سوره هود، آیه ۲۸ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۴
قَالَ يَا قَوْمِ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كُنْتُ عَلَى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّي وَ آتَانِي رَحْمَةً مِنْ عِنْدِهِ فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْ أَ نُلْزِمُكُمُوهَا وَ أَنْتُمْ لَهَا كَارِهُونَ
(نوح) گفت: «اگر من دلیل روشنی از پروردگارم داشته باشم، و از نزد خودش رحمتی به من داده باشد -و بر شما مخفی مانده- (آیا باز هم رسالت مرا انکار میکنید)؟! آیا ما میتوانیم شما را به پذیرش این دلیل روشن مجبور سازیم، با اینکه شما کراهت دارید؟!
معنی کلمات و عبارات
«أَرَأَیْتُمْ»: مرا خبر دهید (نگا: انعام / ، یونس / ). «بیّنه»: نور بصیرت. حجّت و برهان (نگا: هود ). «رَحْمَةً»: مراد نبوّت است. «عُمِّیَتْ عَلَیْکُمْ»: بر شما مخفی و پنهان شده باشد. «أَنُلْزِمُکُمُوهَا»: آیا به پذیرش آن، شما را مجبور کنیم، و با اکراه آن را به شما بقبولانیم؟. ضمائر (کُمْ) و (ها) مفعول اوّل و دوم (نُلْزِمُ) است. حرف (و) میان این ضمائر، برگشت به اصل و تکمله (کُمْ) است.
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- نوح(ع) برخوردار از معجزه و دلیلى روشن ، بر پیامبرى خویش «قال یقوم أرءیتم إن کنت على بیّنة»
قابل ذکر است که «أرءیتم» به معناى «أخبرونى» است و مفعول آن جمله «أنلزمکموها» است و این هر دو به منزله جواب شرط «إن کنت ...» مى باشد و تقدیر جمله چنین است «إن کنت على بیّنة ... فاخبرونى أنلزمکموها»
۲- خداوند ، عطا کننده معجزه و دلیلهاى روشن به پیامبران(ع) «إن کنت على بیّنة من ربى»
۳- خداوند ، مربى پیامبران و مدبر امور ایشان است. «إن کنت على بیّنة من ربى»
برداشت فوق ، با توجه به گزینش اسم «رب» - که به معناى مدبر و مربى است - استفاده شده است.
۴- هدف از اعطاى معجزه و دلیلهاى روشن به پیامبران ، تدبیر امر نبوت و پیشبرد هدفهاى رسالت آنان است.* «إن کنت على بیّنة من ربى»
۵- خداوند ، نوح(ع) را از رحمت ویژه خویش بهره مند ساخت و به مقام نبوت رسانید. «ءاتنى رحمة من عنده»
مقصود از «رحمة»، به مناسبت مورد، مقام نبوت و پیامبرى است.
۶- مقام نبوت ، رحمت خاص خداوند به پیامبران «و ءاتنى رحمة من عنده»
نکره آوردن «رحمة» دلالت بر عظمت دارد و توصیفش به «من عنده» حاکى از ارجمندى آن است.
۷- برخورد حضرت نوح(ع) با سران و اشراف کافر ، برخوردى ترحم آمیز و مشفقانه بود. «یقوم أرءیتم»
تعبیر «یا قوم» (اى مردم من!) حکایت از شفقت و ترحم دارد.
۸- سران و اشراف قوم نوح ، کوردلانى ناتوان از درک دلایل نبوت و فهم و معارف الهى «أرءیتم إن ... ءاتنى رحمة من عنده فعمّیت علیکم»
تعمیة (مصدر عمّیت) به معناى کور ساختن است و آن گاه که به «على» متعدى شود ، به معناى مخفى کردن مى باشد. بنابراین «فعمیت علیکم»; یعنى ، آن بیّنه و رحمتى که خداوند به من عطا کرده است ، بر شما مخفى مانده و از درکش ناتوانید.
۹- اشرافیت ، استکبار و خودبرتربینى سران قوم نوح ، مایه کوردلى و ناتوانى آنان از درک دلایل نبوت و فهم معارف الهى بود. «أرءیتم إن ... ءاتنى رحمة من عنده فعمّیت علیکم»
«عُمّیت» فعل مجهول است و فاعل آن; یعنى، چیزى که موجب کوردلى و خفاى دلیلهاى نبوت نوح به کافران باشد، ذکر نشده است. به قرینه صفاتى که براى کافران قوم نوح بیان شده، مى توان گفت: همان صفات (از طبقه اشراف و مستکبران بودن و خود را برتر دانستن و ...) موجب کوردلى و ناتوانى آنان از درک معارف شده بود.
۱۰- ایمان به پیامبران و باور به معارف الهى ، غیر قابل اجبار و اکراه «أنلزمکموها و أنتم لها کرهون»
۱۱- پیروان حضرت نوح ، یاوران او در ابلاغ رسالت و دعوت مردم به ایمان «أنلزمکموها»
برداشت فوق از صیغه جمع «نلزم» - که شامل نوح و پیروانش مى شود - استفاده شده است.
