سوره طه، آیه ۲ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۲
مَا أَنزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْآنَ لِتَشْقَىٰ
Kami tidak menurunkan Al Quran ini kepadamu agar kamu menjadi susah;
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۱ و ۲
«شیخ طوسى» گوید: مجاهد و قتادة گویند: این آیه بدان سبب نازل گردید که رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم زیاد خود را به تعب و سختى مى انداخت و شبها به نماز شب مى پرداخت.
صاحب تفسیر البرهان از محمد بن یعقوب کلینى او بعد از سه واسطه از ابوبصیر و او از امام صادق علیهالسلام نقل نماید که پیامبر شبى را که نوبت عائشه بود نزد وى رفت و به عبادت پرداخت. عائشه گفت: یا رسول اللّه تعب و سختى را در عبادت به خود راه مده زیرا خداوند تو را مورد آمرزش و غفران خود قرار داده است. پیامبر فرمود: اى عائشه آیا نباید از براى خداى خودم بنده شکور و سپاسگذارى باشم؟ سپس گوید: پیامبر از شدت خستگى و تعب پاشنه پاى خود را بلند میکرد و بر روى انگشتان پا مى ایستاد تا رفع خستگى نماید سپس این آیات نازل گردید و نیز در تفسیر على بن ابراهیم بعد از سه واسطه از ابوبصیر و او از امامین همامین امام باقر|باقر و امام صادق|صادق علیهماالسلام روایت کند که فرمودند: پیامبر گاهى از اوقات از شدت خستگى بر روى انگشتان پاى خود مى ایستاد و این کار را ادامه میداد تا این که پاهاى او متورم گردید و خداوند این آیات را بر او نازل نمود، طبرسى صاحب مجمع البیان گوید: چنین روایت شده که پیامبر گاهى در نماز یک پاى خود را بلند میکرد و با پاى دیگر مى ایستاد تا بدین وسیله خستگى و سختى را از خود رفع نماید سپس این آیات نازل گردید چنان که از امام صادق علیهالسلام نیز روایت شده است و نیز گوید: پیامبر تمام شب را به نماز مى پرداخت و البته این زحمات قبل از وجوب فرائض یومیه بوده است. ابن مردویه در تفسیر خود از ابن عباس و عبدالله بن حمید نیز در تفسیر خود از ربیع بن انس و باز ابن مردویه در تفسیر خود از طریق عوفى از ابن عباس مشقت در عبادت را براى رسول خدا صلی الله علیه و آله نقل نموده اند و در نحوه به زحمت انداختن پیامبر خویشتن را اختلاف نموده اند. صاحب کشف الاسرار از مغیرة بن شعبه نقل کند که پیامبر به قدرى نماز میخواند که پاهاى وى متورم شده بود و نیز گوید گاهى به یک پاى مى ایستاد و نماز میخواند.
نکات آیه
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۰)
- سفارش خداوند به اسان گرفتن پیامبر(صلی الله علیه واله)برخود در ابلاغ قران
- سفارش خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) در اسان گرفتن بر خود و پرهیز از عبادتهای مشقّتبار
- حرص و ولع پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، برای ایمان و هدایت مردم+۵ آیه
- حرص پیامبر(صلی الله علیه واله) بر عبادت+۱ آیه
- تنها خایفان از عظمت و هیبت خداوند، پندپذیر از قران+۱ آیه
- نهی خداوند از سخت گرفتن پیامبر(صلی الله علیه واله) بر خود، در ابلاغ قران
- نهی خداوند از سخت گرفتن پیامبر(صلی الله علیه واله)، در انجام دادن عبادتهای مشقّت بار
- تحمّل سختیها و مشقّات از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)، در اجرای رسالت خویش
- نقش مؤثّر خشیّت و خوف از خداوند، در عبرت پذیری+۳ آیه
- پندپذیری و عبرت اموزی خایفان، از قران+۴ آیه
- قران، مایه پند و عبرت+۵ آیه
- هدایت پیامبران و کتب اسمانی، عامل یاداوری و بیداری فطرت انسانها+۴ آیه
- هماهنگی معارف و تعالیم قران، با فطرت انسانها+۴ آیه
- تربیت و رهنمون ساختن انسانها به خدا، به وسیله تذکار و یاداوری از روشهای تربیتی قران+۳ آیه
- سفارش خداوند به اسان گرفتن پیامبر(صلی الله علیه واله) بر خود، در ابلاغ قران+۱ آیه
- قران، وسیله عبرت اموزی برای خدا ترسان+۱ آیه
- افرینش و خلقت زمین و اسمانها، مقتضی نزول قران خدا+۱ آیه
- پندگیری و عبرت اموزی، از اهداف نزول قران بر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- تذکر و عبرت گیری خدا ترسان، از اهداف نزول قران+۱ آیه
- خداوند، منشا نزول قران+۱ آیه
- خالقیت خداوند منشا نزول قران+۱ آیه
- نزول قران به صورت تدریج و در فواصل زمانی مختلف+۱ آیه
- خشیت دل، موجب پند پذیری از قران+۱ آیه
- سفارش خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در اسانگیری بر خود و پرهیز از عبادتهای مشقّتبار
- سفارش خداوند به اسان گرفتن پیامبر صلی الله علیه و اله، بر خویش، در ابلاغ قران+۱ آیه
- «تَشقی»
- مخاطب قرار گرفتن محمد صلی الله علیه و اله به خطاب مهرجویانه، از سوی خداوند+۲ آیه
- تلاش و جدّیّت پیامبر صلی الله علیه و اله برای ایفای رسالت خویش، موجب به سختی افتادن ان حضرت
- تحمّل سختیها و مشقّات از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله، در اجرای رسالت و تبلیغ دین
- سخت گرفتن پیامبر صلی الله علیه و اله بر خود، جهت اقامه نماز و تهجّد شبانه
- حرص پیامبر صلی الله علیه و اله بر عبادت+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، دارای عبادتهایی طاقتفرسا
- علاقه پیامبر صلی الله علیه و اله، در حدّ جانفشانی، برای ابلاغ رسالتهای الهی و نجات کافران با ایمان به خدا+۱ آیه
- طه، نامی از نامهای محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- احساس مسیولیّت شدید پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت مردم+۴ آیه
- موعظه مردم از سوی خداوند، به وسیله کتاب (قران)+۴ آیه
- نصیحت مردم و هشدار دادن به انان، فلسفه نزول قران+۳ آیه
- توجّه به مبدا نزول قران، زمینه موعظهپذیری از ان+۱ آیه
- خاشعان، متاثّر از مواعظ قران+۳ آیه
- قران، موعظهای فرستاده شده از جانب خداوند+۳ آیه