سوره نحل(النحل)، آیه ۹۸ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۷۸
فَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ
هنگامی که قرآن میخوانی، از شرّ شیطان مطرود، به خدا پناه بر!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۷ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۴ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷۸–۱۰۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۰–۱۰۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۰–۱۰۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۰–۱۱۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۹۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۹۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۹۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۹۵–۱۰۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۹۸
روایات و احادیث
۱۱- «عن أبى جعفر(ع) قال: ... فإذا قرأت: بسم الله الرحمن الرحیم فلاتبالى ألاّ تستعیذ...; [منبع: کافى، ج ۳، ص ۳۱۳، ح ۳; نورالثقلین، ج ۳، ص ۸۴- ، ح ۲۱۷.] از امام باقر(ع) روایت شده است که فرمود: ... هر گاه «بسم الله الرحمن الرحیم» را قراءت کردى باکت نباشد که استعاذه (أعوذ بالله من الشیطان الرجیم) نگویى ...». ۱۲- «عن سماعة عن أبى عبدالله(ع) فى قول الله: «و إذا قرأت القرآن فاستعذ بالله من الشیطان الرجیم» قلت: کیف أقول قال: تقول: أستعیذ بالله السمیع العلیم من الشیطان الرجیم و قال: ان الرجیم أخبث الشیاطین; [منبع: عیاشى، ج ۲، ص ۲۷۰، ح ۶۷; نورالثقلین، ج ۳، ص ۸۵، ح ۲۲۵.] سماعه گوید: از امام صادق(ع) درباره سخن خدا «و إذا قرأت القرآن فاستعذ بالله من الشیطان الرجیم» سؤال کردم که چگونه بگویم؟ حضرت فرمود: مى گویى: «أستعیذ بالله السمیع العلیم من الشیطان الرجیم» و حضرت فرمود: همانا رجیم خبیث ترین شیاطین است». ۱۳- «عن على بن محمدالعسکرى(ع) یقول: معنى الرجیم انه مرجوم باللعن مطرود من مواضع الخیر لایذکره مؤمن إلاّ لعنه و إن فى علم الله السابق انه إذا خرج القائم(ع) لایبقى مؤمن فى زمانه إلاّ رجمه بالحجارة کما کان قبل ذلک مرجوماً باللعن; [منبع: معانى الأخبار، ص ۱۳۹، ح ۱; نورالثقلین، ج ۳، ص ۸۵، ح ۲۲۷.] از امام هادى(ع) روایت شده است که درباره «رجیم» مى فرمود: او (شیطان) با لعن مورد رجم واقع شده و از درهاى خیر رانده و مطرود گشته است. مؤمنى از او یاد نمى کند مگر آنکه او را لعن مى کند و چون در علم الهى از پیش روشن بود که هر گاه حضرت قائم(ع) خروج کرد، هیچ مؤمنى در زمان او نیست مگر آنکه شیطان را با سنگ رجم مى کند; چنان چه قبل از آن با لعن رجم مى شد».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۱)
- لزوم پناه بردن به خدا از شرّ شیطان، به هنگام تلاوت قران
- پناه بردن به خدا، سبب رهایی از وسوسههای شیطان+۸ آیه
- گفتن «استعیذ بالله السمیع العلیم من الشیطان الرجیم»، ذکر استعاذه به خداوند
- توجّه به تسلّط نداشتن شیطان بر مؤمنان متوکّل، زمینه استعاذه به خدا+۱ آیه
- استعاذه به خدا هنگام تلاوت قران توصیه خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله)
- پناه جستن محمّد(صلی الله علیه واله) به خدا، هنگام تلاوت قران، فرمان الهی به او
- ایمان، زمینه رهایی از سلطه شیطان+۱ آیه
- پناه بردن به خدا از شرّ شیطان، از اداب تلاوت قران
