آیه ۷۴ سوره ص

سوره ص، آیه ۷۴ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۷

معنی کلمات و عبارات
«إِلاّ إِبْلِیسَ ...»: (نگا: بقره / ).
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - ابلیس چونان فرشتگان، مکلف و موظف به سجده براى آدم(ع) «فقعوا له سجدین . فسجد الملئکة ... إلاّ إبلیس» ۲ - سرپیچى ابلیس، از فرمان خداوند به سجده براى آدم(ع) «فسجد الملئکة ... إلاّإبلیس» ۳ - ابلیس، به هنگام خلقت انسان، در میان فرشتگان بود و از زمره آنان به حساب مى آمد. «فقعوا له سجدین . فسجد الملئکة ... إلاّ إبلیس» برداشت یاد شده مبتنى بر این احتمال است که استثنا، متصل باشد و مستثنا شدن ابلیس از فرشتگان، به خاطر این نیست که وى فرشته بود; بلکه از باب تغلیب بوده و ابلیس، جزء فرشتگان به شمار آمده است. ۴ - ابلیس، موجودى متکبر و خودبرتربین «إلاّإبلیس استکبر» ۵ - ابلیس، موجودى مختار و با اراده «إلاّ إبلیس استکبر» ۶ - تکبر و خودبرتربینى ابلیس، سبب سرپیچى وى از فرمان سجده بر آدم «فسجد الملئکة ... إلاّ إبلیس استکبر» ۷ - ابلیس، بر اثر تمرد از فرمان سجده بر آدم، در زمره کافران قرار گرفت. «إلاّ إبلیس استکبر و کان من الکفرین» ۸ - تکلیف سجده کردن فرشتگان بر آدم، تکلیفى بس مهم و بزرگ در پیشگاه خداوند «فقعوا له سجدین . فسجد الملئکة ... إلاّ إبلیس استکبر و کان من الکفرین» از این که ابلیس، به خاطر سرپیچى از سجده بر آدم، از سوى خداوند کافر شمرده شد، برداشت یاد شده به دست مى آید. ۹ - تکبر و خودبرتربینى، زمینه حق گریزى و صفتى بس زشت و ناپسند «إلاّ إبلیس استکبر و کان من الکفرین» ۱۰ - فرشتگان، موجوداتى مطیع و خاضع در برابر فرمان هاى خداوند «فسجد الملئکة کلّهم أجمعون . إلاّ إبلیس استکبر»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۶)
  • سرپیچی ابلیس از فرمان خدا در سجده بر ادم(علیه السلام)+۸ آیه
  • وجود ابلیس پیش از افرینش ادم(علیه السلام)+۹ آیه
  • ابلیس در میان فرشتگان و مامور به سجده بر ادم(علیه السلام)+۹ آیه
  • تکبر و خود برتربینی ابلیس عامل سرپیچی وی از سجده بر ادم+۵ آیه
  • سرپیچی ابلیس از فرمان سجده بر ادم(علیه السلام)+۱۳ آیه
  • ابلیس، مامور به سجده بر ادم(علیه السلام)+۸ آیه
  • ابلیس، دارای اختیار در اطاعت یا معصیت خدا+۱۲ آیه
  • استکبار ابلیس، موجب تمرّد وی از فرمان خداوند بر سجده به ادم(علیه السلام)+۶ آیه
  • کفر ابلیس، منشا استکبار وی+۲ آیه
  • ابلیس، مکلّف به سجده بر ادم(علیه السلام) از سوی خداوند+۱۱ آیه
  • تهدید ابلیس به گمراه ساختن اکثریت انسانها+۵ آیه
  • وجود ابلیس پیش از افرینش ادم(علیه السلام)+۱۰ آیه
  • اعتراف ابلیس بر ناتوانی خود از سلطه بر گروه اندکی از ذریّه ادم(علیه السلام)+۵ آیه
  • بندگان خالص خدا، مصون از سلطه ابلیس+۲ آیه
  • تمرّد ابلیس از فرمان خداوند به سجده بر ادم(علیه السلام)+۱۴ آیه
