سوره نمل(النمل)، آیه ۱۷ · جزء ۱۹ · صفحه ۳۷۸
وَحُشِرَ لِسُلَيْمَانَ جُنُودُهُ مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنسِ وَالطَّيْرِ فَهُمْ يُوزَعُونَ
لشکریان سلیمان، از جنّ و انس و پرندگان، نزد او جمع شدند؛ آنقدر زیاد بودند که باید توقّف میکردند تا به هم ملحق شوند!
معنی کلمات و عبارات
«حُشِرَ»: گرد آورده شد. «مِنْ»: حرف تبعیضیّه است. یعنی برخی از جنّ و انس و پرنده (نگا: فی ظلال القرآن). «یُوزَعُونَ»: نگاه داشته شدند و کنار یکدیگر جمع آورده شدند (نگا: فصّلت / ). با نظم و ترتیب و صف در صف جای داده شدند، به گونهای که هیچ کدام از مکان خود پیش و پس نرود.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - سلیمان(ع)، داراى سپاهى متشکل از نیروهاى جن، انسان و پرندگان «و حشر لسلیمن جنوده من الجنّ و الإنس و الطیر»
۲ - فراخوانى سپاه سلیمان از سوى او، براى حرکت به سوى مقصدى خاص «و حشر لسلیمن جنوده»
واژه «حشر» (مصدر «حشر») به معناى بیرون آوردن جماعت از قرارگاهشان و حرکت دادن آنان به سوى مقصدى چون آوردگاه و... مى باشد.
۳ - وجود تمرین، آموزش و آماده سازى مستمر در سپاه سلیمان «فهم یوزعون»
«وَزْع» به معناى مرتب کردن، به صف کردن و آرایش دادن لشگر براى جنگ
۴ - حاکمیت نظم و انضباط کامل در سپاه سلیمان «فهم یوزعون»
۵ - برخوردارى سلیمان از امکانات وسیع مادى و نظامى در کنار علم گسترده خویش «و لقد ءاتینا داود و سلیمن علمًا ... و أوتینا من کلّ شىء ... و حشر لسلیمن جنوده من الجنّ و الإنس و الطیر»
۶ - علم و دانش سلیمان، زمینه ساز دستیابى او به قدرت و به خدمت گرفتن آن در مسیر اهداف الهى «و لقد ءاتینا داود و سلیمن علمًا... و أوتینا من کلّ شىء... جنوده من الجنّ و الإنس و الطیر»
طرح علم گسترده سلیمان، پیش از بیان عظمت سپاه و قدرت برتر نظامى وى، مى تواند اشاره به مطلب فوق داشته باشد.
۷ - قدرت و قواى نظامى گسترده سلیمان، از ویژگى هاى بارز حکومت الهى وى «و حشر لسلیمن جنوده من الجنّ و الإنس و الطیر»
۸ - قرار گرفتن جن در خدمت اهداف بشر «و حشر لسلیمن جنوده من الجنّ»
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۵۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۷ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۷ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۵–۱۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۷
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار علم سلیمانآمادگی نظامی سپاه سلیمانامکانات مادی سلیمانتجهیزات نظامی سلیمانتعلیم سپاه سلیمانحرکت سپاه سلیمانزمینه قدرت سلیمانقدرت نظامی سلیمانویژگیهای سپاه سلیمانپرندگان سلیمانجنیان سلیماندعوتهای سلیمانلشکرکشی سلیماننظم سپاه سلیمانسپاه سلیمانتسخیر جنویژگیهای حکومت سلیمانفضایل سلیمانقصه سلیمانفضایل انسان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹۶)
