سوره ق، آیه ۱۸ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۹
مَا يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلاَّ لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ
انسان هیچ سخنی را بر زبان نمیآورد مگر اینکه همان دم، فرشتهای مراقب و آماده برای انجام مأموریت (و ضبط آن) است!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
۵- «عن أبى عبداللّه(ع) قال: إنّ المؤمنین إذا اعتنقا غمرتهماالرحمة ... فإذا أقبلا على المسائلة قالت الملائکة بعضها لبعض تنحّوا عنهما فإنّ لهما سرّاً و قد ستر اللّه علیهما. قال اسحاق: فقلت: جعلت فداک فلایکتب علیهما لفظهما و قد قال اللّه عزّوجلّ: «ما یلفظ من قول إلاّ لدیه رقیب عتید...»؟ قال یا اسحاق إنّ اللّه تبارک و تعالى إنّما أمر الملائکة أن تعتزل عن المؤمنین إذا التقیا إجلالاً لهما ... و یحفظه علیهما عالم السرّ و أخفى...; [منبع: کافى، ج ۲، ص ۱۸۴، ح ۲; نورالثقلین، ج ۵، ص ۱۱۰- ، ح ۲۳.] از امام صادق(ع) روایت شده است: هر گاه دو نفر مؤمن معانقه کردند، رحمت خدا آنان را فرا مى گیرد و هر گاه براى گفتوگو روبه رو شدند، فرشتگان بعضى به بعضى دیگر مى گویند: از نزد آن دو کنار بروید; زیرا آن دو سرّى دارند که خداوند آن را مستور داشته است. اسحاق بن عمار مى گوید: به امام (ع) گفتم: فدایت شوم پس لفظ آنان نوشته نمى شود با این که خداوند فرموده است: «ما یلفظ من قول إلاّ لدیه رقیب عتید...»؟ امام فرمود: خداوند - تبارک و تعالى - فرشتگان را امر فرموده که از مؤمنان هنگام ملاقات با یکدیگر (که جز رضاى خدا منظور نبوده)، از نزد آنان کنار روند و این امر براى تجلیل از مؤمنان است...; ولى الفاظ آنان را [خود خداوند] که عالم نهان و نهان تر [از اسرار ]است، محفوظ مى دارد...».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
- ثبت اعمال انسان و حفظ انها ازسوی فرشتگان مراقب وی+۶ آیه
- ثبت تمام سخنان انسان ازسوی فرشتگان+۲ آیه
- هشدار خدا به انسانها، از عذاب قیامت+۳ آیه
- گفتار ادمی، دارای اهمیّتی ویژه، در مقایسه با سایر اعمال وی
- خداوند، دانا و اگاه به تمامی سخنان+۲ آیه
- ثبت اعمال ادمیان در نامه عمل شان، به وسیله فرشتگان+۶ آیه
- ثبت اعمال و گفتار هر شخص، از سوی مراقبی اماده+۱ آیه
- ماموران ثبت اعمال، ناظر بر اعمال بندگان+۲ آیه
- تعدّد فرشتگانِ ناظر بر کردار انسانها+۳ آیه
- دو فرشته، محافظ و مراقب اعمال ادمی+۱ آیه
- ثبت حتمی هر سخن ادمی به وسیله مراقبی اماده و ملازم
- توجّه انسان به دو مراقب بر اعمال وی، زمینهساز تبعیّت نکردن از وسوسههای نفس+۱ آیه