آیه ۲۹ سوره هود

سوره هود، آیه ۲۹ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۵

وَ يَا قَوْمِ لاَ أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مَالاً إِنْ أَجرِيَ إِلاَّ عَلَى اللَّهِ وَ مَا أَنَا بِطَارِدِ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّهُمْ مُلاَقُو رَبِّهِمْ وَ لٰكِنِّي أَرَاكُمْ قَوْماً تَجْهَلُونَ

ای قوم! من به خاطر این دعوت، اجر و پاداشی از شما نمی‌طلبم؛ اجر من، تنها بر خداست! و من، آنها را که ایمان آورده‌اند، (بخاطر شما) از خود طرد نمی‌کنم؛ چرا که آنها پروردگارشان را ملاقات خواهند کرد؛ (اگر آنها را از خود برانم، در دادگاه قیامت، خصم من خواهند بود؛) ولی شما را قوم جاهلی می‌بینم!

معنی کلمات و عبارات
«عَلیْهِ»: بر آن. در برابر آن. مرجع ضمیر (ه) تبلیغ مفهوم از آیات قبلی است (نگا: هود / ). «طَارِد»: طردکننده. دورکننده.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- نوح(ع) به مردم اعلام کرد که: در برابر ابلاغ رسالت ، کمترین مالى از آنان درخواست نخواهد کرد. «یقوم لاأسئلکم علیه مالاً» مراد از ضمیر در «علیه» پیامبرى و ابلاغ رسالت است. کلمه «مالاً» نکره است و چون پس از نفى (لاأسئلکم) قرار گرفته است ، دلالت بر عموم دارد; یعنى ، هیچ مالى و کمترین پاداشى. ۲- پیامبران ، منزه از درخواست کمترین مال و دارایى از مردم به خاطر ابلاغ رسالت و تبلیغ معارف دین «و یقوم لاأسئلکم علیه مالاً» ۳- دستیابى به مال و دارایى مردم به بهانه پیامبرى ، تحلیل نابخردانه سران و اشراف قوم نوح از ادعاى نبوت و رسالت آن حضرت «و یقوم لاأسئلکم علیه مالاً» از اینکه نوح(ع) در پاسخ به قوم خویش ، مطرح مى سازد که کمترین مالى از آنان مطالبه نمى کند ، معلوم مى شود که کفرپیشگان چنین اتهامى را متوجه او کرده بودند. ۴- نوح(ع) به قوم خویش اعلام کرد که پاداش رسالتش تنها بر عهده خداوند است. «إن أجرى إلاّ على الله» ۵- پیامبران ، منزه از علاقه به مال و منال و امور مادى «لا أسئلکم علیه مالاً إن أجرى إلاّ على الله» تعبیر «أجر» در مقابل «مال» در آیه شریفه ، گویاى این است که: نوح(ع) در پاداش خواهى از خداوند نیز ، درخواست مال و دارایى نمى کند و علاقه اى به آن نشان نمى دهد. ۶- چشم ندوختن به مال و دارایى مردم ، از نشانه هاى صداقت مصلحان جامعه و مبلغان راستین دین است. «و یقوم لا أسئلکم علیه مالاً إن أجرى إلاّ على الله» ۷- مبلغان معارف دین ، مستحق پاداشند و پاداش دهنده ایشان ، خداوند است. «إن أجرى إلاّ على الله» ۸- مطرود شدن مؤمنان تهى دست از پیرامون نوح(ع) ، از شرایط سران و اشراف قوم نوح براى ایمان آوردن به آن حضرت «و ما أنا بطارد الذین ءامنوا» ۹- مخالفت شدید و قاطعانه نوح(ع) با درخواست نابه جاى