آیه ۱۲ سوره قلم

سوره قلم(القلم)، آیه ۱۲ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۶۴

معنی کلمات و عبارات
«مَنَّاعٍ»: کسی که خویشتن را بسیار دور از خیرات و حسنات نگاه می‌دارد که کنایه از بخیل و تنگ‌چشم است. بسیار بازدارنده مردم از انجام خیرات و حسنات (نگا: ق / ). «مُعْتَدٍ»: متجاوز. تجاوز پیشه (نگا: بقره / مائده / ، توبه / ). «أَثِیمٍ»: (نگا: بقره / نساء / شعراء / .
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۸ تا ۱۶

«شیخ طوسى» گویند: این آیات درباره ولید بن مغیرة المخزومى نازل شده و نیز گویند: درباره اخنس بن شریق الثقفى نازل گردیده است چنان که از ابن عباس نقل شده است.

ابن ابى حاتم در تفسیر خود از سدى نقل نماید که آیه ۱. درباره اخنس بن شریق نازل شده و نیز ابن المنذر در تفسیر خود از کلبى مانند آن را روایت کرده است و نیز ابن ابى حاتم در تفسیر خود از مجاهد نقل کند که این آیه درباره اسود بن عبد یغوث نازل گردیده است.

نکات آیه
۱ - پیامبر(ص)، مأمور پرهیز از اجابت خواست کسانى که مانع خیر در جامعه اند. «و لاتطع کلّ ... منّاع للخیر» ۲ - پیامبر(ص)، مأمور پرهیز از اجابت خواسته هاى افراد بخیل و خسیس «و لاتطع کلّ ... منّاع للخیر» برخى از مفسران، احتمال داده اند که «خیر» در این آیه، به معناى مال است و مقصود از «منّاع للخیر» کسانى اند که از دادن مال خود به دیگران خوددارى مى کنند; یعنى، بخیل و خسیس اند. ۳ - اطاعت و اجابت خواسته هاى کسانى که بخیل و مانع خیراند، ممنوع و حرام است. «و لاتطع کلّ ... منّاع للخیر» ۴ - مانع خیر شدن و بخل، صفتى مذموم و ناپسند «و لاتطع کلّ ... منّاع للخیر» ۵ - پیامبر(ص)، مأمور پرهیز از اجابت خواسته هاى تجاوزگران «و لاتطع کلّ ... معتد» ۶ - اطاعت و اجابت خواسته هاى متجاوزان، ممنوع و حرام است. «و لاتطع کلّ ... معتد» ۷ - تجاوزگرى، صفتى مذموم و ناپسند «و لاتطع کلّ ... معتد» ۸ - پیامبر(ص)، مأمور پرهیز از اجابت خواسته هاى گناه پیشگان «و لاتطع کلّ ... أثیم» ۹ - اطاعت و اجابت خواسته هاى گناه پیشگان، ممنوع و حرام است. «و لاتطع کلّ ... أثیم» ۱۰ - تجاوزگرى، گناه پیشگى و مانع خیر شدن، از خصوصیات کافران تکذیب کننده رسالت پیامبراسلام(ص) «و لاتطع المکذّبین ... منّاع للخیر معتد أثیم»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۵)
  • برخورداری از ثروت و رفاه، باعث بخلورزی+۱ آیه
  • برخورداری از مال، پدید اورنده روحیّه تجاوز و گناه+۲ آیه
  • برخی از اشراف مکّه، انسانهایی عیبجو و مسخرهکننده+۵ آیه
  • ذلّت و زبونی اشراف صدر اسلام در قیامت+۱ آیه
  • افسانه شمرده شدن ایات قران از سوی برخی اشراف صدر اسلام+۲ آیه
  • افرادی از اشراف صدر اسلام انسانهایی تجاوزپیشه+۲ آیه
  • اشراف صدر اسلام، تکذیبکننده پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • تهدید شدن برخی اشراف مکّه به زبونی در قیامت+۴ آیه
