آیه ۲۴ سوره هود

سوره هود، آیه ۲۴ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۴

مَثَلُ الْفَرِيقَيْنِ كَالْأَعْمَى وَ الْأَصَمِ وَ الْبَصِيرِ وَ السَّمِيعِ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلاً أَ فَلاَ تَذَكَّرُونَ

حال این دو گروه [= مؤمنان و منکران‌]، حال «نابینا و کر» و «بینا و شنوا» است؛ آیا این دو، همانند یکدیگرند؟! آیا پند نمی‌گیرند؟!

معنی کلمات و عبارات
«الْفَرِیقَیْنِ»: دو گروه. دو دسته. مراد این است که همان گونه که شخص کور و کر با شخص بینا و شنوا در پیداکردن راه و تشخیص آن از چاه، یکی نیست، پویندگان راه یزدان، و روندگان راه شیطان هم برابر و یکسان نیستند. «مَثَلاً»: حال و وضع. تمییز یا حال فاعل است و یا این که صفت مصدر محذوف (إِسْتِواءً) است.
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- حالت مشرکان و کافران به قرآن ، همانند انسان کور و کر است. «مَثل الفریقین کالأعمى والأصمّ» ۲- حالت موحدان و مؤمنان به قرآن ، همانند انسانهاى بینا و شنواست. «مَثل الفریقین کالأعمى والأصمّ والبصیر والسمیع» ۳- گرایشهاى شرک آلود و انکار حقانیت قرآن ، نشانه ناشنوایى ضمیر و کورى دل است. «مَثل الفریقین کالأعمى والأصمّ والبصیر والسمیع» ۴- بینایى و شنوایى باطنى انسان (توانایى درک و فهم حقایق) گرایش دهنده او به توحید ، ایمان به قرآن و انجام اعمال صالح «مَثل الفریقین کالأعمى والأصمّ والبصیر والسمیع» ۵- مؤمنان و موحدان، هرگز همسان کافران و مشرکان نخواهند بود، همان طور که بینایان و شنوایان هم طراز کران و کوران نمى باشند. «هل یستویان مثلاً» ۶- خداوند ، فراخوان مردم به فهمیدن معارف و حقایق و توجه داشتن به آنها «أفلاتذکّرون» متعلق «تذکّرون» مى تواند مطلق حقایق و معارف باشد و مى تواند خصوص حقایقى باشد که در آیه مورد بحث بود. برداشت فوق براساس احتمال اول است. قابل ذکر است که استفهام در «أفلاتذکّرون» به داعى امر و ترغیب ایراد شده است; یعنى، حقایق را بفهمید و بدانها توجه داشته باشید. ۷- خداوند ، فراخوان مردم به فهمیدن امتیاز مؤمنان بر کافران و توجه داشتن به آن «هل یستویان مثلاً أفلاتذکّرون»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۹)
  • مخبتان، انسانهایی بینا و بصیر به حقایق عالم هستی+۱ آیه
  • مخبتان، انسانهایی شنوا به حقایق عالم هستی+۱ آیه
  • مخبتان، دارای بینش و معرفت به حق و خداوند+۱ آیه
  • مقام مخبتان، برتر و بالاتر از غیرمخبتان+۱ آیه
  • عبرتاموزی، از اثار بصیرت+۳ آیه
  • بدیهی بودنِ برتری بصیرت بر کوردلی+۳ آیه
  • مؤمنان، انسانهایی اهل بینش و خرد+۶ آیه
  • استفاده از تمثیل، از روشهای تربیتی قران+۱ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۵ آیه
  • مقایسه کردن، از روشهای تربیتی قران+۹ آیه
  • مؤمنان دارای عمل، همانند انسان بینا+۱ آیه
  • حالت مؤمنان و موحّدان، مانند فرد شنوا
  • بیبهره بودن کافران از حقایق الهی، مانند انسان نابینا+۳ آیه
  • تشبیه کافران و ناتوانی انها از تشخیص معارف الهی، به ناشنوا+۱ آیه
  • رویگردانی کفّار از درک معارف و حقایق دین، مانند ناتوانی انها از دیدن و شنیدن+۲ آیه
  • بیبهره بودن کافران از حقایق الهی، مانند انساننابینا+۲ آیه
