=== قاموس قرآن ===
وسط. [کهف:32] میان آن دو باغ، زرعی قرار دادیم [فرقان:53] اقرب الموارد گوید: بین ظرف است به معنای وسط. راغب گوید: بین وضع شده برای تخلّل و وسط میان دو چیز. این کلمه هم اسم و هم ظرف زمان و مکان به کار میرود، و هر گاه به مکان اضافه شود ظرف مکان است مثل دو آیه فوق و چون به زمان اضافه شود ظرف زمان است مثل: «اَزُورک بین العصر و لااصیل» از قرآن مجید بر آن ظرف زمان مثلی پیدا نشد. این کلمه در دو آیه فوق مبنی بر فتح است و چون اسم استعمال شود معرب باشد کانند سائر اسماء نحو [انعام:94] بنابر قرائت عدّهای که «بینکم» را مضموم خوانده و فاعل «تقطّع» گرفتهاند یعنی وصل و جمع شما پاره شد و آنچه گمان میکردید گم گردید. و بنا بر قرائت دیگران که «بینکم» را مفتوح خوانده و ظرف گرفتهاند معنی آنست که رابطه میان شما قطع گردید. نا گفته نماند «بین» آنجا به کار میرود که دارای مسافت باشد مثل [بقره:164] و یا دارای عدد باشد مثل [بقره:224] و مثل [نساء:23] و به آنچه مقتضی معنای وحدت است در صورتی اضافه میشود که مکرر باشد مثل [مائده:25]، [اعراف:89]. «بَینَ یَدیْهِ بَیْنَ اَیْدینا» معنای تحت اللفظ این ترکیب، میان دو دستش: میان دستهای ما، است ولی از این ترکیب نزدیکی اراده میشود: راغب گوید: «هذاالشَیءُ بَیْنَ یَدَیْکَ» یعنی این به تو نزدیک است. برسی در تفسیر آیه الکرسی گفته «ما بَیْنَ اَیْدیهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ» را آنچه در پیش رو و آنچه در پشت سر است، گفتهاند. در هر حال، مراد از ترکیب «بَیْنَ یَدَیْهِ» آنست که در پیش باشد خواه نزدیک باشد و خواه دور و گذشته. [یس:45 ] احتمال دارد که مراد از «ما» در دو مورد عمل بد باشد یعنی چون به آنها گفته شود بترسید از کاری که پیش روی شماست و اکنون مرتکب میشوید و از عملی که بعداً مرتکب خواهید شد شاید مورد رحم قرار گیرید. یعنی اکنون از کار بد دست گیرید. یعنی اکنون از کار بد دست بکشید و در آینده هم نکنید. ولی در مجمع الجامع از امام صادق «علیه السلام» نقل شده: بترسید از گناهانی که فعلاً میکنید و از عقوبتی که در پس دارید «اِتَّقو ما بَینَ اَیْدیکُمْ مِنَالذُّنوبِ وَ ما خَلْفَکُمْ مِنَ الْعُقوبَةِ». در اینجه چنان که ملاحظه میشود از «بین ایدیهم» عمل نزدیک و حاضر اراده شده ولی در آیه [بقره:65 ] ظاهراً مراد از «و ما خلفها»اعمال گذشته باشد یعنی: آن عذاب را، عقوبت گناهان حال گذشته آنها قرار دادیم، مگر آنکه نکال به معنی عبرت باشد که آن وقت مراد از «ما بَیْنَ یَدَیها» اُمَمِ حاضره و از «ما خَلْفَها» اُمَمِ بعدی است ولی وجه اول قوی است. و در آیه [مائده:48] و نظائر آن، کتابهای سلف و گذشته مراد است که پیش از قرآن بودهاند، و نزدیک و پیش رو بودن لازم نیست.
و اگر از جدایی و شکاف میان آن دو (همسر) بیم داشته باشید، یک داور از خانواده شوهر، و یک داور از خانواده زن انتخاب کنید (تا به کار آنان رسیدگی کنند). اگر این دو داور، تصمیم به اصلاح داشته باشند، خداوند به توافق آنها کمک میکند؛ زیرا خداوند، دانا و آگاه است (و از نیات همه، با خبر است).
و اگر زنی، از طغیان و سرکشی یا اعراضِ شوهرش، بیم داشته باشد، مانعی ندارد با هم صلح کنند (و زن یا مرد، از پارهای از حقوق خود، بخاطر صلح، صرف نظر نماید.) و صلح، بهتر است؛ اگر چه مردم (طبق غریزه حبّ ذات، در این گونه موارد) بخل میورزند. و اگر نیکی کنید و پرهیزگاری پیشه سازید (و بخاطر صلح، گذشت نمایید)، خداوند به آنچه انجام میدهید، آگاه است (و پاداش شایسته به شما خواهد داد).