- سلیمان(علیه السلام)، خواستار برهان و دلیلی روشن از هدهد برای غیبتش+۲ آیه
- قرار گرفتن پرندگان در صف لشکریان سلیمان(علیه السلام)و فرمانبری از او+۱ آیه
- نظارت دقیق سلیمان(علیه السلام) بر پرندگان تحت فرمانش+۱ آیه
- پایهریزی و شکوفایی تمدّنهایی بزرگ، در سایه حکومتهای خدادادی رهبران الهی+۸ آیه
- برخورداری از توان و امکانات، از نشانههای تمدّن+۴ آیه
- امکان استفاده انسان از جنّیان+۵ آیه
- جنّیان، مسخّر و تحت اختیار سلیمان(علیه السلام)+۶ آیه
- ملکه سبا (بلقیس) دارای حکومتی مقتدر، در عصر سلیمان(علیه السلام)+۲ آیه
- سلیمان(علیه السلام)، پیامبری دارای حکومت و سلطنت+۷ آیه
- بهره مندی سلیمان(علیه السلام) از لشکریانی مرکّب از انسانها، جنّیان و پرندگان، در حکومت خویش+۲ آیه
- استفاده سلیمان(علیه السلام) از جنّیان، در قلمرو حکومتی اش، نشانه اقتدار حکومت وی+۵ آیه
- توفیق انجام دادن اعمال صالحِ مورد رضای خداوند، درخواست سلیمان(علیه السلام) از خداوند+۱ آیه
- قلمرو رفاه سلیمان(علیه السلام)، بسیار گسترده و فراگیر+۳ آیه
- اطاعت کنندگان از سلیمان، سپاهیانی از جنّیان، انسانها و پرندگان
- بهره مندی سلیمان(علیه السلام) از سپاهیانی همچون جنّ و انس و پرندگان
- خنده سلیمان(علیه السلام) از سخن مورچه+۱ آیه
- برخورداری سلیمان(علیه السلام) از سپاه عظیم و متنوع
- جنّ، بخشی از سپاه سلیمان(علیه السلام)
- انسانها، جزیی از سپاه سلیمان(علیه السلام)
- پرندگان، جزیی از سپاه سلیمان(علیه السلام)
- جلوگیری از پراکندگی و اختلاط سپاهیان سلیمان(علیه السلام)
- سلیمان(علیه السلام)، دارای سپاهی از پرندگان+۱ آیه
- هدهد، از جمله پرندگانِ در خدمت سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- درک سلیمان(علیه السلام) از زبان مورچه+۱ آیه
- دعوت مورچه ای، از سایر مورچگان، مبنی بر پناه بردن به مسکن خود جهت در امان بودن از پایمال شدن در زیر پای سپاه سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- ترس مورچگان از غفلت سلیمان(علیه السلام) و سپاهیانش و پایمال شدن در زیر پای شان+۱ آیه
- داشتن قدرت نظامی و سپاهیانی از جنّ و انس و پرندگان، از فضایل سلیمان(علیه السلام)
- سؤال جستجو گرانه سلیمان(علیه السلام) از اطرافیان خود، درباره ناپدید شدن هدهد+۱ آیه
- پرندگان، دارای نوعی شعور و ادراک+۱ آیه
- تصمیم سلیمان(علیه السلام) به شکنجه هدهد، با کندن پرهای ان، در صورت اثبات تخلّف او+۱ آیه
- تهدید هدهد از سوی سلیمان(علیه السلام) به شکنجه شدید، در صورت تخلّف از فرمان وی+۲ آیه
- تهدید هدهد به شکنجه از سوی سلیمان(علیه السلام)، در صورت تخلّف از فرمان وی+۲ آیه
- صالحان، انسانهایی کامل، در بینش سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- سلیمان(علیه السلام)، خواهان ورود به جمع بندگان صالح خدا (به رغم داشتن شکوه و اقتدار مادّی)+۱ آیه
