سوره ق، آیه ۲۵ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۹
مَّنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ مُّرِيبٍ
خیر کو روکنے والا اور حد سے تجاوز کرنے والا تھا، شک میں پڑا ہوا تھا
معنی کلمات و عبارات
«مَنَّاعٍ»: کسی که خویشتن را از انجام خوبیها بدور داشته است، و یا مانع دیگران از انجام خوبیها بوده است. «مُعْتَدٍ»: تجاوزپیشه. کسی که از قوانین آسمانی سرپیچی کند و از حدود مقررات بگذرد، و یا به حقوق دیگران تجاوز کند. «مُرِیبٍ»: متردد. شکانداز. از مصدر (إِرَابَة) که به صورت لازم و متعدی آمده است (نگا: هود / و ابراهیم / سبأ / ).
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱- سدکنندگان راه ارزش ها و تجاوزگران و شکّاکان در حق، محکوم به آتش دوزخ «ألقیا فى جهنّم کلّ ... منّاع للخیر معتد مریب »
۲- کفر، حق ستیزى، سد کردن راه خیر و خوبى، تجاوز و شکّ آفرینى، حلقه هایى به هم پیوسته «فى جهنّم کلّ کفّار عنید . منّاع للخیر معتد مریب »
۳- کفر و حق ستیزى، زمینه فروافتادن انسان به ورطه شر و تجاوز و تردید در تمامى ارزش ها* «کفّار عنید . منّاع للخیر معتد مریب »
برداشت بالا بدان احتمال است که ترتیب میان صفات کفّار، عنید و...، اشاره به ترتب و تأثیر هر وصف در پیدایش وصف متأخر آن، داشته باشد.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
شکاکان در جهنممانعان خیر در جهنمهماهنگی شبهه افکنی با حق ستیزیهماهنگی ممانعت از خیر با حق ستیزیهماهنگی ممانعت از خیر با شبهه افکنیهماهنگی ممانعت از خیر با کفرهماهنگی کفر با حق ستیزیهماهنگی کفر با شبهه افکنیمتجاوزان در جهنمزمینه شکزمینه تجاوزآثار حق ستیزیآثار کفر
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
- تهدید کافران به اتش جهنّم، از جانب خدا
- تهدید شدن مانعان از خیر، به عذاب قیامت+۴ آیه
- تهدید متجاوزان، به عذابی سخت+۴ آیه
- مشرکان، مورد تهدید خداوند به عذاب+۲ آیه
- تهدید مشرکان به عذاب دوزخ+۳ آیه
- بخل و انفاق نکردن مال در راه خدا، از عوامل ابتلا به اتش دوزخ+۳ آیه
- تجاوز از حق، عامل گرفتاری به عذاب جهنّم+۱ آیه
- سدّ راه خیر، مایه گرفتاری به اتش دوزخ+۱ آیه
- شک در حق، از موجبات گرفتاری به اتش دوزخ+۱ آیه
- حرمت ظلم و تعدّی و تجاوزپیشگی+۳ آیه
- روا نبودن ممانعت، از خیر و نیکی+۳ آیه
- حرمت تعدّی به حدود الهی+۴ آیه
- منع کنندگان از خیر و ارزشها، محکوم به اتش دوزخ+۱ آیه
- کفر، زمینه ساز منع از خیر+۱ آیه
- شرک و دوگانه پرستی، مانع انجام دادن خیر+۱ آیه
- عناد برخاسته از کفر، مانع انجام دادن خیر+۱ آیه
- مشرکان، مورد تهدید خداوند به کیفر و عذاب+۳ آیه
- چشانیدن عذاب جهنّم، به شک کنندگان در ان+۵ آیه
- شیطان، موجودی مختار و دارای تکلیف+۳ آیه
- رویارویی و گفتگوی گمراهان با گمراهگران، در جهنّم+۲ آیه
- تعدّی و ظلم به حدود الهی، عملی ناشایست و حرام+۴ آیه
- شک و تردید، موجب کفر و انکار تعالیم دین+۴ آیه
- دوزخ، فرجام کفرپیشگان تجاوزگر+۱ آیه