سوره طه، آیه ۷۸ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۷
فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ بِجُنُودِهِ فَغَشِيَهُم مِّنَ الْيَمِّ مَا غَشِيَهُمْ
فرعون نے اپنے لشکروں سمیت ان کا تعاقب کیا پھر تو دریا ان سب پر چھا گیا جیسا کچھ چھا جانے واﻻ تھا
معنی کلمات و عبارات
«أَتْبَعَهُمْ»: دنبالشان کرد. در عقبشان روان شد. «غَشِیَهُمْ»: ایشان را فرا گرفت. آنان را در خود نهان کرد. «الْیَمِّ»: دریا (نگا: اعراف / . «مَا»: آن چیزی که خِردها نمیتوانند به توصیفش بپردازند و خوف و هراسش را بیان دارند. فاعل است.
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - موسى(ع) به فرمان خداوند، بنى اسرائیل را شبانه از مصر کوچ داد و از دریا گذراند. «أسر بعبادى ... فأتبعهم »
حرف «فاء» در «فأتبعهم» فصیحه است; یعنى، از یک سرى جملات محذوف قبل از خود حکایت مى کند. حاصل آن جملات این است که موسى(ع) بنى اسرائیل را از مصر کوچ داد و فرعونیان نیز از حرکت آنان آگاه شدند.
۲ - فرعون و لشکریانش، در پى کوچ بنى اسرائیل از مصر، به تعقیب آنان پرداختند. «فأتبعهم فرعون بجنوده»
۳ - در تعقیب بنى اسرائیل، فرعون خود رهبرى سپاهیانش را به عهده داشت. «فأتبعهم فرعون بجنوده»
۴ - ماندن بنى اسرائیل در مصر و جدا نشدن آنان از دیگران، امرى حیاتى براى فرعون و فرعونیان «أسر بعبادى ... فأتبعهم فرعون بجنوده»
تعقیب بنى اسرائیل و تلاش براى جلوگیرى از هجرت آنان، نشانگر این نکته است که جداشدن بنى اسرائیل از جامعه مصر، خسارت و عواقب سنگینى براى آنان به همراه داشت.
۵ - فرعونیان، در تعقیب بنى اسرائیل، به راه خشک شده دریا، وارد شدند. «طریقًا فى البحر یبسًا ... فأتبعهم فرعون بجنوده»
۶ - امواج بزرگ و سهمگین دریا، فرعون و سپاهیانش را فرا گرفت و آنان را در کام خود فرو برد. «فغشیهم من الیمّ ما غشیهم »
«یمّ» به معناى دریا است و نیز به رودخانه بزرگى که آب آن شیرین باشد اطلاق مى گردد (لسان العرب). «غشاوة» (مصدر «غشى») به معناى پوشاندن و فراگرفتن است. ابهامى که در «ما غشیهم» وجود دارد، براى بیان عظمت امواجى است که موجب غرق شدن فرعونیان گردید.
۷ - طبیعت، مقهور اراده خداوند و مجرى فرمان هاى او است. «طریقًا فى البحر یبسًا ... فغشیهم من الیمّ ما غشیهم»
«باز شدن راه برا عبور موس (ع) در درا و به هم آمدن آن پس از ورود فرعونان هر دو از رو اعجاز و به دستور خداوند بوده است .»
« »
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
عوامل بقای حکومت فرعونمسیر حرکت فرعونیاننقش سکونت بنی اسرائیل در مصرفرعون و بنی اسرائیلفرعونیان در دریامسیر هجرت بنی اسرائیلفرمانده سپاه فرعونغرق فرعونهجرت شبانه بنی اسرائیلعمل به تکلیف موسیفرعونیان و بنی اسرائیلمجریان اوامر خدانقش فرعونغرق فرعونیانعبور بنی اسرائیل از دریانقش طبیعتتعقیب بنی اسرائیلحاکمیت اراده خداتاریخ بنی اسرائیلقصه موسی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
- غرق شدن فرعون و فرعونیان در اب دریا و رهایی بنیاسراییل+۷ آیه
- تعقیب بنیاسراییل در دریا، از سوی فرعون و فرعونیان+۴ آیه
- تعقیب بنیاسراییل از سوی فرعون و سپاه وی، هنگام کوچ از مصر+۸ آیه
- اقدام فرعونیان به تعقیب بنیاسراییل، در راه باز شده دریا+۸ آیه
- موسی(علیه السلام) موظّف به خوف نداشتن از حرکت دادن بنی اسراییل و عبور دادن انان از دریا، جهت نجات شان از فرعونیان+۱ آیه
- غرق شدن فرعونیان، در اب دریا+۱۱ آیه
- غرق شدن فرعون در رود نیل+۴ آیه
- غرق شدن فرعونیان در رود نیل پس از عبور بنی اسراییل از ان+۱۰ آیه
- هلاکت فرعونیان، از جانب خداوند، با غرق انها+۱۱ آیه
- نجات بنی اسراییل از غرق شدن، با شکافته شدن دریا و عبور انان+۶ آیه
- تعقیب بنی اسراییل از سوی فرعون و سپاه وی، هنگام کوچ از مصر+۹ آیه
- تعقیب بنی اسراییل، از جانب فرعون و لشکریانش در دریا+۴ آیه
- سپاه فرعون، متشکّل از چند لشکر+۵ آیه
- غرق سپاه فرعون، به همراه خودش در دریا+۷ آیه
- غرق شدن فرعون، در اب دریا+۹ آیه
- شکافته شدن اب دریا و رهایی بنی اسراییل، از نشانههای اعجازی قدرت خدا+۱۰ آیه
- دلداری خدا به موسی علیه السلام مبنی بر نهراسیدن از پیگرد فرعونیان+۱ آیه
- تعقیب موسی علیه السلام و بنیاسراییل، از سوی فرعونیان+۶ آیه
- موسی علیه السلام و بنیاسراییل، تحت تعقیب فرعونیان+۶ آیه
- شکافتن دریا با ضربه عصا برای غرق فرعونیان و نجات بنیاسراییل، معجزهای از موسی علیه السلام+۸ آیه
- وحی الهی، منشا بسیاری از تحولات تاریخ+۱ آیه