سران و اشراف (طرد مؤمنان تهى دست) «و ما أنا بطارد الذین ءامنوا» آوردن جمله اسمیه و «با»ى زایده ، حکایت از تأکید فراوان دارد. ۱۰- گرایش دادن اشراف به توحید و معارف دین ، هرگز مجوز طرد مؤمنان محروم و تهى دست نیست. «و ما أنا بطارد الذین ءامنوا» ۱۱- مؤمنان قوم نوح ، مردمى مقرب درگاه خدا و برخوردار از مقام لقاى او «إنهم ملقوا ربهم» جمله «إنهم ملاقوا ربهم» مى تواند بیانگر حال فعلى پیروان نوح باشد; یعنى ، هم اکنون به مقام لقاى پروردگار رسیدند و همچنین مى تواند خبر از فرجام اخروى آنان دهد. برداشت فوق ناظر به احتمال اول است. ۱۲- ایمان به خدا و تقرب به درگاه او ، عامل پیوند انبیا با پیروان خود «و ما أنا بطارد الذین ءامنوا إنهم ملقوا ربهم» ۱۳- امکان رسیدن به مقام لقاى خداوند در دنیا «إنهم ملقوا ربهم» ۱۴- تعیین راستى و درستى ایمان افراد و حسابرسى مدعیان ایمان ، از شؤون خداوند است. «بل نظنکم کذبین ... ما أنا بطارد الذین ءامنوا إنهم ملقوا ربهم» کفرپیشگان، ایمان پیروان نوح را سطحى، بلکه آنان را در ادعاى ایمان دروغگو مى شمردند (بل نظنکم کاذبین). نوح(ع) در پاسخ ایشان با جمله «إنهم ملاقوا ربهم» بیان مى دارد که براى انسانها روز آخرتى است و خداوند در آن روز، راستى و ناراستى ایمانها را تعیین خواهد کرد. ۱۵- قیامت ، روز ملاقات انسان با خداوند «إنهم ملقوا ربهم» ۱۶- قیامت ، روز تمایز مؤمنان راستین از مدعیان دروغین «بل نظنکم کذبین ... إنهم ملقوا ربهم» ۱۷- پیامبران ، وظیفه دار پذیرش اظهارکنندگان ایمان و نه مسؤول تمییز مؤمنان راستین از غیر ایشان «ما أنا بطارد الذین ءامنوا إنهم ملقوا ربهم» ۱۸- اشراف و سران کفرپیشه قوم نوح ، ناآگاه به مقام بلند مؤمنان و پیروان آن حضرت «و لکنى أریکم قومًا تجهلون» به قرینه «إنهم ملاقوا ربهم» مى توان گفت که: مفعول «تجهلون» مقام والا و ارجمند مؤمنان به نوح(ع) است. براین اساس «أراکم ...»; یعنى ، مى دانم که شما به مقام والاى مؤمنان (لقاى آنان با خدا) آگاهى ندارید. ۱۹- اشراف قوم نوح ، ناآگاه به مرتبه والاى «لقاءالله» و تقرب به درگاه خدا «إنهم ملقوا ربهم و لکنى أریکم قومًا تجهلون» ۲۰- یکتاپرستى و ایمان به پیامبران ، ملاک ارزش و نشانه علم و آگاهى است. «و ما أنا بطارد الذین ءامنوا ... و لکنى أریکم قومًا تجهلون» برداشت فوق ، مبتنى بر این احتمال است که «تجهلون» به منزله فعل لازم باشد و مفعولى براى آن در نظر گرفته نشود. براین اساس «أراکم ...»; یعنى ، مى دانم که شما کفرپیشگان ، مردمى نادان و ناآگاه هستید. ۲۱- شرک و کفر، نشانه نادانى و بى خردى است. «و لکنى أریکم قومًا تجهلون» ۲۲- نه از طبقه اشراف بودن ملاک دانایى و ارزش است و نه از محرومان بودن نشانه جهل و بى مقدارى «و ما أنا بطارد الذین ءامنوا ... و لکنى أریکم قومًا تجهلون»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

