آیه ۵۴ سوره فصلت

سوره فصلت، آیه ۵۴ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۸۲

أَلاَ إِنَّهُمْ فِي مِرْيَةٍ مِنْ لِقَاءِ رَبِّهِمْ أَلاَ إِنَّهُ بِكُلِ شَيْ‌ءٍ مُحِيطٌ

آگاه باشید که آنها از لقای پروردگارشان در شکّ و تردیدند؛ و آگاه باشید که خداوند به همه چیز احاطه دارد!

معنی کلمات و عبارات
«مِرْیَةٍ»: شکّ وتردید (نگا: هود / و حجّ / ، سجده / )
نزول
نکات آیه
۱ - تردید و شک کافران مکه، نسبت به برپایى قیامت «ألا إنّهم فى مریة من لقاء ربّهم» ۲ - قیامت، روز ملاقات و دیدار با پروردگار «ألا إنّهم فى مریة من لقاء ربّهم» ۳ - حضور انسان ها در قیامت، جلوه اى از ربوبیت الهى است. «ألا إنّهم فى مریة من لقاء ربّهم» اضافه «لقاء» به وصف ربوبیت - و نه دیگر اوصاف و اسماى الهى - معناى بالا را افاده مى کند. ۴ - تردید در قیامت، حجاب آدمى در دیدن آیات روشن توحیدى است. «سنریهم ءایتنا ... ألا إنّهم فى مریة من لقاء ربّهم» برداشت یاد شده مبتنى بر این است که ضمیر «أنّه الحقّ» در آیه قبل به خدا برگردد. در این صورت مى توان گفت که: عبارت «ألا إنّهم فى مریة» در مقام بیان این است که تردید در قیامت، باعث شده است که کافران نتوانند از آیات روشن توحیدى بهره ببرند. ۵ - باور به معاد و توجه به آن، داراى نقش اساسى در حق پذیرى انسان «سنریهم ءایتنا فى الأفاق ... ألا إنّهم فى مریة من لقاء ربّهم» ۶ - تردید جدى نسبت به قیامت و حیات اخروى، زمینه ساز بى اعتنایى انسان به اصول عقلى و ملاک هاى عقلایى و فطرى «قل أرءیتم إن کان من عند اللّه ... فى شقاق بعید... ألا إنّهم فى مریة» ارتباط این آیه با آیات پیشین - که در یک سیاق قرار دارند - نشان مى دهد که اگر آیات علمى و داورى هاى عقلى و فطرى نتواند کسى را در برابر حقانیت خدا و وحى متقاعد کند، ریشه آن را باید در ناباورى او به استمرار حیات و مسؤولیت انسان جست وجو کرد. ۷ - احاطه همه جانبه خداوند بر تمامى موجودات هستى. «ألا إنّه بکلّ شىء محیط» ۸ - توجه به احاطه همه جانبه خداوند بر موجودات، موجب از بین رفتن هر گونه تردید در مورد حقانیت رستاخیز است. «ألا إنّهم فى مریة من لقاء ربّهم ألا إنّه بکلّ شىء محیط» انکار قیامت و رستاخیز مردگان از سوى مشرکان، مبنى بر این پندار نادرست است که آنها جمع شدن اجزاء پراکنده و از بین رفته موجودات را بعید مى دانستند. خداوند با بیان این حقیقت که او بر همه چیز احاطه دارد و هیچ چیز از حیطه علم و قدرت او ناپدید نمى شود، این پندار را ابطال مى کند. ۹ - خداوند، آگاه به همه امور حتى به گرایش هاى قلبى و درونى انسان ها «ألا إنّهم فى مریة من لقاء ربّهم ألا إنّه بکلّ شىء محیط» ذکر احاطه علمى بر تمامى پدیده هاى هستى، در پى بیان تردید درونى مشرکان در حقانیت معاد، مى تواند بیانگر برداشت بالا باشد.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۷ آیه
  • جهان، در احاطه کامل خداوند+۱ آیه
  • ربوبیّت خداوند، مقتضی معاد و ملاقات انسانها با خداوند+۱ آیه
  • ربوبیّت خداوند، مقتضی نظارت و احاطه همه جانبه او بر موجودات+۱ آیه
  • رفاه و اسایش انسانها زمینه ساز انکار معاد+۱ آیه
  • شک و تردید مشرکان، در امر اخرت و قیامت+۳ آیه
  • شک کافران مشرک مکّه، به دیدار و ملاقات پروردگار یگانه، در قیامت+۱ آیه
  • علم خدا به اشکار، نهان و به همه امور غیبی انسان، تضمینی بر حسابرسی و پاداش کیفر انسانها در قیامت+۲ آیه
  • همه مخلوقات و اشیا، در قلمرو علم و اگاهی خدا+۳ آیه
  • شک کافران به دیدار و ملاقات پروردگار یگانه، در قیامت+۱ آیه
  • قیامت، صحنه ملاقات همگان با خداوند+۴ آیه
  • محیط/ اسما و صفات+۷ آیه
واژه‌ها