آیه ۲۸ سوره نوح

سوره نوح، آیه ۲۸ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۱

رَبِ اغْفِرْ لِي وَ لِوَالِدَيَ وَ لِمَنْ دَخَلَ بَيْتِيَ مُؤْمِناً وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ لاَ تَزِدِ الظَّالِمِينَ إِلاَّ تَبَاراً

پروردگارا! مرا، و پدر و مادرم و تمام کسانی را که با ایمان وارد خانه من شدند، و جمیع مردان و زنان باایمان را بیامرز؛ و ظالمان را جز هلاکت میفزا!»

معنی کلمات و عبارات
«بَیْتِیَ»: خانه من. مراد از (بَیْت) چهار چیز می‌تواند باشد: خانه شخصی نوح، مسجد نوح، کشتی نوح، و آئین و شریعت او ... متبادر به ذهن منزل است، ولیکن چهارمی بهتر و با آئین آسمانی سازگارتر است. چرا که نوح قطعاً برای همه پیروان خود دعا می‌کند، و پیروانِ شخص، جزو اهل و تبار او است؛ نه زادگان بی ایمان او. دیگر این که به صورت استعاره گفته می‌شود: قبّه دین، بارگاه دین. و خود دین مراد است. «الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ»: شامل همه مؤمنان در تمام امکنه و ازمنه می‌گردد (نگا: التفسیر القرآنی للقرآن).
نزول
نکات آیه
۱ - آمرزش خواهى نوح(ع)، از درگاه پروردگار براى خویش «ربّ اغفر لى» ۲ - ربوبیت خداوند، مقتضى آمرزش خواهى از او است. «ربّ اغفر لى» ۳ - آمرزش خواهى نوح(ع)، از درگاه الهى براى پدر و مادر خود «ربّ اغفر ... و لولدىّ» ۴ - آمرزش خواهى نوح(ع)، از درگاه الهى براى اعضاى مؤمن خاندان خویش «ربّ اغفر لى ... و لمن دخل بیتى مؤمنًا» ۵ - ایمان نیاوردن برخى از اعضاى خاندان نوح(ع) «و لمن دخل بیتى مؤمنًا» مطلب یاد شده، از قید «مؤمناً» استفاده مى شود. ۶ - آمرزش خواهى نوح(ع)، از درگاه الهى براى همه مردان و زنان مؤمن در طول تاریخ «ربّ اغفر لى ... و للمؤمنین و المؤمنت» ۷ - مقدم داشتن خویش بر پدر و مادر و آنان بر اعضاى خانواده و اینان بر دیگر زنان و مردان مؤمن در آمرزش خواهى از درگاه الهى، کارى پسندیده و شایسته «ربّ اغفر لى و لولدىّ و لمن دخل بیتى مؤمنًا و للمؤمنین و المؤمنت» ۸ - همه انسان ها در تمامى سطوح ایمانى - حتى پیامبران - نیازمند آمرزش الهى اند. «ربّ اغفر لى و لولدىّ و لمن دخل بیتى مؤمنًا و للمؤمنین و المؤمنت» ۹ - تواضع و فروتنى پیامبران و دورى آنان از خودپسندى و عجب، در قبال عبادت و تلاش مستمر خویش در راه خدا و اصلاح جامعه «إنّى دعوت قومى لیلاً و نهرًا ... ربّ اغفر لى» ۱۰ - پدر و مادر حضرت نوح(ع) مؤمن بودند. «و لولدىّ» برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که نوح(ع) در دعاى خود درباره غیر پدر و مادر، قید مؤمن بودن را آورده; ولى پدر و مادر خویش را بدون این قید یاد کرده است. ۱۱ - ایمان، از شرایط آمرزیدن بندگان «ربّ اغفر لى ... و لمن دخل بیتى مؤمنًا و للمؤمنین و المؤمنت» ۱۲ - دعا و آمرزش خواهى براى پدر و مادر، اعضاى خانواده و عموم مردان و زنان مؤمن، عملى پسندیده و شایسته «ربّ اغفر لى و لولدىّ . و للمؤمنین و المؤمنت» ۱۳ - درخواست نوح(ع) از درگاه الهى، مبنى بر افزودن هلاکت و بدبختى ستمگران حق ناپذیر «و لاتزد الظلمین إلاّ تبارًا» «تبار»، به معناى هلاکت و نابودى است. ۱۴ - شرک، بت پرستى و گمراه گرى، ظلم است. «و لاتزد الظلمین إلاّ تبارًا» مطلب یاد شده، از تعبیر «ظالمان» درباره بت پرستان و گمراه کنندگان به دست مى آید. ۱۵ - ظالمان حق ناپذیر، مستحق نفرین و نابودى اند. «و لاتزد الظلمین إلاّ تبارًا» ۱۶ - توأم کردن آمرزش خواهى با نفرین به وقت نیایش و دعا به درگاه الهى، کارى پسندیده و شایسته است. «ربّ اغفر لى و لولدىّ ... و للمؤمنین و المؤمنت و لاتزد الظلمین إلاّ تبارًا» ۱۷ - مؤمنان نمى توانند در برابر جامعه خویش بى تفاوت باشند; بلکه باید براى دوستان و همکیشان خود، خیرخواه و نسبت به کافران و دشمنانِ اصلاح ناپذیر، آرزوى نابودى کنند. «ربّ اغفر لى ... و للمؤمنین و المؤمنت و لاتزد الظلمین إلاّ تبارًا» برداشت یاد شده، از دعاى خیر نوح(ع) براى مؤمنان و نفرین علیه کافران و دشمنان دعوتش، استفاده مى شود.
تفسیر (۸)
روایات و احادیث

