آیه ۲ سوره همزه

سوره همزه(الهمزة)، آیه ۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۱

معنی کلمات و عبارات
«مَالاً»: دارائی فراوان. «عَدَّدَهُ»: آن را به کرّات و مرّات شمرده است و حساب آن را نگاه داشته است. باب تفعیل در اینجا برای تکثیر است.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸ و ۹

«شیخ طوسى» گویند: ابن عباس گوید: این سوره درباره یکى از مشرکین نازل شده که از مردم عیب‌جوئى می‌کرد. عده اى گویند: درباره ولید بن مغیرة نازل گردیده، سدى گوید: درباره اخنس بن شریق نزول یافته که از پیامبر عیب جوئى می‌نمود و نیز گویند: درباره جمیل بن عامر الجهنى آمده و مجاهد و ورقاء و ابن عباس گویند: درباره فرد به خصوصى نازل نشده بلکه سوره مزبور عمومیت داشته و عام مى باشد.

ابن ابى حاتم در تفسیر خود از عثمان و عبدالله بن عمر روایت کرده که گویند: ما همه مى شنیدیم که این سوره درباره ابى بن خلف نازل شده و طبرى صاحب جامع البیان گوید: درباره جمیل بن عامر الجهنى نازل گردیده و ابن المنذر در تفسیر خود بنا به نقل از ابن اسحق گوید: درباره امیة بن خلف نزول یافته است.

نکات آیه
۱ - انباشتن مال و ابراز علاقه به ثروت با شمارش مکرر آن، ناپسند و زمینه ساز گرفتارى به عذاب الهى است. «ویل لکلّ ... الذى جمع مالاً و عدّده» «عدّده» یا از ریشه «عدّ» (شمردن) است و یا از ریشه «عدّة» (مال و اسلحه اى که براى حوادث روزگار ذخیره مى شود). برداشت یاد شده، ناظر به معناى اول است. ۲ - ثروت اندوزى، زمینه ساز تحقیر مردم و عیب جویى از آنان است. «ویل لکلّ همزة لمزة الذى جمع مالاً و عدّده» ۳ - دارایى هاى انسان، هر چند افزایش یابد، ناچیز و بى ارزش است. «مالاً» نکره آوردن «مالاً»، براى تحقیر آن است. ۴ - ذخیره سازى ثروت براى پیشگیرى از حوادث احتمالى زندگانى، ناپسند و زمینه ساز ریشخند کردن و بدنام ساختن دیگران است. «ویل لکلّ همزة لمزة . الذى جمع مالاً و عدّده» جمله «عدّده»; یعنى، آن را ذخیره روزگار ساخت. (قاموس)
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۶)
  • وجود پندار غلط درباره جاودانگی بهوسیله مال، زمینهساز ثروتاندوزی+۱ آیه
  • برخورداری از مال و ثروت، زمینهساز عیبجویی+۳ آیه
  • اتش سوزان، کیفر استهزاگران و طعنهزنندگان به مؤمنان+۳ آیه
  • برخی از اشراف مکّه، انسانهایی عیبجو و مسخرهکننده+۵ آیه
  • تهدید اشراف مکّه به عذاب الهی از سوی خداوند+۴ آیه
  • دارایی، عامل جاودانگی از دیدگاه اشراف صدر اسلام+۲ آیه
  • برخی از اشراف مکّه انسانهایی عیبجو+۲ آیه
  • عیبجویی از مردم، از اثار اشرافیگری سران قریش+۶ آیه
  • تهدید اشراف صدر اسلام به عذاب الهی، از سوی خداوند+۵ آیه
  • تهدید مالاندوزان بیمسیولیّت، به عذاب سخت جهنّم+۸ آیه
  • انباشتن ثروت، نشانه پندار و توهّم جاودانگی در دنیا+۱ آیه
  • انسان، شیفته ابدیّت و خواهان زندگی جاوید+۲ آیه
  • تهدید ثروتاندوزان بیمسیولیّت، به عذاب جهنّم+۶ آیه
  • ثروتاندوزی (بدون پرداخت حقوق لازم)، از موجبات جهنّم+۱۱ آیه
  • حرص به ثروت اندوزی، زمینه استهزا و ریشخند دیگران+۱ آیه
  • حرص به دنیا (ثروتاندوزی) زمینهساز عیبجویی و تحقیر مردم+۱ آیه
  • پندار خلود در دنیا، سبب حرص بر جمعاوری مال+۱ آیه
  • حرص به دنیا (انباشت مال و ابراز علاقه به ثروت با شمارش مکرّر ان) ناپسند و زمینهساز گرفتاری به اتش دوزخ+۳ آیه
  • حرمت استهزای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • حرمت ثروتاندوزی و انفاق نکردن ان در راه خدا+۸ آیه
  • حرام بودن انباشتن و ثروت اندوزی با امساک از پرداخت واجبات مالی+۷ آیه
  • پندار جاودانگی در دنیا در سایه مال، پنداری بیهوده+۱ آیه
  • دنیاطلبان، گرفتار اتش جهنّم در اخرت+۵ آیه
  • عیب جویان، مردمی دنیاطلب+۱ آیه
  • غیبت کنندگان، انسانهایی دنیاطلب+۱ آیه
  • انباشتن ثروت، نشانه پندار و گمان جاودانگی در دنیا+۱ آیه
  • گمان مال اندوزان، در جاودانه شدن به وسیله ثروت+۱ آیه
  • ثروت اندوزی، زمینه ساز عیب جویی از مردم+۱ آیه
  • ثروت اندوزی، زمینه عیب جویی و غیبت از دیگران+۱ آیه
  • عدم تاثیر داراییهای انسان، هر چند زیاد، در نجات عیبجویان طعنهزننده از اتش برافروخته جهنّم+۲ آیه
  • پیدایش احساس کاذب جاودانگی با مال، برای ثروتاندوزان+۱ آیه
  • جاودانگی و بقای شیفتگان ثروت، در گرو انباشتن هرچه بیشتر مالشان+۱ آیه
  • انباشتن مال و ابراز علاقه به ثروت با شمارش مکرّر ان، ناپسند و زمینهساز گرفتاری به عذاب الهی+۱ آیه
  • مالاندوزان عیبکننده و عیبجو، گرفتار اتش فراگیر بر قلب انها+۳ آیه
  • افکنده شدن مالاندوزان، در اتش جهنّم+۱ آیه
  • خداوند، مالک اتش و درهمشکننده مالاندوزان عیبجو در قیامت+۴ آیه
واژه‌ها