آیه ۱۴ سوره قلم

سوره قلم(القلم)، آیه ۱۴ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۶۴

معنی کلمات و عبارات
«أَنْ ...»: بدان سبب که ... حرف (أَنْ) مصدریّه است. لام جرّی قبل از آن محذوف است، یعنی (لاِنْ). برخی هم حرف استفهامی نیز محذوف دانسته‌اند و گفته‌اند اصل چنین است: أَلِأَنْ ...
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۸ تا ۱۶

«شیخ طوسى» گویند: این آیات درباره ولید بن مغیرة المخزومى نازل شده و نیز گویند: درباره اخنس بن شریق الثقفى نازل گردیده است چنان که از ابن عباس نقل شده است.

ابن ابى حاتم در تفسیر خود از سدى نقل نماید که آیه ۱. درباره اخنس بن شریق نازل شده و نیز ابن المنذر در تفسیر خود از کلبى مانند آن را روایت کرده است و نیز ابن ابى حاتم در تفسیر خود از مجاهد نقل کند که این آیه درباره اسود بن عبد یغوث نازل گردیده است.

نکات آیه
۱ - هشدار خداوند به پیامبر(ص)، نسبت به اجابت خواسته هاى کافران تکذیب گر و سازش و مسامحه با آنان، به صرف ثروت و نیروى انسانى بسیار آنان «و لاتطع کلّ حلاّف ... أن کان ذا مال و بنین» برداشت یاد شده، مبتنى بر این نکته است که جمله «أن کان ذا مال ...» متعلق به «لاتطع» باشد. گفتنى است در آغاز «أن» لام تعلیل در تقدیر است. ۲ - در اختیار گرفتن ثروت و نیروى انسانى کافران حق ناپذیر، نمى تواند مجوز عدول مبلغان و رهبران جامعه اسلامى از مواضع عقیدتى خویش و سازش و مسامحه با آنان باشد. «و لاتطع ...أن کان ذا مال و بنین» تردیدى نیست که اجابت خواسته هاى کافران و یا سازش با آنان از سوى رهبران جامعه اسلامى، به جهت طمع شخصى نیست; بلکه براى در اختیار گرفتن ثروت و نیروى انسانى کافران و صرف آنها در جهت مصالح و منافع مسلمین است; ولى چون این کار به قیمت عدول از مواضع اعتقادى و یا سازش با کافران است، جایز نمى باشد. ۳ - کافران تکذیب گر، در صدراسلام از قشر ثروتمند و پرفرزند و نفرات بودند. «أن کان ذا مال و بنین» ۴ - ثروت و جمعیت بسیار کافران در صدر اسلام، عامل تکذیب دین و مانع آنان از پذیرش ایمان «أن کان ذا مال و بنین» برداشت یاد شده، مبتنى بر این نکته است که «أن کان ذا...» متعلق به فعل محذوفى (مانند «کذّب») باشد که جمله شرطیه «إذا تتلى...» - در آیه بعد - بر آن دلالت دارد. تقدیر آن چنین است: «لکونه ذا مال و بنین کذّب بآیاتنا...». ۵ - ثروت انبوه و جمعیت بسیار، از عوامل تکذیب دین و از موانع ایمان است. «أن کان ذا مال و بنین»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
  • افسانه انگاری ایات الهی از سوی بدکاران متجاوز و سرمایهدار+۲ آیه
  • افسانه پنداشتن ایات قران از سوی سرمایهدارا تبهکار+۱ آیه
  • برخورداری از مال و ثروت، زمینهساز سخنچینی+۱ آیه
  • برخورداری از ثروت و رفاه، باعث بخلورزی+۱ آیه
  • برخورداری از مال، پدید اورنده روحیّه تجاوز و گناه+۲ آیه
  • برخورداری از مال و ثروت، زمینهساز عیبجویی+۳ آیه