اشراف قوم نوح و تقرباشراف قوم نوح و لقاءاللهاشراف قوم نوح و مؤمنانانبیا و دنیاطلبیانبیا و مادیاتانبیا و مزد تبلیغ انبیا و مزد رسالتتقرب مؤمنان قوم نوحتهمت دنیاطلبی به نوحجهل اشراف قوم نوحخواسته های اشراف قوم نوحدروغگویان در قیامتدعوت از اشرافزمان لقاءاللهزهد مبلغانزهد مصلحانسرزنش طرد مؤمنان فقیرشرایط ایمان اشراف قوم نوحعوامل دوستی انبیالقاءالله در دنیامستحقان پاداشمقام لقاءاللهمقامات مؤمنان قوم نوحملاک جهلملاک علممنشأ تعیین صداقت در ایماننوح و خواسته های اشرافانبیا و مؤمنانشرایط قبول ایماناشراف قوم نوح و پیروان نوحاشراف قوم نوح و فقرامزد رسالت نوحنشانه های صداقت مبلغاننشانه های صداقت مصلحاننوح و مؤمنان فقیرطرد مؤمنان فقیرکافران قوم نوحاهمیت شخصیت مؤمناندعوت به دینعقیده نوحنشانه های علمتهمتهای اشراف قوم نوحنوح و قوم نوحتبلیغ نوحبینش اشراف قوم نوحنشانه های بی عقلیطبقات اجتماعی قوم نوحآثار تقربتنزیه انبیالقاءالله در قیامتپاداش مبلغانمنشأ پاداششؤون خداتبلیغ مجانینشانه های جهلآثار توحید عبادیمحدوده مسؤولیت انبیاایمان به انبیامؤمنان در قیامتحسابرسی خدادعوت به توحیدقصه نوحایمان به خداآثار شرکپاداشهای خداملاک ارزشهاظهور حقایق در قیامتآثار کفرویژگیهای قیامتآثار ایماناختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۲)
  • عدم تقاضای اجرت از جانب نوح(علیه السلام) در برابر رسالت خویش+۵ آیه
  • احتجاج نوح(علیه السلام) در برابر درخواست قومش برای طرد مؤمنان، به حسابرسی خداوند در قیامت+۲ آیه
  • تنهایی و بییاوری در پیشگاه خداوند در صورت طرد مؤمنان، احتجاج نوح(علیه السلام) برای ردّ درخواست اشراف قومش+۳ آیه
  • برانگیختن عواطف و برخورد ملاطفتامیز، از روشهای احتجاج+۳ آیه
  • توجّه به پاداش الهی، زمینه اخلاص در تبلیغ+۱۲ آیه
  • اخلاص نوح(علیه السلام) در تبلیغ دین خدا+۴ آیه
  • توجّه به پاداش الهی، زمینه اخلاص انبیا در تبلیغ+۸ آیه
  • گفتار مؤدّبانه نوح(علیه السلام) در برابر سخنان بیادبانه کافران، هنگام تبلیغ و موعظه انان+۵ آیه
  • استقامت نوح(علیه السلام) در تبلیغ و دعوت قوم خود به پرستش خداوند+۷ آیه
  • اشراف کافر قوم نوح، انسانهایی نادان در بینش پیامبرشان+۲ آیه
  • ایمان گروهی از قوم نوح(علیه السلام) به رسالت وی+۵ آیه
  • طرد مؤمنان ازسوی نوح(علیه السلام)، شرط اشراف قوم وی برای ایمان اوردن به او+۵ آیه
  • نادانی اَشراف قوم نوح، مانع از ایمان انان به حضرت+۲ آیه
  • پاداشخواهی برای تبلیغ دین، خلاف سیره انبیا+۹ آیه
  • تبلیغ دین الهی، موجب بهرهمندی از ثواب الهی+۸ آیه
  • تبلیغ مخلصانه پیامبران، بدون درخواست مزد+۱۰ آیه