آنها که گفتند: «خدا، همان مسیح بن مریم است»، بطور مسلّم کافر شدند؛ بگو: «اگر خدا بخواهد مسیح بن مریم و مادرش و همه کسانی را که روی زمین هستند هلاک کند، چه کسی میتواند جلوگیری کند؟ (آری،) حکومت آسمانها و زمین، و آنچه میان آن دو قرار دارد از آن خداست؛ هر چه بخواهد، میآفریند؛ (حتّی انسانی بدون پدر، مانند مسیح؛) و او، بر هر چیزی تواناست.»
یهود و نصاری گفتند: «ما، فرزندان خدا و دوستان (خاصّ) او هستیم.» بگو: «پس چرا شما را در برابر گناهانتان مجازات میکند؟! بلکه شما هم بشری هستید از مخلوقاتی که آفریده؛ هر کس را بخواهد (و شایسته بداند)، میبخشد؛ و هر کس را بخواهد (و مستحق بداند)، مجازات میکند؛ و حکومت آسمانها و زمین و آنچه در میان آنهاست، از آن اوست؛ و بازگشت همه موجودات، به سوی اوست.»
و در میان آن دو [= بهشتیان و دوزخیان]، حجابی است؛ و بر «اعراف» مردانی هستند که هر یک از آن دو را از چهرهشان میشناسند؛ و به بهشتیان صدا میزنند که: «درود بر شما باد!» امّا داخل بهشت نمیشوند، در حالی که امید آن را دارند.
گفت: «بزودی به کوهی پناه میبرم تا مرا از آب حفظ کند!» (نوح) گفت: «امروز هیچ نگهداری در برابر فرمان خدا نیسست؛ مگر آن کس را که او رحم کند!» در این هنگام، موج در میان آن دو حایل شد؛ و او در زمره غرقشدگان قرار گرفت!
ما آسمانها و زمین و آنچه را میان آن دو است، جز بحق نیافریدیم؛ و ساعت موعود [= قیامت] قطعاً فرا خواهد رسید (و جزای هر کس به او میرسد)! پس، از آنها به طرز شایستهای صرفنظر کن (و آنها را بر نادانیهایشان ملامت ننما)!
(ای پیامبر!) برای آنان مثالی بزن: آن دو مرد، که برای یکی از آنها دو باغ از انواع انگورها قرار دادیم؛ و گرداگرد آن دو (باغ) را با درختان نخل پوشاندیم؛ و در میانشان زراعت پر برکتی قراردادیم.
او کسی است که دو دریا را در کنار هم قرار داد؛ یکی گوارا و شیرین، و دیگر شور و تلخ؛ و در میان آنها برزخی قرار داد تا با هم مخلوط نشوند (گویی هر یک به دیگری میگوید:) دور باش و نزدیک نیا!
همان (خدایی) که آسمانها و زمین و آنچه را میان این دو وجود دارد، در شش روز [= شش دوران] آفرید؛ سپس بر عرش (قدرت) قرار گرفت (و به تدبیر جهان پرداخت، او خداوند) رحمان است؛ از او بخواه که از همه چیز آگاه است!
آیا آنان با خود نیندیشیدند که خداوند، آسمانها و زمین و آنچه را میان آن دو است جز بحق و برای زمان معیّنی نیافریده است؟! ولی بسیاری از مردم (رستاخیز و) لقای پروردگارشان را منکرند!
خداوند کسی است که آسمانها و زمین و آنچه را میان این دو است در شش روز [= شش دوران] آفرید، سپس بر عرش (قدرت) قرار گرفت؛ هیچ سرپرست و شفاعت کنندهای برای شما جز او نیست؛ آیا متذکّر نمیشوید؟!
یا اینکه مالکیّت و حاکمیّت آسمانها و زمین و آنچه میان این دو است از آن آنهاست؟! (اگر چنین است) با هر وسیله ممکن به آسمانها بروند (و جلو نزول وحی را بر قلب پاک محمّد بگیرند)!
و هرگاه دو گروه از مؤمنان با هم به نزاع و جنگ پردازند، آنها را آشتی دهید؛ و اگر یکی از آن دو بر دیگری تجاوز کند، با گروه متجاوز پیکار کنید تا به فرمان خدا بازگردد؛ و هرگاه بازگشت (و زمینه صلح فراهم شد)، در میان آن دو به عدالت صلح برقرار سازید؛ و عدالت پیشه کنید که خداوند عدالت پیشگان را دوست میدارد.
ما آسمانها و زمین و آنچه را در میان آنهاست در شش روز [= شش دوران] آفریدیم، و هیچ گونه رنج و سختی به ما نرسید! (با این حال چگونه زندهکردن مُردگان برای ما مشکل است؟!)