آیه ۳ سوره همزه

سوره همزه(الهمزة)، آیه ۳ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۱

معنی کلمات و عبارات
«أَخْلَدَهُ»: او را جاودانگی داده است. وی را سرمدی کرده است.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۱، ۲، ۳، ۴، ۵، ۶، ۷، ۸ و ۹

«شیخ طوسى» گویند: ابن عباس گوید: این سوره درباره یکى از مشرکین نازل شده که از مردم عیب‌جوئى می‌کرد. عده اى گویند: درباره ولید بن مغیرة نازل گردیده، سدى گوید: درباره اخنس بن شریق نزول یافته که از پیامبر عیب جوئى می‌نمود و نیز گویند: درباره جمیل بن عامر الجهنى آمده و مجاهد و ورقاء و ابن عباس گویند: درباره فرد به خصوصى نازل نشده بلکه سوره مزبور عمومیت داشته و عام مى باشد.

ابن ابى حاتم در تفسیر خود از عثمان و عبدالله بن عمر روایت کرده که گویند: ما همه مى شنیدیم که این سوره درباره ابى بن خلف نازل شده و طبرى صاحب جامع البیان گوید: درباره جمیل بن عامر الجهنى نازل گردیده و ابن المنذر در تفسیر خود بنا به نقل از ابن اسحق گوید: درباره امیة بن خلف نزول یافته است.

نکات آیه
۱ - شیفتگان ثروت، بقاى خود را در گرو انباشتن آن دانسته و آن را نشانه جاودانگى مى نمایانند. «یحسب أنّ ماله أخلده» جمله «یحسب...» استعاره است; یعنى، زراندوزان مانند کسى عمل مى کنند که خود را جاودان مى دانند. ۲ - انسان، خواهان بقا و پویاى عوامل آن است. «یحسب أنّ ماله أخلده» آیه شریفه کسانى را ملامت مى کند که عامل جاودانه شدن را ثروت مى پندارند; ولى علاقه آنان به جاودانگى را مذموم ندانسته و وجود آن را مفروض گرفته است. ۳ - ثروت، زمینه ساز فراموشى مرگ و آخرت «یحسب أنّ ماله أخلده» ۴ - انباشتن ثروت، نشانه احساس کاذب جاودانگى است. «الذى جمع مالاً و عدّده . یحسب أنّ ماله أخلده» ۵ - دنیا براى هیچ انسانى، حتى در صورت برخوردارى او از ثروت هنگفت، جاودانه نخواهد ماند. «یحسب أنّ ماله أخلده» ۶ - بى توجهى به محدودیت عمر، زمینه ساز بى اعتنایى به شخصیت دیگران و ضربه زدن به اعتبار آنان است. «همزة لمزة ... یحسب أنّ ماله أخلده»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۷)
  • تهدید اشراف مکّه به عذاب الهی از سوی خداوند+۶ آیه
  • دارایی، عامل جاودانگی از دیدگاه اشراف صدر اسلام+۲ آیه
  • عیبجویی از مردم، از اثار اشرافیگری سران قریش+۵ آیه
  • تهدید اشراف صدر اسلام به عذاب الهی، از سوی خداوند+۷ آیه
  • تهدید مالاندوزان بیمسیولیّت، به عذاب سخت جهنّم+۷ آیه
  • انباشتن ثروت، نشانه پندار و توهّم جاودانگی در دنیا+۱ آیه
  • انسان، شیفته ابدیّت و خواهان زندگی جاوید+۴ آیه
  • تهدید ثروتاندوزان بیمسیولیّت، به عذاب جهنّم+۳ آیه
  • پندار خلود در دنیا، سبب حرص بر جمعاوری مال+۱ آیه
  • مشروع بودن مالکیّت خصوصی+۱ آیه
  • پندار جاودانگی در دنیا در سایه مال، پنداری بیهوده+۱ آیه
  • دنیاطلبان، گرفتار اتش جهنّم در اخرت+۴ آیه
  • سطحی بودن شناختهای مبتنی بر حدس و گمان و تخیّل+۱ آیه
  • انباشتن ثروت، نشانه پندار و گمان جاودانگی در دنیا+۱ آیه
  • گمان مال اندوزان، در جاودانه شدن به وسیله ثروت+۱ آیه
  • مؤثر دانستن ثروت و اموال در جاودانگی و رهایی از نابودی و مرگ، پنداری نادرست+۱ آیه
  • جاودانگی و بقای شیفتگان ثروت، در گرو انباشتن هرچه بیشتر مالشان+۱ آیه
واژه‌ها