  • تصریح نوح(علیه السلام) به نداشتن کمترین چشمداشت مادی از مردم، در قبال تبلیغ رسالت خویش+۳ آیه
  • توجّه به اجر و پاداش الهی، زمینه اخلاص انبیا در تبلیغ+۱۲ آیه
  • استقامت نوح(علیه السلام) در تبلیغ و دعوت قوم خود، برای پرستش خدا+۴ آیه
  • استفاده از تهییج عواطف، در مسیر تبلیغ معارف الهی+۶ آیه
  • اجرتخواهی برای تبلیغ دین الهی، خلاف سیره انبیا+۱۰ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۹ آیه
  • ارزشگذاری بر اساس مال و منال دنیا، نشانه جهل+۲ آیه
  • جهل مشرکان، سبب استکبار و توقّعات بیجای انان+۱ آیه
  • درخواست طرد مؤمنان از اطراف نوح(علیه السلام)، ناشی از جهل اشراف قوم ان حضرت+۱ آیه
  • تقاضای طرد مؤمنان فقیر از اطراف نوح(علیه السلام)، ناشی از جهل اشراف قوم ان حضرت+۱ آیه
  • قوم نوح، مردمی جهالتپیشه+۱ آیه
  • اشراف و سران کفرپیشه قوم نوح، نااگاه به مقام بلند مؤمنان و پیروان ان حضرت
  • اشراف قوم نوح، نااگاه به مرتبه والای لقاءاللّه و تقرّب به درگاه خدا
  • درخواست قوم نوح از وی، برای طرد مؤمنان، ناشی از جهل انان به معاد
  • ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۶ آیه
  • اخلاص در تبلیغ، امری مطلوب+۱۳ آیه
  • لزوم استقامت، در راه تبلیغ دین و انجام دادن رسالت دینی+۷ آیه
  • ربوبیّت خداوند، مقتضی معاد و ملاقات انسانها با خداوند
  • اخلاص، توکّل و عدم ترس و وحشت نوح(علیه السلام)، در تبلیغ دین الهی+۳ آیه
  • تبلیغ مخلصانه دین الهی، بدون درخواست مزد+۹ آیه
  • نوح(علیه السلام)، پیامبری زاهد و به دور از درخواست اجر و مزد از مردم، برای اجرای رسالت خویش+۵ آیه
  • مزد نخواستن برای اجرای رسالت و هدایت مردم، نشانه زهد پیامبران+۱۱ آیه
  • وجود یاری دهنده ای غیر از خدا، در صورت طرد مؤمنان و عذاب او، مورد سؤال انکاری نوح(علیه السلام) از قوم خود+۱ آیه
  • توجّه و اندیشه نکردن قوم نوح درباره پیامد طرد مؤمنان، سؤال نکوهشی ان حضرت+۲ آیه
  • توجّه و اندیشه نکردن قوم نوح درباره پیامد طرد مؤمنان، سؤال نکوهشی ان حضرت+۱ آیه
  • وجود یاری دهنده ای غیر از خدا، در صورت طرد مؤمنان و عذاب او، مورد سؤال انکاری نوح(علیه السلام) از قوم خود+۱ آیه
  • شرکورزی، زاییده جهل و نااگاهی انسان+۱ آیه
  • ایمان به انبیا، نشانه علم و اگاهی
  • فضیلت شروع کارها با نام خدا+۱ آیه
  • طرد مؤمنان فقیر از جانب نوح(علیه السلام)، درخواست اشراف قوم ان حضرت از وی+۲ آیه
  • طرد فقیران مؤمن از سوی نوح(علیه السلام)، موجب محروم شدن از یاری و نصرت و از دست دادن یاران+۳ آیه
  • درخواست طرد مؤمنان فقیر از اطراف نوح(علیه السلام)به وسیله اشراف قوم ان حضرت، نشانگر جهل ان قوم+۱ آیه
