سوره طه، آیه ۱۰۲ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۹
يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ وَ نَحْشُرُ الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ زُرْقاً
همان روزی که در «صور» دمیده میشود؛ و مجرمان را با بدنهای کبود، در آن روز جمع میکنیم!
معنی کلمات و عبارات
«زُرْقاً»: جمع أَزْرَق. کسی که صورتش بر اثر شدّت درد و رنج، تیره و کبود شده باشد. کبود چشم. مراد از کبودی چشم ضعف بینائی است، و کبود چشم را نابینا معنی کردهاند (نگا: طه / . حال بشمار است.
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - دمیده شدن در صور (بوق و یا صورت و تمثال ها)، از رخدادهاى روز قیامت «یوم ینفخ فى الصور »
«صور» محتمل است به یکى از دو معنا باشد: ۱- به معناى شاخ، که در این صورت مقصود دمیده شدن در بوق خواهد بود; چرا که در قدیم، با سوراخ کردن شاخ حیوانات از آن بوق مى ساختند. ۲- ممکن است «صور» جمع صورة باشد. براین اساس، مقصود دمیده شدن در تمثال ها و پیکرهاى مردگان براى زنده شدن خواهد بود. بعضى از آیاتى که در آن کلمه «صور» آمده است، با معناى دوم سازگار نیست.
۲ - دمیده شدن در صور، و حشر در قیامت، دو رخداد مرتبط با یکدیگر «یوم ینفخ فى الصور و نحشر المجرمین »
عطف «حشر» بر «نفخ صور» نشان از ارتباط آن دو با یکدیگر در حادثه برپایى قیامت دارد.
۳ - قیامت، روز دمیده شدن دوباره روح ها در اجساد و صورت هاى مردگان * «یوم ینفخ فى الصور »
برداشت یاد شده بر اساس احتمالى در معناى «صور» است که جمع «صورة» و به معناى «تمثال ها و پیکرها» باشد.
۴ - مجرمان در لحظه حضور در قیامت، با نگرانى به فرجام خویش چشم دوخته و مات و حیرت زده خواهند بود. «و نحشر المجرمین یومئذ زرقًا »
«زرقاً» حال براى «المجرمین» است و مفرد آن «أزرق» یا «زرقاء» به کسى گفته مى شود که سفیدى چشم او سیاهى آن را بپوشاند (لسان العرب). این حالت نشانِ چشم دوختن و خیره شدن مجرمان است و از اضطراب شدید درونى آنان حکایت دارد. برخى گفته اند: سفید شدن چشم، ملازم با کورى آن است (لسان العرب).
۵ - برانگیخته شدن مجرمان در قیامت، همراه با رنج و سختى و وحشت بسیار است. «و ساء لهم یوم القیمة حملاً ... نحشر المجرمین یومئذ زرقًا»
«حملاً» و «زرقاً» بر وضعیت سخت و پریشان حالى منکران قرآن در قیامت دلالت دارد.
۶ - مجرمان در قیامت، با چهره هایى کبود و رنگ باخته محشور خواهند شد. * «و نحشر المجرمین یومئذ زرقًا »
ممکن است مراد از «أزرق» یا «زرقاء» (مفرد «زرقاء») رنگ لاجوردى باشد که به آن، کبود آسمانى و یا نیلگون نیز اطلاق مى شود. این وصف گرچه غالباً براى توصیف چشم به کار مى رود، ولى در غیر چشم نیز کاربرد دارد (لسان العرب). برداشت یاد شده بر این اساس است که «زرقاً» بیانگر حالت جسمى مجرمان باشد.
۷ - قیامت، روز اجتماع و گردآمدن انسان ها است. «نحشر المجرمین »
«حشر» به معناى جمع کردن است (لسان العرب) و در آن، معناى سوق دادن نیز لحاظ مى شود (مقاییس اللغة).
