آیه
  • خورشید مقهور امر تکوینی خداوند+۱ آیه
  • ستارگان رام و مسخّر فرمان تکوینی خداوند+۱ آیه
  • ماه، مقهور امر تکوینی خداوند+۱ آیه
  • رام شدن و تسخیر روز برای انسانها با فرمان خداوند
  • تسخیر شب برای انسانها با فرمان خداوند
  • خداوند، برطرفکننده همه نیازهای مادّی انسان در طبیعت+۵ آیه
  • تسخیر دریاها برای بهرهمندی انسانها، از ایات خداوند و دلیل یکتایی او+۱ آیه
  • تسخیر روز برای انسانها، از ایات الهی
  • تعقّل و خردورزی، راه شناخت ایت الهی بودن تسخیر روز برای انسانها
  • خداوند، تسخیرکننده روز، برای بهرهبرداری انسانها+۲ آیه
  • تعقّل و خردورزی، راه شناخت ایت الهی بودن تسخیر ستارگان برای انسان+۱ آیه
  • تسخیر ستارگان، جلوه فرمانروایی بیهمتای خداوند در جهان+۲ آیه
  • تسخیر شب برای انسانها، از ایات الهی
  • تعقّل و خردورزی، راه شناخت ایت الهی بودن تسخیر شب برای انسانها+۱ آیه
  • خداوند، تسخیرکننده شب، برای بهرهبرداری انسانها+۳ آیه
  • تسخیر طبیعت و موجودات رنگارنگ زمین، از ایات الهی+۱ آیه
  • رام گردیدن طبیعت برای انسان از سوی خداوند، حقیقتی شایسته یاداوری و پندگیری+۱ آیه
  • برخورداری از روح تفکّر و پندپذیری، زمینه شناخت ایت الهی بودن تسخیر طبیعت برای انسانها+۱ آیه
  • تسخیر طبیعت و موجودات رنگارنگ زمین، از سوی خداوند، برای بهرهبرداری انسان+۱ آیه
  • تعقّل و خردورزی، ابزار بهرهمندی از ایات الهی+۴ آیه
  • تفکر و اندیشه، راهی برای خداشناسی+۴ آیه
  • اندیشه و تفکّر، دارای ارزش و اهمّیّت و مورد ترغیب خداوند+۴ آیه
  • مسخّر و رام بودن خورشید، از ایههای خدا برای اندیشهمندان+۲ آیه
  • رام و مسخّر بودن روز، از ایات خدا و شایسته تفکّر و تامّل
  • رام و مسخّر بودن ستارگان، از ایات خدا و شایسته تفکّر و تعقّل
  • رام و مسخّر بودن شب، از ایات خدا و شایسته تفکّر و تامّل
  • طبیعت و تحولات ان، شایسته تامّل و اندیشه+۵ آیه
  • رام و مسخّر بودن ماه، از ایههای خدا و شایسته تفکّر و اندیشه+۳ آیه
  • بهرهمندی متفکّران و اندیشهمندان از ایات الهی+۴ آیه
  • تدبیر انسانها با اماده ساختن علل و اسباب ان از ناحیه خدا، دلیل انحصار الوهیّت به خدا+۵ آیه
  • خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۱۱ آیه
  • استفاده از طبیعت، حقّ همه انسانها+۶ آیه
  • مباح بودن استفاده از طبیعت، برای انسان+۶ آیه
  • مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۸ آیه
  • تسخیر خورشید، از ایات الهی+۱ آیه
  • درک ایه بودن تسخیر خورشید، منحصر به خردورزان
  • تسخیر خورشید، در جهت مصالح و منافع انسان+۲ آیه
  • تسخیر خورشید، شایسته شکر و سپاس الهی+۴ آیه
  • رام و مسخّر شدن شب و روز، برای بهرهوری انسان به فرمان خداوند+۲ آیه
  • تسخیر شب و روز برای انسان سزاوار تعقّل و تفکّر+۱ آیه
  • روز، ایه ای از ایات الهی+۲ آیه
  • روز، ایه و نشانه ای بر قدرت و یگانگی خداوند، برای اهل تعقّل و خرد
  • ستارگان، مسخّر و تحت امر خداوند+۱ آیه
  • امر خداوند، موجب رام شدن ستارگان+۱ آیه
  • تسخیر ستارگان برای انسانها با فرمان خداوند، نمونه ای از قدرت الهی نزد خردمندان
  • رام و مسخّر بودن ستاره، ایه خدا+۱ آیه
  • رام و مسخر بودن شب برای بهره برداری انسان، از نعمتهای خدا+۱ آیه
  • امد و رفت شب و روز، از ایه های خدا و شایسته تفکّر+۴ آیه
  • شب، از نعمتهای الهی برای استفاده انسانها+۵ آیه
  • شناخت معارف دینی در پرتو عقل ناب+۱ آیه
  • شناختهای حسّی، منهای تعقّل و اندیشهورزی، بی ثمر در دستیابی به شناخت جهان هستی+۳ آیه
  • ویرانی شهرها و هلاکت جوامع پیشین، به سبب ظلم و ستم اهل ان+۱ آیه
  • تفکّر و توجّه به رویش گیاهان سرسبز در زمین، مایه عبرت+۳ آیه
  • شناخت خداوند از طریق ایات و نشانه های او در نظام هستی، نشانه خردمندی+۴ آیه
  • ماه، مسخّر و منقاد فرمان خداوند+۸ آیه
  • خداوند، رامسازنده ماه، برای بهرهبرداری انسان+۱ آیه
  • رام کردن ماه برای استفاده انسان، دلیل توحید خداوند+۲ آیه
  • رام ساختن ماه، از نشانههای توحید و وحدت اله+۴ آیه
  • تسخیر ماه، برای بهرهبرداری انسان از ایات الهی، و شایسته تعقّل و تفکّر
  • بهرهبرداری انسان از ماه، علّت افرینش ان به فرمان خداوند+۱ آیه
  • تسخیر ماه، برای بهرهبرداری انسان از ایات الهی، و شایسته تعقّل و تفکّر
  • تسخیر خورشید در راستای منافع انسان، از نعمتهای الهی+۳ آیه
  • تسخیر روز برای بهره بردن انسانها، جلوهای از نعمتهای بی شمار خداوند+۵ آیه
  • تسخیر ماه، در راستای منافع انسانها، از نعمتهای خداوند+۳ آیه
واژه‌ها