۱۲- اشراف و سران قوم نوح ، به معارف الهى تمایلى نشان نمى دادند و از آن بیزار و متنفر بودند. «و أنتم لها کرهون»
۱۳- علاقه به معارف دینى ، در گرو شناخت آنهاست. «فعمّیت علیکم ... و أنتم لها کرهون»
۱۴- بیزار نبودن مردم از معارف الهى ، شرط توانایى پیامبران بر هدایت ایشان «أنلزمکموها و أنتم لها کرهون»
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۷–۳۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۵–۳۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۵–۳۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۵–۴۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۵–۲۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار شناخت دیناشراف قوم نوح و دیناشراف قوم نوح و نبوتبی ایمانی اشراف قوم نوحتبلیغ پیروان نوحدعوتهای پیروان نوحدلایل نبوت نوحرفاه طلبی اشراف قوم نوحشرایط هدایتگری انبیاعجز اشراف قوم نوحعوامل کوردلیمعجزه نوحنوح و اشرافکوردلی اشراف قوم نوحیاوران نوحتکبر اشراف قوم نوحبینات نوحرحمت بر نوحرحمت به انبیاروش برخورد نوحاهمیت رسالت انبیافلسفه بینات انبیامدبر انبیافلسفه معجزه انبیازمینه تحقق اهداف انبیاآثار اشرافیتنوح و قوم نوحزمینه گرایش به دینایمان به دینبینش اشراف قوم نوحمهربانی نوحطبقات اجتماعی قوم نوحدلایل نبوت انبیامربی انبیااهمیت نبوتاعراض از دینآزادی عقیدهمقامات نوحنبوت انبیانبوت نوحرحمت خاص خدامقامات انبیاشرایط هدایتبینات انبیاایمان به انبیانفی اکراه در دینمنشأ معجزهآثار تکبرمشمولان رحمتعطایای خداربوبیت خداافعال خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۹)
- نوح(علیه السلام) و دیگر انبیا، منزّه از اکراه انسانها بر پذیرش دین+۱ آیه
- نوح(علیه السلام) و دیگر انبیا، منزّه از اجبار مردم به پذیرش دین+۱ آیه
- اتمام حجّت نوح(علیه السلام) با قوم خود+۶ آیه
- قوم حقناپذیر نوح(علیه السلام) در برابر اتمام حجّت، مستحقّ کیفر الهی+۴ آیه
- احتجاج نوح(علیه السلام) در برابر کافران و منکران قوم خود، به داشتن ادلّه روشن برای رسالت خویش+۲ آیه
- احتجاج نوح(علیه السلام) به داشتن دلایل روشن و برخوردار نبودن از خزاین الهی و علم غیب و فرشته نبودن در برابر ادعای بشر بودن او از سوی قومش+۲ آیه
- گفتار مؤدّبانه نوح(علیه السلام) در برابر سخنان بیادبانه کافران، هنگام تبلیغ و موعظه انان+۵ آیه
- استقامت نوح(علیه السلام) در تبلیغ و دعوت قوم خود به پرستش خداوند+۸ آیه
- واداشتن مردم به پذیرش دین، خارج از حیطه وظایف نبوّت
- نوح(علیه السلام)، صاحب برهان از سوی خدا، برای اثبات نبوّتش+۱ آیه
- تبلیغ در میان قوم خود، دارای اولویت برای پیامبران+۷ آیه
- کراهت و ناخوشایندی، مانع تاثیرپذیری از هدایتگری و تبلیغ پیامبران
- استفاده از تهییج عواطف، در مسیر تبلیغ معارف الهی+۸ آیه
- تاکید نوح(علیه السلام) بر دلایل روشن و دوری از اکراه در رسالت تبلیغی خویش
- نقش معجزه، در تربیت و هدایت انسانها
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
- برخورداری همه انسانها، از حق ازادی عقیده
- ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۷ آیه
- لزوم استقامت، در راه تبلیغ دین و انجام دادن رسالت دینی+۸ آیه
- ارایه دلایل روشن برای هدایت انسانها از جانب خداوند و پیامبران، برخاسته از ربوبیّت او+۱ آیه
- رحمت خداوند بر بندگان، برخاسته از ربوبیّت او+۱ آیه
- دفاع نوح(علیه السلام) از خویش، در برابر اتّهام دروغگویی+۲ آیه
- اکراه مردم به پذیرش دین، خارج از حیطه وظایف نبوّت
- عدم الزام و اجبار مردم به انتخاب دین الهی، از سوی نوح(علیه السلام)+۱ آیه
