سوره ص، آیه ۷۵ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۵۷
قَالَ يَا إِبْلِيسُ مَا مَنَعَكَ أَن تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنتَ مِنَ الْعَالِينَ
(Allah) said: "O Iblis (Satan)! What prevents you from prostrating yourself to one whom I have created with Both My Hands. Are you too proud (to fall prostrate to Adam) or are you one of the high exalted?"
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۷)
روایات و احادیث
۹ - «عن محمد بن عبیدة قال: سألت الرضا(ع) عن قول اللّه عزّوجلّ لإبلیس: «ما منعک أن تسجد لما خلقت بیدىّ»؟ قال: یعنى بقدرتى و قوّتى; [منبع: توحید صدوق، ص ۱۵۴، ب ۱۳، ح ۲; نورالثقلین، ج ۴، ص ۴۷۲، ح ۹۰.] محمدبن عبیده مى گوید: از امام رضا(ع) از سخن خداوند که خطاب به ابلیس فرموده: «ما منعک أن تسجد لما خلقت بیدىّ» سؤال کردم، امام فرمودند: یعنى او را با قدرت و قوت خود آفریدم».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰۱)
- افریده شدن ادم(علیه السلام) با قدرت و قوت خود خداوند
- رانده شدن ابلیس از جایگاه مقرّبان و منزلت والای ان در پی سرپیچی از سجده ادم(علیه السلام)+۳ آیه
- لعن و نفرین ابدی خدا، ثمره ترک سجده ادم(علیه السلام)برای ابلیس+۴ آیه
- افرینش ادم(علیه السلام)، افرینشی با عظمت و مورد عنایت ویژه خداوند
- اخراج ابلیس از بهشت ادم(علیه السلام)، با خواری در پی تمرد او+۵ آیه
- تکبر و خود برتربینی ابلیس عامل سرپیچی وی از سجده بر ادم+۲ آیه
- سرپیچی ابلیس از فرمان سجده بر ادم(علیه السلام)+۸ آیه
- اعتراف ابلیس به ناتوانی خویش در اغوای مخلصان+۵ آیه
- احتجاج ابلیس با خداوند برای اثبات برتری خود بر ادم(علیه السلام)به دلیل افرینش او از اتش+۵ آیه
- ابلیس، دارای اختیار در اطاعت یا معصیت خدا+۹ آیه
- اتش، عنصری برتر و شریفتر از خاک در نزد ابلیس+۳ آیه
- ابلیس، دارای روحیه استکباری+۲ آیه
- استکبار ابلیس، منشا اخراج وی از جایگاه رفیع خویش+۱ آیه
- استکبار ابلیس، موجب تمرّد وی از فرمان خداوند بر سجده به ادم(علیه السلام)+۶ آیه
- استکبار ابلیس، موجب لعن دایمی خداوند+۲ آیه
- گمراه کردن مردم، هدف ابلیس از مهلتخواهی و درخواست عمر طولانی+۹ آیه
- عزم ابلیس بر گمراه کردن همه انسانها، جز مخلصان+۵ آیه
- بندگی خدا و اخلاص، شرط رهایی از اغواگری ابلیس+۶ آیه
- اعتراف ابلیس به ناتوانی خود در گمراه کردن بندگان خالص خدا+۵ آیه
- دوزخ، جایگاه حتمی پیروان ابلیس+۸ آیه
- افرینش ابلیس از اتش، موجب احساس برتری وی بر ادم(علیه السلام)+۴ آیه
- ابلیس، مکلّف به سجده بر ادم(علیه السلام) از سوی خداوند+۷ آیه
- خلقت ابلیس از اتش+۳ آیه