  • تهدید اشراف مکّه به عذاب الهی از سوی خداوند+۵ آیه
  • عناصری از اشراف صدر اسلام انسانهایی گناهپیشه+۲ آیه
  • عیبجویی از مردم، از اثار اشرافیگری سران قریش+۶ آیه
  • ممنوع بودن اطاعت از گناهکاران+۳ آیه
  • ممنوع بودن اطاعت از مانعان خیر+۱ آیه
  • جایز نبودن اطاعت از متجاوزان گناهپیشه+۱ آیه
  • بخلورزی، از اسباب بیابرویی در قیامت، با علامتدار شدن بینی+۲ آیه
  • تجاوزکاری، از اسباب بیابرویی در قیامت، با علامت گذاشتن بر بینی+۲ آیه
  • گناهکار بودن، از اسباب بیابرویی در قیامت، با علامتگذاری بینی+۲ آیه
  • تهدید اشراف صدر اسلام به عذاب الهی، از سوی خداوند+۶ آیه
  • تهدید مالاندوزان بیمسیولیّت، به عذاب سخت جهنّم+۵ آیه
  • تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۱ آیه
  • تهدید شدن مانعان از خیر، به عذاب قیامت+۴ آیه
  • تهدید متجاوزان، به عذابی سخت+۵ آیه
  • حرمت بخلورزی و نکوهش شدید خداوند، از بخیلان+۱ آیه
  • حرمت ظلم و تعدّی و تجاوزپیشگی+۴ آیه
  • حرمت گناه و نافرمانی از خدا+۳ آیه
  • روا نبودن ممانعت، از خیر و نیکی+۳ آیه
  • لزوم اجتناب از همه گناهان+۳ آیه
  • حرمت پیروی از گناهکاران+۳ آیه
  • حرمت اطاعت از مانعان خیر+۱ آیه
  • حرمت اطاعت از متجاوزان گناه پیشه+۱ آیه
  • حرمت بخلورزی+۱ آیه
  • حرمت تعدّی به حدود الهی+۶ آیه
  • اسلام، از مصادیق خیر و منع دیگران از گرویدن به ان، امری ناپسند
  • حرمت و ممنوعیّت اطاعت از مانعان خیر+۱ آیه
  • منع از خیر، از عوامل عدم شایستگی برای اطاعت شدن+۱ آیه
  • تکذیب حق، مانع اجرای خیر+۱ آیه
  • گناه، موجب ذلّت و خواری در اخرت+۱ آیه
  • جلوگیری از خیر، زمینه ساز گرفتاری به ذلّت و خواری در اخرت+۱ آیه
  • تعدّی و ظلم به حدود الهی، عملی ناشایست و حرام+۶ آیه
  • بخل و منع از خیر، موجب کیفر و عذاب+۱ آیه
  • تعدّی و تجاوز از احکام و حدود الهی، درپی دارنده عذاب خدا+۲ آیه
  • افسانه شمرده شدن ایات قران، به وسیله برخی اشراف صدر اسلام+۲ آیه
  • افترا زدن ولید بن مغیره به قران، مبنی بر اسطوره خواندن ان+۲ آیه
  • داغ نهادن بر بینی صاحب رذایل و خصال ناپسند، کیفر وی در قیامت+۶ آیه
  • گناه، از اسباب بی ابرویی در قیامت، با علامت گذاری بر بینی+۲ آیه
  • لزوم اجتناب از همه گناهان+۳ آیه
  • حرمت گناه و نافرمانی از خداوند+۳ آیه
  • رفاه و دلبستگی به لذّتهای دنیا، موجب گرایش به جرم و گناه+۱ آیه
  • برخورداری از مال و ثروت، زمینه ساز تجاوز و گناه+۲ آیه
  • ممنوعیّت اطاعت از گناه پیشگان+۳ آیه
  • ممنوعیت تساهل و تسامح با گناهکاران، در اصول دین+۴ آیه
  • تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۱ آیه
  • عذاب و جهنّم، کیفر گناهکاران+۲ آیه
  • عناصری از اشراف صدر اسلام، انسانهایی گناه پیشه+۲ آیه
  • علامتگذاری خداوند بر روی بینی دشمنان پیامبر و قران به منظور اهانت به انان و تحقیرشان در قیامت+۲ آیه
واژه‌ها