- توکّل به خداوند، موجب محفوظ ماندن انسان از سلطه و ضرر شیطان+۳ آیه
- استعاذه، نوعی از توکّل و اعتماد بر خداوند+۱ آیه
- رجحان استعاذه به خداوند، از شرّ شیطان+۲ آیه
- استحباب استعاذه (گفتن اعوذ باللّه من الشّیطان الرّجیم)، هنگام قرایت قران
- لزوم پناه بردن از شیطان به خداوند، هنگام تلاوت قران
- استحباب استعاذه به خدا، در اغاز نماز
- شیطان، مطرود از درگاه پروردگار و محروم از خیر
- شرکورزی، زمینه ساز سلطه و ولایت شیطان بر ادمی+۶ آیه
- مشرکان، تحت تسلّط و ولایت شیطان+۱ آیه
- اطاعت از شیطان و پذیرش ولایت او، از موارد شرک به خدا+۵ آیه
- پذیرش ولایت غیر خدا، از مصادیق شرک به او+۳ آیه
- لزوم پناه بردن به خدا از شرّ شیطان، هنگام قرایت قران
- استعاذه به خداوند، نوعی توکّل بر او و مانع تسلّط شیطان+۱ آیه
- توجه به سلطه نداشتن شیطان بر متوکلان به خدا، زمینه پناه بردن به او+۱ آیه
- پناه بردن به خدا، سبب ایمنی و رهایی از وسوسه های شیطان+۱۰ آیه
- توجّه به تسلّط نداشتن شیطان بر مؤمنان، زمینه استعاذه به خدا+۱ آیه
- شرک، از اثار پیروی از شیطان+۵ آیه
- استیلای شیطان بر فرمانبران از او و مشرکان+۱ آیه
- اطاعت از شیطان و پذیرش ولایت او، مایه سلطه و سیطره او بر انسان+۲ آیه
- شرک، زمینه ساز سلطه و سیطره شیطان بر انسان+۱ آیه
- ناتوانی شیطان، از هرگونه سلطه گری بر مؤمنان و متوکلان به خدا+۱ آیه
- ایمان به خدا، مانع نفوذ و سلطه شیطان بر ادم+۱ آیه
- توکّل بر خدا، مانع مسلّط شدن شیطان بر انسان+۱ آیه
- انسان به هنگام قرایت قران، در معرض هجوم و خشم شیطان
- شیطان، مخالف قران و اشنایی انسان با اموزه های ان
- تسلّط و استیلای شیطان بر مشرکان+۳ آیه
- مؤمنان متوکّل بر خدا، محفوظ از سلطه شیطان+۲ آیه
- مطرود بودن و دوری از رحمت خدا، ویژگی بارز شیطان+۲ آیه
- ناتوانی شیطان، در گمراه کردن همه انسانها+۲ آیه
- عجز شیطان، از سلطه بر مؤمنان متوکّل+۱ آیه
- استیلای شیطان بر مشرکان+۱ آیه
- مصون بودن مؤمنان متوکّل، از شیطان+۱ آیه
- ایمان، عامل مصونیّت انسان از شرّ شیطان+۲ آیه
- توکّل و اعتماد بر خدا، راهی برای در امان ماندن از گزند شیطان+۲ آیه
- پذیرش ولایت شیطان، سبب سلطه او بر ادمی+۱ آیه
- مؤمنان متوکّل، خارج از سیطره و حکومت شیطان+۱ آیه
- مشرکان، تحت ولایت شیطان+۱ آیه
- عجز ابلیس از سلطه بر مؤمنان متوکل به خدا+۱ آیه
- محدود بودن توان ابلیس، در وسوسه و انحراف انسانها+۴ آیه
- استفاده شیطان از تمام قدرت خود، در انحراف و وسوسه انسانها+۴ آیه
- پناه جستن محمّد صلی الله علیه و اله به خدا، هنگام تلاوت قران، فرمان الهی به او
- توکّل محمّد صلی الله علیه و اله بر خداوند، موجب محفوظ ماندن از سلطه و ضرر شیطان+۱ آیه
- «استَعِذ»+۳ آیه
- خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۳ آیه
- پناه خواستن از خدا، هنگام رو به رو شدن با وسوسههای شیطان، فرمان خدا به پیامبر صلی الله علیه و اله+۸ آیه
- مصونیّت مؤمنان متوکل، از سلطه گری شیطان+۱ آیه
- مصونیّت مؤمنان، از سلطه شیطان+۲ آیه
- استعاذه به خدا هنگام قرایت در نماز، امری پسندیده
- استحباب استعاذه به خدا، در اغاز نماز
- پناه بردن به خدا، سبب رهایی از وسوسههای شیطان+۸ آیه
- پذیرش ولایت شیطان، از سوی مشرکان+۲ آیه
- پذیرش ولایت شیطان از سوی مشرکان، موجب تسلّط او بر انان+۱ آیه
- شرکورزی مایه قرار گرفتن در تحت ولایت شیطان+۶ آیه