- توانایی سلیمان(علیه السلام) بر شنیدن صدای مورچگان و فهم زبان انها+۲ آیه
- دلیل روشن هدهد برای غیبت خود، عذری مقبول برای او، در نظر سلیمان(علیه السلام)+۲ آیه
- محدود بودن علم سلیمان(علیه السلام)+۱ آیه
- دعای سلیمان(علیه السلام) برای توفیق اجرای عمل صالح و مورد رضای خدا+۱ آیه
- غیبت و حضور نداشتن هدهد، سبب خشم سلیمان(علیه السلام)+۲ آیه
- برخورداری سلیمان(علیه السلام) از قدرت علمی فوق العاده+۴ آیه
- تمدّنها، از اثار و نشانه های قدرت خدا+۱۴ آیه
- بهره مند شدن از قدرت و مکنت، از نعمتهای بزرگ الهی+۶ آیه
- تخلّف بی دلیل از مقرّرات سپاه، گناهی بزرگ و نابخشودنی+۲ آیه
- نظارت دقیق سلیمان علیه السلام بر نیروهای تحت فرمان خویش+۱ آیه
- احتیاط و خویشتنداری سلیمان علیه السلام در برخورد با نیروهای تحت امر خویش+۲ آیه
- توجّه سلیمان علیه السلام به خدایی بودن نعمتهای عطا شده به پدر و مادرش+۱ آیه
- برخورداری پدر و مادر سلیمان، از نعمتهای الهی+۱ آیه
- جنّیان و پرندگان، بخشی از نیروهای نظامی سلیمان
- جنّیان و پرندگان، جزیی از نیروهای نظامی سپاه سلیمان
- تهدید سلیمان علیه السلام به مجازات سخت هدهد در صورت عدم ارایه دلیلی قابل قبول بر غیبت خویش+۲ آیه
- جواز تهدید و کیفر هدهد در زمان سلیمان علیه السلام به جهت عصیان و نافرمانی از وظیفه خویش+۱ آیه
- هدهد مامور خبر اوردن از عکسالعمل ملکه سبا و درباریان، درباره نامه سلیمان علیه السلام+۳ آیه
- جستجوی سلیمان علیه السلام از هدهد در سپاه خویش+۱ آیه
- حضور هدهد نزد سلیمان علیه السلام پس از درنگی نه چندان طولانی+۲ آیه
- هدهد، پیامدار خبری بزرگ و قطعی از سرزمین سبا برای سلیمان علیه السلام+۲ آیه
- ادّعای هدهد در مورد دست یافتن به اخباری فراتر از اطّلاعات سلیمان علیه السلام+۲ آیه
- گزارشهای جدید هدهد به سلیمان علیه السلام، پس از غیبتش+۲ آیه
- خبر دادن هدهد از فرمانروایی یک زن بر مردم سرزمین سبا+۳ آیه
- گزارش هدهد به عظیم بودن تخت پادشاهی ملکه سبا+۳ آیه
- گزارش هدهد به پهناور بودن مملکت سبا و برخورداری ان از هرگونه وسایل اسایش و نعمت+۳ آیه
- گزارش هدهد به سلیمان علیه السلام درباره فریفته شیطان بودن پادشاه و پیروان او و دوری انان از خداپرستی+۳ آیه
- گمراه خوانده شدن بلقیس و قومش در گزارش هدهد برای سلیمان علیه السلام+۳ آیه
- گزارش دقیق هدهد برای سلیمان علیه السلام، از ویژگیهای حکومت و ایین بلقیس+۳ آیه
- سلیمان علیه السلام درصدد دریافت صادق یا کاذب بودن هدهد در نقل اخبار از سرزمین سبا+۴ آیه
- هدهد مامور به بردن نامه سلیمان علیه السلام به ملکه سبا و نظارت به چگونگی واکنش انها نسبت به ان و گزارش ان به سلیمان علیه السلام+۳ آیه
- تکذیب نشدن سخن هدهد از سوی سلیمان علیه السلام، به دلیل نداشتن دلیلی بر دروغگویی او+۳ آیه