  • کافر شدن ابلیس در پی سرپیچی از فرمان خدا+۱ آیه
  • استکبار ابلیس، عامل امتناع از سجده بر ادم(علیه السلام)+۶ آیه
  • اگاهی ابلیس از ماده اولیه خلقت ادم(علیه السلام)+۵ آیه
  • ابلیس، اگاه از ماده اصلی خلقت خویش+۳ آیه
  • اگاهی ابلیس از رستاخیز انسانها+۵ آیه
  • کفر ابلیس در پی تمرّد و استکبار وی در برابر فرمان خداوند+۱ آیه
  • کفر ابلیس، عامل تمرّد وی از فرمان سجده بر ادم(علیه السلام)+۱ آیه
  • سقوط ابلیس از جایگاه رفیع، کیفر نافرمانی وی+۹ آیه
  • ابلیس دارای مقامی رفیع و همپایه فرشتگان تا پیش از سرپیچی از فرمان خداوند+۹ آیه
  • خودبزرگبینی ابلیس، باعث عصیان وی در برابر فرمان خدا+۱۲ آیه
  • نژادپرستی، منشا برخوردهای مستکبرانه+۹ آیه
  • استکبار و خودبزرگبینی در برابر خدا، عامل کفرورزی در برابر اوامر الهی+۲ آیه
  • خودبرتربینی نژادی، زمینهساز استکبار در برابر خدا+۲ آیه
  • کفر، زمینه استکبار و سرپیچی از اوامر الهی+۱ آیه
  • تکلیف ابلیس از سوی خدا، برای سجده بر ادم(علیه السلام)+۱۱ آیه
  • تمرّد ابلیس از تکلیف سجده بر ادم(علیه السلام)+۱۱ آیه
  • تهدید ابلیس به گمراه ساختن اکثریّت انسانها+۵ آیه
  • جهنّم، جایگاه حتمی ابلیس+۷ آیه
  • جهنّم، وعدهگاه همه پیروان گمراه ابلیس+۷ آیه
  • پیروی از شیطان، مایه گرفتاری به اتش دوزخ+۷ آیه
  • گفتگوی خدا با ابلیس، درباره مهلت خواهی وی و عمر طولانی او تا قیامت+۳ آیه
  • خلقت ابلیس، از سوی خداوند+۴ آیه
  • خلقت ابلیس، پیش از افرینش ادم(علیه السلام)+۷ آیه
  • ابلیس، دارای خلقتی غیر از عنصر خلقت ادم(علیه السلام)+۸ آیه
  • گمراه کردن مردم و فرزندان ادم، هدف دعای ابلیس برای حیات طولانی تا قیامت+۴ آیه
  • سرپیچی ابلیس از فرمان خدا، در سجده بر ادم(علیه السلام)+۸ آیه
  • کفرورزی ابلیس، مانع او از سجده بر ادم(علیه السلام)+۳ آیه
  • جهنّم، وعده گاه همه پیروان گمراه ابلیس+۹ آیه
  • هشدار و وعید خداوند، به پیروان گمراه ابلیس+۸ آیه
  • دوزخ، جایگاه حتمی گمراهان پیرو ابلیس+۹ آیه
  • ابلیس، از عوامل گمراهی انسانها+۶ آیه
  • ابلیس، معتقد و معترف به عزّت و قدرت پروردگار+۱ آیه
  • ماجرای سجده ملایکه در برابر ادم(علیه السلام) و نافرمانی ابلیس، شایسته نقل و یاداوری+۱۳ آیه
  • کفرورزی، زمینه ای برای استکبار و سرپیچی از اوامر الهی+۲ آیه
  • استکبار و خودبزرگ بینی در برابر خداوند، عامل کفرورزی+۲ آیه
  • کفر ابلیس، در پی تمرّد و استکبار وی، در برابر فرمان خداوند+۱ آیه
  • کفر ابلیس، عامل تمرّد وی، از فرمان سجده بر ادم(علیه السلام)+۲ آیه
  • کفر ابلیس، موجب لعن و طرد او، از جانب خداوند
  • انانیّت و خودبینی شیطان، موجب هبوط وی از بهشت+۱ آیه
  • انانیّت و خودبینی شیطان، سبب هبوط وی از جایگاه رفیع وی+۳ آیه
  • فرمان خدا به ابلیس، برای خروج از اسمان، در پی تمرّد وی از دستور سجده بر ادم علیه السلام+۵ آیه
واژه‌ها