- ازادی انسانها، در انتخاب دین
- تبلیغ دین، به دور از هرگونه الزام و اجبار، از روشهای تبلیغی نوح(علیه السلام)+۱ آیه
- اطمینان نوح(علیه السلام) به راستگویی خود در ادّعای نبوّت و دعوت مردم به خدا+۲ آیه
- باور نداشتن قوم نوح به صدق ان حضرت در رسالت خود، به رغم دلایل اشکار+۳ آیه
- نبوّت، رحمت اعطایی خداوند، به حضرت نوح(علیه السلام)+۱ آیه
- برخورداری نوح(علیه السلام)، از رحمت نبوّت پروردگار+۱ آیه
- ختم قلب و کوردلی، مانع تاثیر سخن در انسان
- اجبار کور دلان قوم نوح به توحید و قبول حق، مورد پرسش انکاری ان حضرت و مؤمنان همراهش
- سؤال توبیخی نوح(علیه السلام) از قومش، درباره عدم پذیرش رسالت و دعوت او
- سؤال توبیخی نوح(علیه السلام) از قومش، درباره عدم پذیرش رسالت و دعوت او به سوی پروردگار
- اجبار کوردلان قوم نوح به توحید و قبول حق، مورد پرسش انکاری ان حضرت و مؤمنان همراهش
- شناخت معارف دینی، زمینه ساز علاقه به انها
- کوردلی، از موانع شناخت حقایق+۲ آیه
- امتناع قوم نوح از ایمان اوردن به وی به بهانه وجود گروهی مستمند و محروم، بی اعتبار و فاقد پایگاه اجتماعی اقتصادی در کنار او+۳ آیه
- کوری قلب قوم نوح، موجب تکذیب رسالت ان حضرت+۴ آیه
- اشرافیت سران کافر قوم نوح، مایه کوری قلب انان از درک دلایل نبوت ان حضرت+۲ آیه
- ازادی قوم نوح از جانب ان حضرت، در پذیرش دلیل و نبوّت وی
- اتمام حجّت نوح(علیه السلام)، بر قوم خود+۸ آیه
- قوم حق ناپذیر نوح، در برابر اتمام حجّت ان حضرت، مستحقّ عذاب الهی+۶ آیه
- بیزاری و کراهت قوم نوح از دعوت ان حضرت، برای عبادت خدای یگانه+۲ آیه
- قوم نوح، متشکّل از مردم عادی و گروه اشراف+۴ آیه
- قوم نوح، مردمی کوردل، از دیدگاه ان حضرت
- نپذیرفتن رسالت نوح(علیه السلام) از جانب قوم وی، به رغم مشاهده دلایل روشن ان حضرت، نشانه کوردلی ان قوم
- اکراه و اجبار کافران بر پذیرش دین، خارج از حیطه وظایف پیامبران+۱ آیه
- اشراف کافر قوم نوح، مردمی ستیزهجو و لجباز در برابر حضرت نوح علیه السلام به رغم شنیدن انذارها و دلایل روشن ان حضرت+۲ آیه
- لجاجت اشراف کافر قوم نوح، در برابر دلایل روشن و هشدارهای نوح علیه السلام+۲ آیه
- ارایهؤ معجزات هر یک از انبیای الهی، برای اثبات رسالت خویش، نشانههای خدا+۴ آیه
- نوح، دارای معجزه بیّنه در دعوت خویش، با پیشنهاد ارایه ان به قوم خویش، در اثبات مدعایش+۱ آیه
- ارایه حادثه توفان، معجزهای به درخواست قوم نوح، بعد از قبول نکردن معجزات مدّلل و روشن+۳ آیه
- نوح علیه السلام برخوردار از معجزات الهی+۱ آیه
- ربوبیت الهی، مقتضی ارایه معجزات همراه هر پیامبری
- سؤال توبیخی نوح از قومش، درباره عدم پذیرش رسالت و دعوت او+۱ آیه
- مُؤتی/ اسماوصفات+۱ آیه
- حضرت نوح علیه السلام پیامبری مهربان و دلسوز مردم+۸ آیه
- نبوّت، نمود رحمت الهی بر بندگان+۲ آیه
- نبوّت، رحمت اعطایی خداوند به نوح علیه السلام+۱ آیه
- اتمامحجّت نوح علیه السلام با قوم خود+۸ آیه
- نوح علیه السلام، صاحب برهان از سوی خدا، برای اثبات نبوّتش+۱ آیه
- سؤال توبیخی نوح علیه السلام از قومش، درباره عدم پذیرش رسالت و دعوت او به سوی پروردگار
- اطمینان نوح علیه السلام به صدق خود در ادعای نبوّت و دعوت مردم به خدا+۲ آیه
- گفتگوی نوح علیه السلام با قومش در تبیین رسالت خود و هدایت انان و سخنان انکارامیز قومش+۳ آیه
- نبوت، هدیه و عطیّهای الهی برای نوح علیه السلام+۱ آیه
- نوح علیه السلام، منزّه از اجبار مردم به پذیرش دین+۱ آیه
- نوح علیه السلام صاحب برهان از جانب خدا برای اثبات نبوت خود+۱ آیه
- وجوب استقامت در راه تبلیغ دین و انجام دادن رسالت دینی+۶ آیه