آیه ۴۹ سوره غافر

سوره غافر، آیه ۴۹ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۲

وَ قَالَ الَّذِينَ فِي النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْماً مِنَ الْعَذَابِ

و آنها که در آتشند به مأموران دوزخ می‌گویند: «از پروردگارتان بخواهید یک روز عذاب را از ما بردارد!»

معنی کلمات و عبارات
«أُدْعُوا»: درخواست کنید (نگا: اعراف / ، غافر / ). «یُخَفِّفْ»: تخفیف بدهد و کم کند. بردارد.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - درخواست دوزخیان از نگهبانان جهنم، مبنى بر شفاعت کردن نزد خداوند جهت تخفیف اندکى از عذابشان حتّى به مقدار یک روز «و قال الذین فى النار لخزنة جهنّم ادعوا ربّکم یخفّف عنّا یومًا من العذاب» ۲ - امید و انتظار دوزخیان، به شفاعت نگهبانان جهنم به درگاه خداوند براى تخفیف اندکى از عذاب آنان «و قال الذین فى النار لخزنة جهنّم ادعوا ربّکم یخفّف عنّا یومًا من العذاب» ۳ - ناامیدى دوزخیان از نجات کامل خود از عذاب جهنم و یا تخفیف و بخشش عمده آن «ادعوا ربّکم یخفّف عنّا یومًا من العذاب» دوزخیان، از نگهبانان جهنم درخواست تخفیف تنها یک روز و اندکى از عذاب خود را دارند. از این نکته مى توان برداشت یاد شده را به دست آورد. ۴ - اختیار عفو و یا تخفیف عذاب جهنم، تنها از آن خدا و در اختیار مقام ربوبى او است. «ادعوا ربّکم یخفّف عنّا یومًا من العذاب» ۵ - جهنم، داراى نگهبانان و دربانان متعدد است. «لخزنة جهنّم» «خزنة» جمع «خازن» است و «خازن» به کسى گویند که حافظ اشیایى باشد که در مکانى قرار دارد. ۶ - براى عرض حاجت دوزخیان، کسى جز نگهبانان دوزخ وجود ندارد. «و قال الذین فى النار لخزنة جهنّم ادعوا ربّکم یخفّف عنّا یومًا من العذاب» از این که دوزخیان حاجت خود را تنها براى نگهبانان جهنم مطرح مى کنند، مى توان برداشت یاد شده را به دست آورد. ۷ - مقرب بودن نگهبانان دوزخ و منزلت داشتن آنان به پیشگاه خداوند، در نظر دوزخیان «و قال الذین فى النار لخزنة جهنّم ادعوا ربّکم یخفّف عنّا یومًا من العذاب» ۸ - ربوبیت خداوند، مقتضى انحصار دعا و درخواست از او است. «ادعوا ربّکم»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۰)
  • اعتراف کافران به تمام شدن حجّت بر انان از سوی انبیا در دنیا+۴ آیه
  • کافران حقناپذیر در برابر اتمام حجّت پیامبران، مستحقّ عذاب جهنّم+۶ آیه
  • استغاثه دوزخیان از ماموران جهنّم، جهت شفاعتِ انان نزد پروردگار
  • بعثت پیامبران، برای اتمام حجّت خدا بر مردم+۳ آیه
  • کفر به انبیا، باعث بستهشدن راههای رهایی از عذاب+۱ آیه
  • نابودی اقوام گذشته در پی ایمان نیاوردن انان به انبیای الهی+۳ آیه
  • تربیت انسانها، از جانب خداوند+۱ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۵ آیه
  • مجازات الهی برای کافران جهنّمی، پس از اتمامحجّت و دادن فرصت مناسب برای شناخت و پذیرش تعالیم اسمانی+۷ آیه
  • استمداد و استغاثه جهنّمیان از نگهبانان جهنّم، برای تخفیف عذاب انان
  • بیاثر بودن استغاثههای جهنّمیان+۳ آیه
  • اعتراف دوزخیان، به فرستاده شدن رسولان الهی برای ایشان در دنیا+۵ آیه
  • درخواست جهنّمیان از خازنان جهنّم، برای تخفیف عذاب از خداوند و بینتیجه بودن ان+۱ آیه
  • سرزنش جهنّمیان، از سوی نگهبانان جهنّم+۲ آیه
  • تکذیب پیامبران الهی، موجب دوزخی شدن+۳ آیه
  • کفر، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۴ آیه
  • نار (اتش) از نامهای جهنّم+۱ آیه
  • جهنّم، دارای نگهبانان و دربانان متعدّد+۲ آیه
  • درخواست بینتیجه دوزخیان از نگهبانان جهنّم، برای طلب تخفیف عذاب از سوی خداوند برای انان+۱ آیه
  • ملامت نگهبانان جهنّم به جهنّمیان، به جهت نپذیرفتن پیامبران و انذار انان در دنیا+۳ آیه
  • برخورداری نگهبانان جهنّم، از تقرّب و منزلت در پیشگاه خداوند، در نظر دوزخیان
  • حرمت استکبار، در برابر حق+۱ آیه
  • حرمت کفر به انبیا و پیامبران الهی+۵ آیه
  • حرمت استکبار، در برابر دعوت انبیا+۱ آیه
  • حرمت استکبار و تکبّرورزی، در برابر حق+۲ آیه
  • حرمت کفر به انبیا و پیامبران الهی+۵ آیه
  • کفر، مانع از بهره مندی از نتایج دعا+۴ آیه
  • توسّل جهنّمیان به نگهبانان جهنّم، به منظور دعا به درگاه الهی برای تخفیف عذاب انان
  • پاسخ منفی و یاس اور نگهبانان جهنم به توسل دوزخیان، مبنی بر درخواست تخفیف عذاب انان از خداوند+۱ آیه
  • درخواست جهنّمیان از نگهبانان جهنّم، جهت دعا به درگاه خداوند برای تخفیف عذاب انان
  • بی تاثیر بودن دعای کافران در قیامت، برای نجات از عذاب+۱ آیه
  • رسالت پیامبران برای اتمام حجّت خدا برای مردم+۳ آیه
  • درخواست دوزخیان، از نگهبانان جهنّم، مبنی بر وساطت و شفاعت به پیشگاه الهی جهت تخفیف عذاب انان+۱ آیه
  • درخواست دوزخیان از فرشتگانِ نگهبان جهنّم، مبنی بر شفاعت کردن نزد خدا، جهت تخفیف عذاب انان
  • جهنّمیان خواستار تخفیف در عذاب الهی از خازنان دوزخ+۱ آیه
  • کفر، مانع اجابت دعا+۴ آیه
  • بی تاثیر بودن دعای کافران در قیامت، برای نجات از عذاب+۱ آیه
  • گفتگوی نگهبانان جهنّم با کافران، در مورد اتمام حجّت الهی بر انان در دنیا+۵ آیه
  • درخواست دوزخیان از فرشتگان نگهبان جهنّم، مبنی بر شفاعت کردن نزد خدا، جهت تخفیف عذاب انان+۱ آیه
  • توبیخ جهنّمیان از سوی نگهبانان جهنّم، به سبب نپذیرفتن پیامبران و انذارهای انان+۶ آیه
واژه‌ها