- افرینش ابلیس از اتش، موجب احساس برتری وی بر ادم(علیه السلام)+۳ آیه
- مؤاخذه ابلیس از سوی خدا به جهت تمرّد از سجده بر ادم(علیه السلام)+۳ آیه
- سوگند ابلیس به عزّت پروردگار، جهت اغوای همه انسانها به جز مخلصان+۱ آیه
- ناتوانی ابلیس در سلطه بر بندگان خاص خدا+۶ آیه
- تمرّد ابلیس از فرمان خداوند به سجده بر ادم(علیه السلام)+۱۰ آیه
- گرفتاری ابلیس به لعن ابدی خداوند، در پی امتناع وی از سجده بر ادم(علیه السلام)+۳ آیه
- اگاهی ابلیس به پیدایش نسلهایی از ادم(علیه السلام)و اغواپذیری اکثر انان+۱۰ آیه
- علم ابلیس به اغواناپذیری گروهی از انسانها پیش از خلقت انان+۱۰ آیه
- علم ابلیس به عزت و شکستناپذیری خداوند+۱ آیه
- ابلیس، دارای عمر طولانی تا روز رستاخیز+۶ آیه
- مقایسه خلقت از اتش و خلقت از خاک و اعلام نظر درباره برتری خود بر ادم(علیه السلام) از سوی ابلیس+۳ آیه
- سقوط ابلیس از جایگاه رفیع، کیفر نافرمانی وی+۹ آیه
- مورد لعنت خدا قرارگرفتن بر ابلیس، کیفر نافرمانی وی از امر خداوند+۷ آیه
- دوزخ، کیفر قطعی ابلیس به دلیل اغواگری او+۱۲ آیه
- گفتوگوی ابلیس با خدا درباره برخورداری او از عمر طولانی تا روز رستاخیز+۶ آیه
- گفتوگوی ابلیس با خداوند درباره گمراه کردن مردم+۱۰ آیه
- لعن ابلیس از سوی مؤمنان+۳ آیه
- مهلتخواهی ابلیس برای زنده ماندن، و اجابت خدا+۶ آیه
- گمراه کردن مردم، هدف ابلیس از مهلتخواهی+۴ آیه
- ابلیس، موجودی نژادپرست+۳ آیه
- وعید ابلیس در پی تمرد وی+۱۱ آیه
- یاس ابلیس از اغوای بندگان خالص خداوند+۵ آیه
- احتجاج ابلیس به خلقتش از اتش و افرینش ادم(علیه السلام) از خاک، برای اثبات برتری خود+۳ آیه
- ابلیس موجودی دارای اختیار و اراده+۶ آیه
- استکبار و سرکشی ابلیس در برابر فرمان خدا، باعث سقوط وی از جایگاه خویش+۳ آیه
- خودبزرگبینی ابلیس، باعث عصیان وی در برابر فرمان خدا+۱۱ آیه
- نژادپرستی، منشا برخوردهای مستکبرانه+۸ آیه
- استکبار در برابر خدا، عامل تمرّد از اوامر الهی+۳ آیه
- خودبرتربینی نژادی، زمینهساز استکبار در برابر خدا+۲ آیه
- ابلیس، دارای روحیّه استکباری+۲ آیه
- پیروی از ابلیس، سبب ورود به دوزخ و قرار گرفتن در کنار او+۵ آیه
- تفاوت انسان با شیطان در ماده اوّلیّه خلقت+۴ آیه
- خداوند، خالق و منشا افرینش انسان+۱ آیه
- تعصّب ابلیس به مادّه خلقت خویش، در مقایسه با مادّه خلقت ادم(علیه السلام)+۸ آیه
- تعصّب ابلیس، در پی دارنده نافرمانی وی از فرمان خدا+۷ آیه
- تکبّر و خودبرتربینی ابلیس، سبب اخراج وی از جایگاه والایش+۷ آیه
- تمرّد و نافرمانی، پیامد تکبّر و خودبرتربینی+۴ آیه
- تکبّر ابلیس، دلیل طرد و لعنشدن او از درگاه خداوند+۸ آیه
- اعتقاد ابلیس به برتری نژاد خود، موجب تکبّر وی بر ادم(علیه السلام)+۴ آیه