  • حالت مؤمنان و موحّدان، مانند فرد شنوا+۱ آیه
  • تشبیه مؤمنان به انسان بینا+۴ آیه
  • تشبیه شدن مؤمنانِ به قران، به انسانهای بینا+۱ آیه
  • تشبیه کافرانِ به قران، به انسان کور و نابینا+۱ آیه
  • حسن علم، از نظر خردمندان+۴ آیه
  • پذیرش موعظه، امری مطلوب و پسندیده+۲ آیه
  • سمیع / اسماوصفات
  • پند نگرفتن انسانها، مورد پرسش انکاری و توبیخی خدا
  • همسان بودن انسان کوردل و گمراه، با انسان حق پذیر و هدایت یافته، مورد سؤال انکاری خدا+۲ آیه
  • اثر بخشی پند و تذکر برای حق ناپذیران و مشرکان معاند، مورد پرسش انکاری خدا
  • نیندیشیدن و تنبه پیدا نکردن مشرکان، درباره همسان نبودن کوردلان مشرک با موحّدان بصیر، مورد پرسش انکاری و نکوهش امیز خدا+۱ آیه
  • سؤال تقریری خدا از انسانها، مبنی بر یکسان نبودن افراد کوردل با خردمندان+۱ آیه
  • همسان بودن انسان کوردل و گمراه با انسان حق پذیر و هدایت یافته، مورد سؤال انکاری خدا+۲ آیه
  • نیندیشیدن و تنبّه پیدا نکردن مشرکان، درباره همسان نبودن کوردلان مشرک با موحّدان بصیر، مورد پرسش نکوهش امیز خدا+۱ آیه
  • بینایی، از ابزارهای شناخت حسّی و راهی برای درک عقلی انسان+۲ آیه
  • قوّه شنوایی، از ابزار شناخت حسّی و راهی برای ادراکات عقلی انسان
  • کوردلان فاقدان شناخت، عناصری بی ارزش+۴ آیه
  • کری باطنی و حق ناشنوایی، مانع معرفت به حقایق+۱ آیه
  • کوردلی، از موانع شناخت حقایق+۶ آیه
  • تشبیه انسان گمراه به کور+۵ آیه
  • دعوت خداوند از انسانها، برای عبرت اموزی+۲ آیه
  • برتری مؤمنان صالح بر کافران، باعث عبرت+۳ آیه
  • بصیرت و بینش صحیح، مایه عبرت اموزی+۳ آیه
  • رعایت عدالت، در براورد شخصیّت انسانها و گروهها و احترام به ارزشهای متعالی انان روشی الهی+۸ آیه
  • برتری انسانهای عالم و بصیر بر جاهلانِ کوردل، امری اشکار برای عاقلان+۷ آیه
  • حکم عقل به بداهت نابرابری کری و کوری (ناتوانی از درک حقایق) و بینایی و شنوایی (قابلیّت فهم حقایق)
  • حکم عقل به نابرابری نابینایی و بصیرت (جهل و علم)+۴ آیه
  • برتری و ارزش اهل علم و معرفت بر جاهلان، بدیهی و روشن، نزد عقل و فطرت+۳ آیه
  • مساوی دانستن نابینا با بینا و ناشنوا با شنوا، ناروا و قبیح از نظر عقل
  • جهل و جهالت، صفتی قبیح، از نظر عقل و عقلا+۴ آیه
  • حق ناپذیری و فراهم کردن زمینه های کور باطنی و ناتوانی از شنیدن حقایق، عملی قبیح از نظر عقل+۶ آیه
  • از دست دادن سرمایه و نابود کردن ارزشهای انسانی، با ایستادن در مقابل حق، عملی قبیح از نظر عقلی+۵ آیه
  • بدیهی بودن ارزش بصیرت قلب بر کوردلی+۳ آیه
  • بی ارزشی کوردلان، در مقایسه با صاحبان قلب بصیر و بیدار+۴ آیه
  • کوردلی، از اسباب نکوهش+۲ آیه
  • کافران، مستحقّ نکوهش و غیر قابل مقایسه با مؤمنان
  • پند نگرفتن کافران، مورد پرسش نکوهشی خدا
  • نیندیشیدن و بی توجّهی مشرکان، درباره همسان نبودن کوردلان مشرک با موحدان بصیر، مورد پرسش نکوهشی خدا+۱ آیه
  • برتری مؤمنان نیکوکردار بر کوردلان حقناپذیر+۱ آیه
  • مؤمنان، انسانهایی اهل بینش و بصیرت+۵ آیه
  • مؤمنان، دارای ارزش و فضیلت، در پیشگاه خدا+۵ آیه
  • کرامت و فضیلت مؤمنان در پیشگاه الهی، مورد انکار و استهزای اشراف و قدرتمندان+۱ آیه
  • مؤمنان، بهرهمند از هدایت الهی+۲ آیه
واژه‌ها