  • اشراف صدر اسلام، ارزومند انعطاف پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) برای سازش با انان+۱ آیه
  • برخی از اشراف مکّه، انسانهایی عیبجو و مسخرهکننده+۵ آیه
  • افسانه شمرده شدن ایات قران از سوی برخی اشراف صدر اسلام+۲ آیه
  • اطاعت از اشراف تکذیبکننده، مورد نهی خداوند+۲ آیه
  • ازمایش اشراف صدر اسلام، از سوی خداوند+۲ آیه
  • برخی از اشراف صدر اسلام انسانهایی بدخلق و درشتخوی+۲ آیه
  • افرادی از اشراف صدر اسلام ادمهایی بیاصل و نسب+۲ آیه
  • افرادی از اشراف صدر اسلام انسانهایی تجاوزپیشه+۲ آیه
  • اشراف صدر اسلام، تکذیبکننده پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • تهدید شدن برخی اشراف مکّه به زبونی در قیامت+۴ آیه
  • تهدید اشراف مکّه به عذاب الهی از سوی خداوند+۸ آیه
  • برخی از اشراف مکّه عناصری سخنچین+۱ آیه
  • عناصری از اشراف صدر اسلام انسانهایی گناهپیشه+۲ آیه
  • امتحان اشراف مشرک صدر اسلام+۲ آیه
  • عیبجویی از مردم، از اثار اشرافیگری سران قریش+۶ آیه
  • پیروی از اشراف ثروتمندان کافر، مورد نهی و نکوهش خداوند+۲ آیه
  • . اشراف مشرک صدر اسلام مورد امتحان الهی+۲ آیه
  • عدم جواز اطاعت از کسی به صرف داشتن پسران
  • اشراف صدر اسلام، تکذیبکننده پیامبر(صلی الله علیه واله) و رسالت وی+۴ آیه
  • تهدید اشراف صدر اسلام به عذاب الهی، از سوی خداوند+۹ آیه
  • تهدید مالاندوزان بیمسیولیّت، به عذاب سخت جهنّم+۷ آیه
  • بهره مندی از امکانات مادی و دنیوی، زمینه ای برای افترا زدن به قران+۶ آیه
  • افسانه شمرده شدن ایات قران، به وسیله برخی اشراف صدر اسلام+۲ آیه
  • موقعیّت برتر اقتصادی و اجتماعی و بهره مندی از مادیّات، زمینه تاثیرناپذیری از ایات قران+۶ آیه
  • داغ نهادن بر بینی صاحب رذایل و خصال ناپسند، کیفر وی در قیامت+۶ آیه
  • ثروت و اموال فراوان کافران، عامل تکذیب انان، به دین و ایات الهی+۱ آیه
  • هشدار الهی مبنی بر نابودی اموال کفرپیشگان+۱ آیه
  • رفاه و دلبستگی به لذّتهای دنیا، موجب گرایش به جرم و گناه+۱ آیه
  • برخورداری از مال و ثروت، زمینه ساز تجاوز و گناه+۲ آیه
  • عناصری از اشراف صدر اسلام، انسانهایی گناه پیشه+۲ آیه
  • هشدار خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله نسبت به اجابت خواستههای کافران تکذیبگر و سازش و مسامحه با انان به صرف ثروت و نیروی انسانی بسیار انان+۱ آیه
  • کارساز نبودن مال و ثروت کافران، به صورت راهی برای مسامحه پیامبراکرم صلی الله علیه و اله با انان+۱ آیه
  • اشراف صدر اسلام، تکذیبکننده پیامبر صلی الله علیه و اله، در رسالت وی+۴ آیه
  • اشراف صدر اسلام، ارزومند انعطاف پیامبراکرم صلی الله علیه و اله برای سازش با انان+۱ آیه
  • اشراف صدر اسلام، تکذیبکننده پیامبر صلی الله علیه و اله، در رسالت وی+۴ آیه
  • نهی خدا درباره پیروی پیامبر صلی الله علیه و اله از اشراف+۲ آیه
واژه‌ها