سوره ص، آیه ۶۶ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۷
رَبُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَا بَيْنَهُمَا الْعَزِيزُ الْغَفَّارُ
پروردگار آسمانها و زمین و آنچه میان آن دو است، پروردگار عزیز و غفّار!»
معنی کلمات و عبارات
«رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَ ...»: (نگا: شعراء / ). «الْغَفَّارُ»: (نگا: طه / ، نوح / ).
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه می‌گذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، مالک و مدبر جهان هستى (آسمان ها، زمین و...) «ربّ السموت و الأرض»
۲ - جهان هستى، در حال حرکت به سوى کمال است. «ربّ السموت و الأرض و ما بینهما»
«ربّ» به معناى تربیت کردن است و تربیت ایجاد حالتى در شىء پس از حالت قبل است تا آن گاه که به حد تمام و کمال برسد (مفردات راغب). این معنا حکایت از حرکت تکاملى دارد. گفتنى است که کلمه «ربّ»، مشترک لفظى میان وصف و مصدر مى باشد و در این آیه، معناى وصفى آن مراد است.
۳ - تنها مالک و مدبر جهان هستى، شایسته عبادت است. «و ما من إله إلاّ اللّه ... ربّ السموت و الأرض و ما بینهما»
توصیف خداوند به، مالک و مدبر هستى بودن - پس از بیان یکتایى او در معبودیت - مى تواند گویاى برداشت یاد شده باشد.
۴ - جهان، متشکل از آسمان هاى متعدد «ربّ السموت»
۵ - وجود پدیده هایى در فاصله میان آسمان ها و زمین «ربّ السموت و الأرض و ما بینهما»
۶ - خداوند، عزیز (پیروز و شکست ناپذیر) و غفور (بسیار آمرزنده) است. «العزیز الغفّ-ر»
تفسیر (۷)
موضوعات
دسته‌بندی موضوعی
مالکیت معبودراستینمدبر آسمان هامدبر زمینربوبیت معبودراستینموجودات فضامالک آسمان هاملاک الوهیتمدبر آفرینشمالک زمینتکامل آفرینشمالک آفرینشغفورعزیزتعدد آسمان هامالکیت خداجهان بینی توحیدی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۵)
- خدا، تدبیرکننده امور اسمانها+۱۳ آیه
- عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۱۲ آیه
- خدا، مالک اسمانها+۱۰ آیه
- تدبیر جهان از سوی خدا، مقتضی یگانگی الوهیّت او+۴ آیه
- خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۹ آیه
- ربوبیّت خدا، منشا عزّت و اقتدار+۶ آیه
- ربوبیّت خداوند، مقتضی امرزش گری او
- خداوند، پروردگار اسمان و زمین+۱۰ آیه
- جهان، تحت تدبیر و ربوبیّت خداوند+۸ آیه
- تدبیر امور زمین، از جانب خداوند+۱۳ آیه
- عزّت و قهاریّت خداوند، گواه بر یکتایی وجود او+۳ آیه
- عزّت خداوند، دلیل بر توحید عبادی خداوند+۲ آیه
- تدبیر امور جهان هستی از سوی خداوند، نشانه عزّتمندی او+۱ آیه
- عزّت خدا، توام با امرزش و غفران او+۳ آیه
- خداوند، تنها قدرت قاهر شکست ناپذیر+۱۲ آیه