سوره طه، آیه ۱۶ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۳
فَلاَ يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لاَ يُؤْمِنُ بِهَا وَ اتَّبَعَ هَوَاهُ فَتَرْدَى
پس مبادا کسی که به آن ایمان ندارد و از هوسهای خویش پیروی میکند، تو را از آن بازدارد؛ که هلاک خواهی شد!
معنی کلمات و عبارات
«فَلا یَصُدَّنَّکَ»: باید که تو را باز ندارد. تو را غافل و دور از آن نکند. «عَنْها»: از آن. مرجع ضمیر (ها) واژه (السَّاعَةَ) است. «تَرْدی»: هلاک شوی. این فعل میتواند مضارع منصوب و جواب نهی باشد. یا مضارع مرفوع، و جمله فعل و فاعل خبر مبتدای محذوف بوده و تقدیر چنین باشد: فَأََنتَ تَرْدی به سبب ذلِکَ.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - خداوند در وادى طوى، خطر منکران قیامت را در بازداشتن موسى(ع) از توجه به قیامت، به او گوشزد کرد و او را از فریب کارى آنان برحذر داشت. «فاعبدنى ... فلایصدّنک عنها من لایؤمن بها»
ضمیرهاى «عنها» و «بها» به «الساعة» (در آیه قبل) برمى گردد.
۲ - باید کافران را از طمع در ایمان مردم مأیوس کرد و زمینه هاى موفقیت کافران در فریب مؤمنان را از بین برد. «فلایصدّنک عنها من لایؤمن بها »
چنان که مفسران گفته اند: نهى «لایصدّنک» گرچه ظاهراً متوجه کافران است، ولى در حقیقت نهى از ایجاد سبب است; یعنى تو اى موسى - و دیگر مؤمنان - نباید به گونه اى عمل کنید که کافران بتوانند شما را از ایمان بازدارند.
۳ - لزوم حراست از دین و آیین الهى در برابر شبهه افکنى ها و فشارهاى کافران «فلایصدّنک عنها من لایؤمن بها»
۴ - رهایى پیامبران از فریب ها و وسوسه هاى کافران، در پرتو تذکرات و رهنمودهاى خداوند است. «فلایصدّنک عنها من لایؤمن بها»
۵ - کافران به آیین و برنامه هاى الهى، درصدد بازداشتن مردم از گرایش به دین و عمل به آن هستند. * «فاعبدنى ... فلایصدّنک عنها من لایؤمن بها»
مرجع ضمیر «عنها» و «بها» ممکن است تمامى تعالیم و رهنمودهاى آموخته شده به موسى(ع) در وادى طوى (توحید، لزوم عبادت و نماز، معاد و کیفر و پاداش الهى) باشد.
۶ - پیروى از هواها و امیال نفسانى، در پى دارنده کفر و بى ایمانى به قیامت است. «من لایؤمن بها واتبع هویه»
«اتّبع» ماضى است و عطف بر «لایؤمن» که مضارع است; عطف گرفته شده تا بانگر علت آن باشد و دلالت کند که پیروى از هوس ها که در زمان قبل انجام گرفته است، سبب بى ایمان در زمان بعد خواهد شد.
۷ - هواهاى نفسانى، ریشه اشکال تراشى در عقیده به معاد و مجازات هاى الهى در آخرت است. «فلایصدّنک عنها من ... اتبع هویه»
۸ - ایمان به قیامت و جزاى اعمال، داراى اهمیت و جایگاهى ویژه درعقیده دینى است. «الساعة ءاتیة ... فلایصدّنک عنها»
۹ - تباهى و هلاکت، فرجام بى توجهى به آخرت و بى اعتنایى به جزاى اعمال است. «فلایصدّنک عنها ... فتردى»
«تردى» از «ردى» به معناى هلاکت مشتق است و پى آمد شبهه افکنى هاى منکران معاد را بیان مى کند.
۱۰ - پیروى از هواى نفس، عامل تباهى و هلاکت است. «فلایصدّنک عنها من ... اتبع هویه فتردى»
آیه، کسانى را که از هواپرستان فریب خورده اند، هلاک شده مى داند; قهراً هواپرستان، خود نیز چنین سرنوشتى خواهند داشت.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹–۷۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۹–۱۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت توصیه های خدااهمیت یأس کافرانخطر غفلت از قیامتفرجام غفلت از آخرتفرجام غفلت از پاداش عملفرجام غفلت از کیفر عملممانعت از مکر کافرانممانعت از گرایش به دینمنشأ شبهات معادمنشأ نجات انبیامکر مکذبان قیامتنجات از مکر کافرانزمینه کفر به قیامتهشدار به موسیمحافظت از دیناهمیت ایمان به قیامتدین ستیزی کافرانشبهه افکنی کافرانوحی به موسیاصول دیندشمنی کافرانآثار هواپرستیعوامل هلاکتآسیب شناسی دینیانذارهای خداقصه موسی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
- اطاعت از هواپرستان بیایمان، سبب سقوط و نابودی ادمی
- اطاعت از هوای نفس، عامل ایمان نیاوردن به قیامت+۱ آیه
- پیروی از هوا و هوس، از موانع ایمان+۱ آیه
- حرمت اطاعت از هوای نفس+۳ آیه
- کافران، از عوامل کفر به قیامت+۱ آیه
- اطاعت از هوای نفس، عامل کفر به قیامت+۱ آیه
- کافران، مردمی هواپرست و فاقد منطق روشن+۷ آیه
- اطاعت از هواپرستان کفرپیشه، سبب سقوط و نابودی ادمی
- ایمان به قیامت و جزای اعمال، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۱ آیه
- ایمان به قیامت و کیفر و پاداش اعمال، از تعالیم وحی شده به موسی علیه السلام+۱ آیه
- هواپرستی عامل ایمان نیاوردن به قیامت+۲ آیه
- اطاعت از هواپرستان سبب هلاکت و سقوط انسان
- هشدار خداوند به موسی (ع) درباره خطر هواپرستان+۲ آیه
- هواپرستان بازدارنده مردم از اخرت+۱ آیه