۸ - برپایى قیامت و احضار مجرمان در آن، به دست خداوند و اراده او است. «نحشر »
۹ - اعراض کنندگان از قرآن، مجرمانى بد فرجامند. «ءاتینک ... من أعرض ... و نحشر المجرمین یومئذ زرقًا»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تحیر اخروی گناهکارانخیرگی چشم گناهکارانرنگ صورت گناهکارانفرجام شوم معرضان از قرآنفرجام شوم گناهکارانمنشأ حشر گناهکارانویژگیهای حشر گناهکاراننگرانی اخروی گناهکارانترس اخروی گناهکارانخیرگی چشم در قیامتاجتماع در قیامتمنشأ برپایی قیامتنفخ صور در قیامتحشر در قیامتاحیای مردگانآثار اراده خداویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۷)
- افسوس مجرمان در قیامت بر باقینماندن در دنیا و برزخ جز به مدّت ده روز+۱ آیه
- هشدار و انذار خداوند به گناهکاران از حضور در قیامت
- پندار زیرکان و عاقلان مجرم، نسبت به توقّف و حیات یک روزه خود در عالم برزخ+۱ آیه
- گفتگوی زمزمهگونه مجرمان در قیامت، درباره مدت توقّف خود در عالم برزخ+۱ آیه
- اگاهی خداوند از گفتار مجرمان، درباره زمان ماندن در برزخ+۲ آیه
- اگاهی کامل خداوند، به مدّت زمان زندگی در برزخ+۱ آیه
- محشور شدن مجرمان با چشمهای کبود، برخاسته از اضطراب انان، در قیامت+۱ آیه
- حرمت گناه و نافرمانی از خدا+۲ آیه
- محشور شدن مجرمان با چشمهای بیفروغ و کبودرنگ، در قیامت
- گفتگوی ارام و اهسته مجرمان، در صحنه حشر نسبت به مدّت زندگی خود، تا پیش از حشر+۱ آیه
- حشر انسانها در پیشگاه خداوند، بعد از نفخ صور+۲ آیه
- خداوند، محشورکننده انسانها در قیامت+۳ آیه
- لزوم اجتناب از همه گناهان+۲ آیه
- حضور مجرمان در قیامت با چهره های ذلّت بار در برابر خداوند+۲ آیه
- حشر مجرمان در قیامت، با چهره هایی به رنگ کبود
- چهره هر کس در قیامت، نمایانگر هویّت و فرجام وی+۲ آیه
- محشور شدن مجرمان در قیامت، با چهره هایی کبود و رنگ باخته
- محشور شدن مجرمان در قیامت، با چهره هایی کبود و رنگ باخته
- نقش صورت در نشان دادن روحیّات و باطن افراد، با ظاهر شدن علایمی بر روی ان+۲ آیه
- اگاهی خداوند، به امور نفسانی و اسرار نهان انسانها+۲ آیه
- گناه، از عوامل گرفتاری به عذاب خدا+۲ آیه
- لزوم اجتناب از همه گناهان+۲ آیه
- حرمت گناه و نافرمانی از خداوند+۲ آیه
- کبودی چشم مجرمان، هنگام محشور شدن در قیامت
- کور بودن چشم گناهکاران، در قیامت
- حشر گناهکاران در قیامت، با چشمانی سفید شده از ترس و نگرانی
- قیامت، صحنه حضور مجرمان با چهره های ذلّت بار، در برابر خداوند+۱ آیه
- محشور شدن مجرمان در قیامت با چهره های سیاه و چشمان کبود
- پندار مجرمان به توقّف ده روزه خود در عالم برزخ+۱ آیه
- پندار مجرمان در قیامت به توقّف ده روزه خویش در دنیا+۱ آیه
- عذاب و جهنّم، کیفر گناهکاران+۶ آیه
- گفتگوی اهسته گناهکاران با یکدیگر، درباره مدّت توقّف خود در قبر و برزخ+۲ آیه
- گفتگوی ارام و اهسته گناهکاران در قیامت، از مدّت زندگی خود در دنیا+۱ آیه
- اغاز قیامت و رستاخیز انسانها، از پیامدهای نفخ صور+۳ آیه
- حشر مجرمان با چشمان کبودرنگ و بدون قدرت بینایی، در پی نفخ صور
- زمان دمیده شدن در صور، از رخداهای روز قیامت+۴ آیه
- دمیده شدن در صور و حشر در قیامت، دو رخداد مرتبط با یکدیگر