۱۸ - «عن أبى شعیب الخراسانى قال: قلت لأبى الحسن الرضا(ع) ... قال: إنّ مسجد الکوفة بیت نوح ... فیه دعوة نوح حیث قال: «ربّ اغفر لى و لوالدى و لمن دخل بیتى مؤمناً» قال: قلت: من عَنى بوالدیه؟ قال: آدم و حوّا; [منبع: بحارالأنوار، ج ۹۷، ص ۲۶۲، ح ۱۴.] ابوشعیب خراسانى از امام رضا(ع) روایت کرده ... که فرمود: مسجد کوفه خانه نوح(ع) است ... دعاى نوح در آن جا این بوده است که گفت: «ربّ اغفر لى و لوالدى و لمن دخل بیتى مؤمناً». ابوشعیب گفت: به امام(ع) عرض کردم: نوح(ع) از والدینش چه کسى را قصد کرده؟ فرمود: آدم و حوّا را».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۱)
  • توجه به ربوبیت خداوند از اداب استغفار+۳ آیه
  • استغفار برای خود، امری پسندیده+۱ آیه
  • استغفار نوح(علیه السلام) برای زنان مؤمن، هنگام طلب امرزش برای خویشتن
  • امرزشخواهی نوح(علیه السلام) برای خود و پدر و مادر و زنان و مردان مؤمن
  • استغفار نوح(علیه السلام) برای پدر و مادرش
  • مقدّم داشتن استغفار برای پدر و مادر بر دیگران، کاری شایسته+۱ آیه
  • استغفار نوح(علیه السلام) برای خویش+۳ آیه
  • امرزشطلبی نوح(علیه السلام) برای والدین خویش+۱ آیه
  • امرزشخواهی نوح(علیه السلام) برای مردان و زنان مؤمن+۱ آیه
  • امرزشطلبی نوح(علیه السلام) برای خانواده مؤمن خویش+۱ آیه
  • ایمان زمینه طلب امرزش از خداوند+۲ آیه
  • ایمان، زمینه جلب امرزش از خداوند در دعای نوح(علیه السلام)
  • مقدّم داشتن استغفار برای پدر و مادر بر دیگران، کاری شایسته+۱ آیه
  • امرزشخواهی نوح(علیه السلام) برای خود و پدر و مادر و زنان و مردان مؤمن
  • پدر و مادر حضرت نوح(علیه السلام)، انسانهای مؤمن
  • نوح(علیه السلام)، تحت تربیت ویژه خداوند+۴ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۱۲ آیه
  • توجّه و التجا به ربوبیّت خدا، امری مطلوب در اداب دعا+۷ آیه
  • مطلوبیّت سهیم کردن دیگران در دعای خود+۵ آیه
  • شایسته بودن دعا برای مؤمنان+۴ آیه
  • استحباب دعای فرزند، برای والدین خود+۲ آیه
  • دعا و امرزش خواهی برای پدر و مادر و اعضای خانواده، عملی پسندیده
  • استغفار نوح(علیه السلام) برای مؤمنان وارد شده بر خانه خویش+۱ آیه
  • ربوبیّت خدا، مقتضی استغفار به درگاه او+۴ آیه
  • ربوبیّت خدا، مقتضی دعا و بیان خواسته های خود+۱۰ آیه
  • تعمیم دعا به دیگران، از اداب دعا+۵ آیه
