سوره فصلت، آیه ۳۶ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۸۰
وَ إِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطَانِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
و هرگاه وسوسههایی از شیطان متوجّه تو گردد، از خدا پناه بخواه که او شنوده و داناست!
معنی کلمات و عبارات
«وَ إِمَّا یَنزَغَنَّکَ ...»: (نگا: اعراف / .
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - لزوم استعاذه (پناه بردن) به خداوند، در برابر وسوسه ها و تهییج هاى شیطان «و إمّا ینزغنّک من الشیطن نزغ فاستعذ باللّه»
۲ - شیطان، محرک انسان ها به نزاع، دشمنى و کشمکش «ادفع بالتى هى أحسن ... و إمّا ینزغنّک من الشیطن نزغ»
۳ - تمامى انسان ها - حتى پیامبر(ص) - در معرض تحریک ها و وسوسه هاى شیطان قرار دارند. «و إمّا ینزغنّک من الشیطن نزغ»
«نزغ» در اصل به معناى تحریک کردن است و مراد از آن در آیه شریفه، وسوسه مى باشد.
۴ - تلاش شیطان، در واداشتن مؤمنان و پیامبر(ص) به انتقام جویى «ادفع بالتى هى أحسن ... و إمّا ینزغنّک من الشیطن نزغ»
تأکید در فعل «ینزغنّک» اشعار به تلاش شیطان دارد و از آن جا که این آیه در پى توصیه به شیوه برخورد نیکو و به دور از انتقام جویى در برابر بدرفتارى دیگران آمده است، مطلب بالا استفاده مى شود.
۵ - برانگیختن حس انتقام جویى در انسان، از شگردهاى شیطانى است. «ادفع بالتى هى أحسن ... و إمّا ینزغنّک من الشیطن نزغ»
۶ - انسان، نیازمند یارى خداوند، حتى در برابر کوچک ترین وسوسه شیطان «و إمّا ینزغنّک من الشیطن نزغ فاستعذ باللّه»
برداشت یاد شده از تنکیر «نزغ» - که براى تحقیر مى باشد - استفاده شده است.
۷ - شیطان در وسوسه و به انحراف کشاندن آدمیان، از توانى گسترده برخوردار است. «و إمّا ینزغنّک من الشیطن نزغ فاستعذ باللّه»
برداشت یاد شده مبتنى بر این نکته است که پیامبر(ص) نیز در برابر وسوسه هاى شیطان، نیازمند به استعاذه و پناه بردن به خداوند است.
۸ - خداوند، سمیع (شنوا) و علیم (دانا) است. «إنّه هو السمیع العلیم»
۹ - شنوایى و دانایى مطلق، در انحصار خداوند است. «إنّه هو السمیع العلیم»
۱۰ - علم و آگاهى خداوند، مقتضى استعاذه و پناه بردن به او در برابر وسوسه هاى شیطان «فاستعذ باللّه إنّه هو السمیع العلیم»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۳–۳۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۶–۵۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۶ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۶–۴۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت وسوسه های شیطانزمینه انتقام جوییزمینه انتقامجویی مؤمنانزمینه انتقامجویی محمدمنشأ اختلافوسوسه مؤمنانوسوسه محمدویژگیهای شیطانمنشأ دشمنیقدرت شیطانزمینه وسوسه های شیطاناستعاذه از شیطانروش اغواگری شیطانوسوسه های شیطاناستعاذه به خدانیاز به امدادهای خداشنوایی خدااغواگری شیطانسمیعنقش شیطاننیازهای معنوی انسانعلیمعلم خدااختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
- لزوم پناه بردن به خدا از شرّ شیاطین وسوسهگر جنّ و انس+۴ آیه
- پناه بردن به خدا، سبب رهایی از وسوسههای شیطان+۸ آیه
- توجّه به علم گسترده خدا، عامل پناه بردن به او در برابر وسوسههای شیطان+۲ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به پناهجویی به خدا، از وسوسههای شیطان+۹ آیه
- رجحان استعاذه به خداوند، از شرّ شیطان+۲ آیه
- شیطان، عامل تحریک و ایجاد دشمنی میان انسانها
- سمیع / اسماوصفات+۲ آیه
- افساد و اخلالگری در روابط انسانها، از دامهای شیطان+۳ آیه
- دشمنی و کینه توزی بین انسانها، از ابزار شیطان+۴ آیه
- پناه خواستن از خدا به هنگام مواجه شدن با وسوسه های شیطان، فرمان خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
- پناه بردن به خدا، سبب ایمنی و رهایی از وسوسه های شیطان+۱۳ آیه
- علم و اگاهی خداوند، مقتضی استعاذه و پناه بردن به او در برابر وسوسه های شیطان+۲ آیه
- شیطان، عامل وسوسه و اغواگری+۵ آیه
- توجّه و باور به علم گسترده الهی، باعث پناه بردن و استعاذه به او از شرّ شیطان+۲ آیه
- علیم / اسماوصفات+۵ آیه
- «استَعِذ»+۳ آیه
- خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۳ آیه
- استعاذه به خدای سمیع و علیم، وسیله عصمت پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- پناه خواستن از خدا، هنگام رو به رو شدن با وسوسههای شیطان، فرمان خدا به پیامبر صلی الله علیه و اله+۹ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله در معرض تحریکها و وسوسههای شیطانی+۶ آیه
- پناه بردن به خدا از وسوسههای شیطان، رهنمود الهی به پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- پناه بردن به خدا، سبب رهایی از وسوسههای شیطان+۸ آیه
- شیطان، عامل وسوسه و اغوا+۸ آیه
- در امان نبودن مؤمنان از وسوسه شیطان جز با پناه بردن به خدا+۱ آیه
- وسوسه و تلاش شیطان، در واداشتن مؤمنان به انتقامجویی+۱ آیه