  • پیشنهاد طرد فقیران مؤمن، از جانب اشراف مشرک، مورد مخالفت شدید و قاطعانه حضرت نوح(علیه السلام)+۵ آیه
  • عدم جواز طرد مؤمنان محروم و تهیدست، برای گرایش دادن اشراف به توحید+۲ آیه
  • ترک معاشرت با فقرا، نشانه جهل و نادانی+۱ آیه
  • ترک معاشرت با فقرا از سوی نوح(علیه السلام) مورد درخواست اشراف قوم ان حضرت+۱ آیه
  • ترک معاشرت با فقرا و طرد انان، موجب محرومیّت از نصرت خداوند از منظر نوح(علیه السلام)+۳ آیه
  • طرد مؤمنان تهیدست از جانب نوح(علیه السلام)، پیش شرط قوم ان حضرت برای پذیرفتن دعوت وی، برای عبادت خدای یگانه+۳ آیه
  • قوم نوح، مردمی نادان و جهالت پیشه+۱ آیه
  • قوم نوح، نااگاه به مرتبه والای لقاءاللّه و تقرّب به درگاه خدا
  • نادانی و جهل اشراف قوم نوح، موجب کفر، و مانع ایمان انان به حضرت+۲ آیه
  • ایمان گروهی از قوم نوح به ان حضرت+۱ آیه
  • مؤمنان قوم نوح، مردمی مقرّب درگاه خداوند و مورد عنایت خدا
  • سران کفرپیشه قوم نوح، نااگاه به مقام بلند مؤمنان و پیروان ان حضرت
  • درخواست قوم نوح از وی، برای طرد مؤمنان تهیدست، ناشی از جهل انان به معاد (لقاءاللّه)
  • ایمان نوح علیه السلام به ملاقات مؤمنان قومش، با پروردگار خود+۱ آیه
  • قیامت، صحنه ملاقات همگان با خداوند
  • ارزشگذاری بر اساس مال و منال دنیا، نشانه جهل+۲ آیه
  • پیامبران، منزّه از درخواست کمترین مال از مردم، برای ابلاغ رسالت+۸ آیه
  • توجه و اندیشه نکردن قوم نوح درباره پیامد طرد مؤمنان، سؤال نکوهشی ان حضرت+۲ آیه
  • اعلام نداشتن انگیزه مادّی و عدم در خواست مزد، روشی پیامبرگونه و از اداب موعظه+۱۲ آیه
  • اعلام صریح نوح علیه السلام مبنی بر طرد نکردن مؤمنان قوم خویش، از اطراف خود+۶ آیه
  • گروهی از قوم نوح، مؤمن به رسالت وی+۷ آیه
  • مؤمنان قوم نوح، مردمی مقرب درگاه خداوند و مورد عنایت خداوند
  • مؤمنان قوم نوح، مردمی حقیر و طرد شده، در دیدگاه اشراف ان قوم+۱ آیه
  • درخواست اشراف قوم نوح از ان حضرت، جهت طرد مؤمنان+۱ آیه
  • قیامت، روز ملاقات اهل ایمان با خدا
  • حضرت نوح علیه السلام پیامبری مهربان و دلسوز مردم+۶ آیه
  • اجر و مزد نخواستن نوح علیه السلام در نصیحت و خیرخواهی برای قوم خویش
  • گفتار مؤدّبانه نوح علیه السلام در برابر سخنان یاوه و سخیف قومش+۳ آیه
  • اشراف قوم نوح، افرادی جاهل، در بینش ان حضرت+۲ آیه
  • عدم تقاضای اجرت از جانب نوح علیه السلام در برابر رسالت خویش+۵ آیه
  • وجود یاریدهندهای غیر از خدا، در صورت طرد مؤمنان، مورد سؤال انکاری نوح علیه السلام از قوم خود+۱ آیه
  • اخلاص نوح علیه السلام در تبلیغ دین خدا+۴ آیه
  • مبارزه نوح علیه السلام با امتیازات طبقاتی قوم خویش+۵ آیه
  • مؤمنان، دارای ارزشی برتر نزد نوح علیه السلام+۴ آیه
واژه‌ها