سوره ص، آیه ۱ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۳
ص وَالْقُرْآنِ ذِي الذِّكْرِ
Sad [These letters (Sad etc.) are one of the miracles of the Quran and none but Allah (Alone) knows their meanings]. By the Quran full of reminding.
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۱ تا ۸
محمد بن یعقوب کلینى بعد از چهار واسطه از جابر و او از امام باقر علیهالسلام نقل نماید که فرمود: ابوجهل با افرادى از قریش نزد ابوطالب آمدند و گفتند: برادرزاده ات ما و خدایان ما را آزار میرساند. به او بگو که از خدایان ما دست بردارد ما نیز از خداى او دست برمیداریم. ابوطالب کس نزد پیامبر فرستاد و او را نزد خود طلبید. پیامبر نزد ابوطالب آمد، دید در نزد او مشرکین گرد آمده اند پس از ورود فرمود: السلام على من اتبع الهدى یعنى سلام و درود بر کسانى که از هدایت حق پیروى کنند سپس نزد ابوطالب نشست. ابوطالب گفتار ابوجهل را به وى گفت، پیامبر فرمود: من کارى به آنها ندارم جز این که آنان را به کلمه اى که سیادت آنان در ذکر و گفتار آنست دعوت میکنم. ابوجهل گفت: آن کلمه کدام است، فرمود: بگویند لا اله الّا اللّه. ابوجهل با قریش پس از شنیدن آن انگشتان خود را در گوشهاى خویش فروبردند و گفتند: ما تا به حال چنین کلمه اى نشنیده ایم سپس این آیات نازل شد. ابن عباس گوید: ابوطالب مریض بود، قریش نزد او آمدند در حالتى که پیامبر در نزد وى بود قریش از دست محمد نزد ابوطالب زبان به شکایت گشودند. ابوطالب به پیامبر گفت: اى برادرزاده از اینان چه میخواهى؟ پیامبر گفت: اى عمّ، از آنها میخواهم که فقط یک کلمه واحدة را که به آنها سیادت مى بخشد و سبب جزیه گرفتن از عجم میشود بر زبان جارى کنند. گفت: آن یک کلمه چیست؟ گفت: بگویند لا اله الّا اللّه. قریش گفتند: عجیب است که ما تمام خدایان ما را به یک خدا تبدیل نمائیم سپس این آیات نازل گردید.
البرهان فی تفسیر القرآن. مسند احمد و صحیح نسائى و صحیح ترمذى و حاکم صاحب المستدرک.
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۷)
روایات و احادیث
۶ - از ائمه - علیهم السلام - روایت شده: «إنّ الحروف المفتحة بها السور من المتشابهات التى إستأثر اللّه تعالى بعلمها و لایعلم تأویلها إلاّ هو; [منبع: مجمع البیان، ج ۱، ص ۱۱۲; نورالثقلین، ج ۱- ، ص ۳۰، ح ۸.] حروف [مقطعه] - که سوره ها با آنها آغاز مى شود - از متشابهاتى است که خدا علم آنها را به خود اختصاص داده و تأویل آنها را غیر از او کسى نمى داند».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۵)
- تکبّر و خودبرتربینی کافران، مانع پذیرش حقایق قران+۱ آیه
- دشمنی کافران با قران+۲ آیه
- تهدید دشمنان قران، به هلاکت و نابودی+۲ آیه
- سحر بودن قران، ادعای دروغین کافران صدر اسلام+۳ آیه
- قران، مایه پند و عبرت+۴ آیه
- هماهنگی معارف و تعالیم قران، با فطرت انسانها+۵ آیه
- قران، کتابی با عظمت و دارای احترام+۲ آیه
- ذکر، از نامهای قران+۶ آیه
- دشمنی کافران با قران+۲ آیه
- تهدید دشمنان قران به هلاکت و نابودی، از سوی خداوند+۱ آیه
- سوگند خداوند به قران، برای تاکید بر سرکشی و دشمنی کافران+۱ آیه
- سحر بودن قران، از افتراهای کافران صدر اسلام+۴ آیه
- تکبّر و خود برتربینی کافران مانع پذیرش حقایق قران از سوی انان+۱ آیه
- دشمنی کافران با قران+۲ آیه
- قران، مشتمل بر پندها و موعظهها