آیه ۸۳ سوره مریم

سوره مریم، آیه ۸۳ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۱

أَ لَمْ تَرَ أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّيَاطِينَ عَلَى الْكَافِرِينَ تَؤُزُّهُمْ أَزّاً

آیا ندیدی که ما شیاطین را بسوی کافران فرستادیم تا آنان را شدیداً تحریک کنند؟!

معنی کلمات و عبارات
«تَؤُزُّهُمْ»: تکان دهند و بجنبانند. مراد تحریک و تشویق بر معاصی است (نگا: فصّلت / ). «أَزّاً»: برانگیختن. سخت تکان دادن. به جوش آوردن.
نزول
نکات آیه
۱- کافران، گرفتار در دام تحریکات و وسوسه هاى شیاطین «أرسلنا الشیطین على الکفرین تؤزّهم» «أزّ» به معناى تهییج و برانگیختن است و «تؤزّهم»; یعنى، شیاطین، کافران را به سوى گمراهى و انحراف بیشتر سوق داده و تحریک مى کنند. ۲- فرستاده شدن شیاطین براى تحریک و وسوسه کافران از دید پیامبر(ص) مخفى نسیت. «ألم تر أنّا أرسلنا الشیطین» ۳- شیاطین، موجوداتى وسوسه گر و تحریک کننده در جهت گمراهى مردم «أرسلنا الشیطین على الکفرین تؤزّهم» ۴- شیاطین، تحت سیطره و حاکمیت الهى قرار دارند. «ألم تر أنّا أرسلنا الشیطین» ضمیر «نا» در «أنّا أرسلنا» بیانگر این نکته است که تصور نشود کار شیاطین خارج از نظام تقدیر و برنامه الهى است; بلکه همه برنامه هاى آنان، تحت نظارت و در قلمرو مشیت الهى است. ۵- وسوسه گرى ها و القاآت تحریک آمیز شیاطین، وابسته به اراده الهى است. «ألم تر أنّا أرسلنا الشیطین على الکفرین تؤزّهم» ۶- کفرورزى، زمینه ساز و هموارکننده راه نفوذ شیطان و وسوسه هاى او در آدمى «أرسلنا الشیطین على الکفرین تؤزّهم» تعبیر «على الکافرین» دلالت دارد که خداوند پس از تحقق کفر کافران، شیاطین را مأمور گمراه ساختن آنان مى کند و در حقیقت ارسال شیاطین پى آمد کفر است. ۷- شرک، کفر به خداوند است. «واتّخذوا من دون اللّه ءالهة ... على الکفرین» ۸- گرفتارى کافران به وسوسه ها و تحریکات شیطانى، نمودى از «استدراج» و رهاشدن آنان در کفر و گمراهى است. «الرحمن مدًّا ... ألم تر أنّا أرسلنا الشیطین» این آیه با آیه «من کان فى الضلالة فلیمدد له الرحمن مدّاً» - که بیانگر سنت «امهال» بود - در ارتباط است و بیانگر نمونه و گواه دیگرى بر جریان سنت «فلیمدد... مدّاً» است که همان «امهال» و «استدراج» مى باشد. ۹- تحریک کافران از سوى شیاطین و گمراهى فزون تر آنان، نشانه اى روشن از سودمند نبودن معبودها و ضدیتشان با پرستشگران خویش «و یکونون علیهم ضدًّا . ألم تر أنّا أرسلنا الشیطین» استفهام در «ألم تر» براى استشهاد و تأیید محتواى آیه قبل است و دلالت بر واضح بودن شاهد دارد به گونه اى که ندیدن و توجه نکردن به آن تعجب دارد.
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
  • گرفتار شدن کافران به عذاب اخروی پس از مهلت یافتن توام با رفاه و بهرهمندی در زندگی دنیا+۷ آیه
  • فرزندگزینی، از نسبتهای ناروای کافران عصر بعثت به خداوند+۱ آیه
  • مشرکان صدراسلام، مورد اخطار خداوند+۱ آیه
  • ضرورت خردورزی، در وسوسههای گمراهگر شیطان+۳ آیه
  • مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۱ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) موظف به اجتناب از درخواست تعجیل عذاب بر کافران+۲ آیه
  • گرفتار شدن کافران به عذاب اخروی، پس از مهلت یافتن توام با رفاه و بهره مندی در زندگی دنیا+۷ آیه
  • سؤال تقریری خدا از پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره تحریک وسوسه انگیز کافران به وسیله شیاطین، برای پرستش معبودهای خیالی خود
  • پیروی از شیطان، عامل شرکورزی به خدا
  • کثرت شیاطین، در جهان هستی+۱ آیه
  • شیطان، تحریک کننده و وسوسه گر کافران
  • گرفتاری کافران به وسوسه ها و تحریکات شیطان، سبب استدراج و رها شدنشان، در کفر و گمراهی+۱ آیه
  • کفرورزی، زمینه ساز نفوذ شیطان و وسوسه او در ادمی
  • شیطان، از عوامل گمراهی انسانها+۴ آیه
  • توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) نسبت به عجله نداشتن بر عذاب کافران+۱ آیه
  • نهی شدن پیامبر(صلی الله علیه واله) از تعجیل برای عذاب شدن کافران+۲ آیه
  • تاثیر وسوسه های شیطان بر کافران و افزایش گمراهی انان بر اثر مهلت خداوند، دلیل شتاب نکردن خداوند در عذاب انان+۱ آیه
  • توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) نسبت به عجله نداشتن بر عذاب کافران+۱ آیه
  • فعلیّت و فراهم بودن عذاب برای کافران از سوی خدا+۱ آیه
  • کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۵ آیه
  • گرفتار شدن کافران به عذاب اخرتی، پس از مهلت یافتن و بهره مندی در زندگی دنیا+۷ آیه
  • کافران، گرفتار وسوسه ها و تحریکات شیاطین
  • محرومیّت کافران، از شفاعت، در قیامت
  • توصیه خداوند به محمّد صلی الله علیه و اله، برای تفکّر در چگونگی وسوسههای گمراهگر شیطان+۱ آیه
  • درخواست پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله از خداوند، در مورد عذاب مشرکان+۱ آیه
  • مُرسِل/ اسما و صفات
  • شیطان، عامل وسوسه و اغوا+۴ آیه
واژه‌ها