- تصدیق نشدن هدهد از سوی سلیمان علیه السلام به جهت همراه نبودن بیّنه صدق+۳ آیه
- هدهد (در داستان سلیمان علیه السلام)، دارای شعور عالی و معرفت عمیق به افریدگار جهان+۳ آیه
- ادراک هدهد نسبت به خورشیدپرستی خورشیدپرستان+۳ آیه
- هدهد قادر به درک زبان سلیمان علیه السلام و نیز زبان مردم سبا+۳ آیه
- هدهد مدّعی دستیابی به موضوعی خارج از قلمرو اطّلاعات سلیمان علیه السلام+۲ آیه
- ادّعاهای هدهد در رابطه با سرزمین سبا، امری شگفت و دور از باور سلیمان علیه السلام+۳ آیه
- موکول کردن سلیمان علیه السلام داوری درباره ادّعاهای هدهد، پس از تحقیق در پیرامون ان+۴ آیه
- تدبیر سلیمان علیه السلام در کشف صدق و کذب ادّعای هدهد از طریق به کارگیری خود وی+۳ آیه
- هدهد سلیمان علیه السلام دارای جهانبینی توحیدی+۲ آیه
- اعلام سلیمان علیه السلام به بخشودن هدهد در صورت اوردن دلیلی روشن و قابل قبول برای غیبت خود+۲ آیه
- غیبت کردن هدهد از صف پرندگان+۱ آیه
- یقین سلیمان علیه السلام در وهله اوّل به غیبت و عدم حضور هدهد در میان لشکر+۱ آیه
- پرسش سلیمان علیه السلام از علّت غیبت هدهد+۱ آیه
- توجّه سلیمان علیه السلام به غیبت هدهد از صف پرندگان، نشانه نظارت دقیق وی بر سپاه و نیروهای تحت فرمانش+۱ آیه
- مجاز نبودن غیبت برای هدهد از لشکر سلیمان علیه السلام بدون عذر موجّه+۲ آیه
- مبادرت هدهد به طرح دلیل غیبت خود و ارایه اطّلاعات جدید به سلیمان علیه السلام+۲ آیه
- سلیمان علیه السلام خواستار برهان و دلیلی روشن از هدهد برای غیبتش+۲ آیه
- گفتگوی هدهد با سلیمان علیه السلام+۴ آیه
- سخن گفتن هدهد با سلیمان علیه السلام درباره احاطه داشتن به خبری ورای اگاهی او، با هدف ارام کردن ان حضرت نسبت به تهدید او+۲ آیه
- ماموریّت هدهد از سوی سلیمان علیه السلام برای بردن نامه وی به دربار ملکه سبا+۲ آیه
- رسیدن نامه سلیمان علیه السلام به بلقیس در موقع خفته بودن بلقیس+۳ آیه
- هدهد موظّف به رویگردانی از درباریان سبا، پس از رساندن نامه سلیمان علیه السلام به انان+۴ آیه
- ماموریّت هدهد برای مشاهده بازتاب نامه سلیمان علیه السلام در میان درباریان سبا و خبر اوردن از سخنان انها برای وی+۲ آیه
- انتظار سلیمان علیه السلام برای بازگشت هدهد از ماموریّتش در سرزمین سبا و گزارش دادن به وی+۴ آیه
- ماموریّت هدهد از جانب سلیمان علیه السلام در افکندن نامه به محلّ تجمّع ملکه سبا و درباریان+۳ آیه
- هدهد، اورنده خبری بزرگ از سرزمین سبا برای سلیمان علیه السلام+۲ آیه
- حضور یافتن هدهد نزد سلیمان علیه السلام، پس از درنگی نه چندان طولانی+۲ آیه
- تردید سلیمان علیه السلام در صدق و کذب خبر هدهد و تحقیق پیرامون ان+۴ آیه
- هدهد، کشفکننده حکومت سبا و خبردهنده از وضع ان سامان برای سلیمان علیه السلام+۳ آیه
- هدهد، از نیروهای ارتش سلیمان علیه السلام+۱ آیه