  • ذکر ربوبیّت خداوند، از اداب دعا+۱۱ آیه
  • بیان حاجت و به زبان اوردن نیازها به هنگام دعا، امری مطلوب+۵ آیه
  • دعای نوح(علیه السلام)، برای امرزش مؤمنان
  • دعای نوح(علیه السلام) به درگاه خداوند، جهت مغفرت و امرزش والدین خود
  • زن مؤمن، دارای احترامی همسان با مرد مؤمن، در دنیا و اخرت+۵ آیه
  • زن مؤمن، دارای شخصیّت و احترامی همسان با مرد مؤمن+۴ آیه
  • شرک به خدا، مصداق ظلم و ستمگری+۲ آیه
  • گمراه ساختن انسانها، امری ظالمانه+۳ آیه
  • اضلال گران، مردمی ستمگر و ظالم+۳ آیه
  • انسانهای ظالم، درصدد گمراه کردن انسانهای دیگر+۲ آیه
  • روا بودن نفرین بر ستمگران جامعه، پس از نا امیدی از هدایت انان+۱ آیه
  • بت پرستی، عملی ظالمانه+۲ آیه
  • امرزش طلبی فرزند برای پدر و مادر، امری مطلوب و شایسته+۱ آیه
  • قوم نوح، مردمی ظالم و ستم پیشه+۳ آیه
  • ایمان نیاوردن قوم نوح به ان حضرت، از مصادیق ظلم انان+۱ آیه
  • مقدم داشتن استغفار برای پدر و مادر بر دیگران، کاری شایسته+۱ آیه
  • امرزشخواهی نوح علیه السلام برای پدر و مادر خود، پیش از امرزشخواهی برای دیگر مؤمنان
  • امرزش گناهان بندگان، جلوهای از ربوبیّت خداوند+۵ آیه
  • گروهی از قوم نوح، مؤمن به رسالت وی+۳ آیه
  • نفرین نوح علیه السلام برای ریشه کن شدن ستمکاران از قوم خویش
  • پیدایش فرزندان کافر و تبهکار در جامعه، دلیل نفرین نوح علیه السلام علیه قوم کافر و گمراهگر خویش+۲ آیه
  • استغفار نوح علیه السلام برای خویش+۳ آیه
  • استغفار نوح علیه السلام برای والدین خویش و خانواده مؤمن خود و تمامی زنان و مردان مؤمن+۱ آیه
  • امرزشخواهی نوح علیه السلام برای اعضای مؤمن خانواده خود+۱ آیه
  • استغفار نوح علیه السلام برای مؤمنان وارد شده بر خانه خویش+۱ آیه
  • دعای نوح علیه السلام برای امرزش خود، والدین و افراد مؤمن+۱ آیه
  • دعای نوح علیه السلام مبنی بر هلاکت ظالمان و ستمگران+۱ آیه
  • نفرین نوح علیه السلام بر قومش، مبنی بر نابودی انان و پاک شدن زمین از لوث انها+۱ آیه
  • پدر و مادر نوح، انسانهایی مؤمن+۱ آیه
  • توجه نوح به والدینش و طلب امرزش برای انان+۱ آیه
  • ناامیدی کامل نوح علیه السلام از ایمان قومش+۲ آیه
  • پسندیده بودن استغفار، برای والدین خود+۲ آیه
  • مؤمن بودن والدین نوح+۱ آیه
  • امرزشخواهی نوح علیه السلام برای والدین خویش+۱ آیه
  • والدین نوح، مشمول دعای ان حضرت+۱ آیه
واژه‌ها