آیه ۴۶ سوره غافر

سوره غافر، آیه ۴۶ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۲

النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْهَا غُدُوّاً وَ عَشِيّاً وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ

عذاب آنها آتش است که هر صبح و شام بر آن عرضه می‌شوند؛ و روزی که قیامت برپا شود (می‌فرماید:) «آل فرعون را در سخت‌ترین عذابها وارد کنید!»

معنی کلمات و عبارات
«النَّارُ»: بدل از (سُوءُ الْعَذَابِ) است. «یُعْرَضُونَ عَلَیْهَا»: به آتش نموده می‌شوند. مراد این است که بامدادان و شامگاهان منزل و مأوای آینده آنان در دوزخ را بدانان نشان می‌دهند. همان گونه که رسول اکرم خبر داده است: إِنَّ أَحَدَکُمْ إِذا مَاتَ عُرِضَ عَلَیْهِ مَقْعَدُهُ بِالْغَداه وَالْعَشِیِّ، إِنْ کانَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَمِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَ إِنْ کانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَمِنْ أَهْلِ النَّارِ، فَیُقالُ هذا مَقْعَدُکَ حَتّی یَبْعَثَکَ اللهُ یَوْمَ الْقَیَامَةِ. «أَشَدَّ الْعَذَابِ»: اضافه صفت به موصوف خود است.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - عرضه شدن خاندان فرعون هر صبح و شام بر آتش، پیش از قیامت (عالم برزخ) «النار یعرضون علیها غدوًّا و عشیًّا» تعبیر «غدوّ» و «عشىّ» (صبح و شام) یا اشاره به دوام و همیشگى بودن عرضه آتش است و یا اشاره به انقطاع عذاب برزخى است که تنها در مواقع صبح و شام به آن گرفتار مى شوند. گفتنى است ذیل آیه - که درباره عذاب شدیدتر قیامت است - مى رساند که مقصود از «النار» در آغاز آیه، عذاب برزخى است. ۲ - سوختن خاندان فرعون در آتش، هر صبح و شام پیش از قیامت و در عالم برزخ «النار یعرضون علیها غدوًّا و عشیًّا» همان گونه که بسیارى از مفسران گفته اند، مقصود از عرضه آتش، مى تواند افکندن در آتش باشد. ۳ - وجود کیفر براى کافران، پیش از برپایى قیامت و در عالم برزخ «النار یعرضون علیها غدوًّا و عشیًّا» ۴ - وجود حیات برزخى (زندگى میان دنیا و قیامت) براى انسان ها «النار یعرضون علیها غدوًّا و عشیًّا» ۵ - وجود شکنجه هاى روحى، به طور مستمر براى کافران در عالم برزخ «النار یعرضون علیها غدوًّا و عشیًّا» عرضه کافران برآتش در هر صبح و شام، نوعى شکنجه روحى براى آنان است. ۶ - به دوزخ افتادن خاندان فرعون در قیامت با فرمان الهى «و یوم تقوم الساعة أدخلوا ءال فرعون أشدّ العذاب» ۷ - خاندان فرعون، مبتلا به سخت ترین عذاب و کیفر الهى در دوزخ «أشدّ العذاب» با توجه به این که «أشدّ العذاب» مى تواند بیانگر این معنا باشد که عذاب دوزخ، شدت و ضعف دارد و فرعونیان در درجه شدیدتر آن قرار داده خواهند شد. هم چنین مى تواند بدین معنا باشد که عذاب دوزخ در مقایسه با هر عذاب دیگرى، شدیدترین عذاب ها است. در این صورت «أشدّ العذاب» به جاى دوزخ آمده و حکایت از شدت بى حساب آتش آن دارد. ۸ - آتش دوزخ، سخت ترین و شدیدترین عذاب و کیفر الهى «أشدّ العذاب» ۹ - عذاب دوزخ، داراى مراتب گوناگون و شدت و ضعف است. «أشدّ العذاب» ۱۰ - خاندان فرعون، از بدترین مردمان جهان «أدخلوا ءال فرعون أشدّ العذاب» مجازات خاندان فرعون به شدیدترین مجازات ها، گویاى حقیقت یاد شده است. ۱۱ - «الساعة»، از نام هاى قیامت «یوم تقوم الساعة»
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث

۱۲ - «قال أبوعبداللّه(ع) ذلک فى الدنیا قبل یوم القیامة لأنّ فى نارالقیامة لایکون عذوّ و عشىّ... و لکن هذا فى البرزخ قبل یوم القیامة...; [منبع: مجمع البیان، ج ۸، ص ۸۱۸; بحارالانوار، ج ۱۳، ص ۱۶۰.] امام صادق(ع) [درباره «النار یعرضون علیها غدوّاً و عشیّاً»] فرمود: این [عذاب] در دنیا و قبل از بر پایى قیامت است; چون در آتش قیامت صبح و شامى نیست ...، ولى این در عالم برزخ قبل از قیامت است...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۶)
  • سوختن الفرعون در اتش، هر صبح و شام پیش از قیامت و در عالم برزخ+۱ آیه
  • به دوزخ افتادن الفرعون در قیامت به فرمان الهی
  • الفرعون مبتلا به سختترین عذاب و کیفر الهی در دوزخ
  • محاجّه مستضعفان و مستکبران الفرعون با یکدیگر در جهنّم+۱ آیه
  • استکبار الفرعون، سبب گرفتاری انان به اتش دوزخ+۱ آیه
  • محاجّه ضعیفان الفرعون با رییسان مستکبر خود در دوزخ+۲ آیه
  • استمداد بیثمر مستضعفان الفرعون از رهبران مستکبر خود در دوزخ+۱ آیه
  • اعتراف مستضعفان الفرعون در دوزخ به پیروی کامل خود از مستکبران در دنیا+۱ آیه
  • گرفتار شدن الفرعون به عذابی سخت از جانب خدا+۱ آیه
  • محاجّه ضعیفان با مستکبران الفرعون در دوزخ+۲ آیه
  • اعتراف مستکبران الفرعون به اشتراک انها با ضعیفان در کیفر و عذاب الهی+۲ آیه
  • اظهار ناتوانی مستکبران الفرعون در دوزخ از براوردن درخواست پیروان خود+۲ آیه
  • استکبار، از اسباب عذاب الهی+۲ آیه
  • برتریطلبی گروهی از فرعونیان، در دنیا، باعث عذاب شدن انان در دوزخ+۲ آیه
  • روز و شب در عالم برزخ+۱ آیه
  • عرضه همیشگی فرعونیان در هر صبح و شام، بر اتش برزخ+۱ آیه
  • همیشگی بودن عذاب برزخی برای فرعونیان، پس از مرگ+۱ آیه
  • عذاب برزخی فرعونیان، بد و ناخوشایند+۱ آیه
  • دچار شدن فرعونیان در عالم برزخ، به عذاب شبانهروزی پس از مرگ+۱ آیه
  • ورود فرعونیان به اتش جهنم+۵ آیه
  • نار (اتش) از نامهای جهنّم+۴ آیه
  • حرمت مکر و نیرنگ، علیه حق+۴ آیه
  • بقای روح ادمی، در عالم پس از مرگ
  • عذاب و سوختن خاندان فرعون با اتش برزخی، در هر صبح و شام قبل از قیامت+۱ آیه
  • پیدایش دو گروه مستضعف و مستکبر، و حاکمیّت نظام طبقاتی، در جوامع شرک پیشه+۲ آیه
  • تنوّع زمانی (صبح و شام)، در برزخ
  • عذاب فرعونیان در برزخ، در هر صبح و شام
  • عذاب شدن فرعونیان با اتش، در هر صبح و شام
  • اظهار ناتوانی مستکبران ال فرعون در دوزخ، از براوردن درخواست پیروان خود+۲ آیه
  • عذاب خدا، کیفری بس شدید+۱ آیه
  • فرمان خدا به فرشتگان در قیامت مبنی بر کیفر کردن سخت فرعونیان
  • قیامت، دارای زمان معیّن شده (ساعت) نزد خداوند و از نامهای قیامت
  • لجاجت و پافشاری فرعونیان بر کفر و ترتیب اثر ندادن به نصایح مؤمن الفرعون، موجب گرفتاری انها به شدیدترین عذابهای غیر قابل نجات+۴ آیه
  • لجاجت و پافشاری فرعونیان بر کفر و نپذیرفتن نصایح مؤمن الفرعون، موجب گرفتاری انها به عذاب در هر صبحگاه و شامگاه+۳ آیه
  • عذاب برزخی نیرنگبازان فرعونی، در هر روز و شب+۱ آیه
  • عذاب شدید، کیفر نیرنگبازان و مکّاران+۲ آیه
واژه‌ها