- ابلیس، از متکبّران در برابر فرمان خدا+۷ آیه
- تکبّر و خودبرتربینی ابلیس، مانع سجده وی بر ادم(علیه السلام)+۸ آیه
- تکلیف ابلیس از سوی خدا، برای سجده بر ادم(علیه السلام)+۷ آیه
- تمرّد ابلیس از تکلیف سجده بر ادم(علیه السلام)+۷ آیه
- تهدید ابلیس به دوزخ، از سوی خداوند+۶ آیه
- تهدید پیروان ابلیس به دوزخ، از سوی خدا+۸ آیه
- تهدید شیطان و پیروان او به جهنّم+۵ آیه
- تکبر در برابر خدا، از موجبات جهنّم+۴ آیه
- حرام بودن تکبر ،در برابر فرمان خداوند+۱۱ آیه
- جواز لعن کردن شیطان+۴ آیه
- اعتقاد ابلیس، به حاکمیّت مشیّت خداوند بر حیات و مرگ+۵ آیه
- گفتگوی خدا با ابلیس، درباره کیفر وی، به جهت اغوای انسانها+۱۰ آیه
- اتش، مادّه خلقت ابلیس+۳ آیه
- عنصر خلقت ابلیس، موجب خودبرتربینی وی نسبت به ادم(علیه السلام)+۴ آیه
- پندار خیر و برتری ابلیس، عامل تمرّد وی از اطاعت فرمان خداوند+۲ آیه
- تکبّر ابلیس، عامل جهل وی به عدم برتری اش بر ادم(علیه السلام)+۳ آیه
- خلقت با دست خداوند، کنایه از فرمان ویژه و اراده خاص خداوند
- اجابت دعای ابلیس از سوی خداوند، با مهلت دادن تا زمان مشخص+۳ آیه
- استکبار، مانع سجده و خضوع در برابر خدا+۳ آیه
- سؤال سرزنش امیز خدا از ابلیس، درباره سبب تمرّد وی از سجده بر ادم(علیه السلام)+۳ آیه
- سؤال سرزنش امیز خدا از ابلیس، درباره سبب تمرّد وی از سجده بر ادم(علیه السلام)+۳ آیه
- تصمیم ابلیس برای گمراه کردن مردم+۵ آیه
- اعتراف ابلیس به عجز و ضعف خویش، بر گمراهی گروهی اندک از انسانها+۸ آیه
- سوگند ابلیس، به قدرت خداوند بر تلاش دایمی خود، جهت گمراهی حتمی تمام بندگان+۱ آیه
- دست، مظهر و نماد قدرت و توانمندی
- سوگند ابلیس به پروردگار، برای گمراه کردن انسانها+۸ آیه
- قسم ابلیس به عزّت پروردگار، برای گمراه و منحرف کردن انسانها از راه درست+۱ آیه
- قسم خداوند به حق، برای وارد کردن ابلیس و پیروانش در جهنّم+۱ آیه
- ماجرای سجده ملایکه در برابر ادم(علیه السلام) و نافرمانی ابلیس، شایسته نقل و یاداوری+۸ آیه
- اگاهی ابلیس به وقوع قیامت و درخواست عمر طولانی تا ان روز، از سوی وی+۵ آیه
- گِل، عنصری پست تر از اتش، از دیدگاه ابلیس+۵ آیه
- جواز لعن بر شیطان+۴ آیه
- تکبّر شیطان، عامل طرد و لعن او تا قیامت، از سوی خداوند+۳ آیه
- لعن ابدی خداوند بر ابلیس، به دلیل تمرّد از فرمان سجده بر ادم علیه السلام+۴ آیه
- استکبار ابلیس، موجب لعن دایمی خداوند+۵ آیه
- مرگ ابلیس در مابین نفخ اوّل و دوم صوراسرافیل+۲ آیه
- ملامت و مؤاخذه ابلیس، به جهت تمرّد از سجده بر ادم علیه السلام+۵ آیه
- هبوط ابلیس از بهشت ادم علیه السلام+۶ آیه
- تکبّر ابلیس نسبت به ادم علیه السلام، عامل هبوط وی+۵ آیه