سوره هود، آیه ۳۸ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۶
وَيَصْنَعُ الْفُلْكَ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ مَلَأٌ مِّن قَوْمِهِ سَخِرُوا مِنْهُ قَالَ إِن تَسْخَرُوا مِنَّا فَإِنَّا نَسْخَرُ مِنكُمْ كَمَا تَسْخَرُونَ
আর তিনি জাহাজ তৈরি করতে লাগলেন, আর যখনই তাঁর সম্প্রদায়ের প্রধানেরা তাঁর পাশ দিয়ে যেতো তারা তাঁর প্রতি উপহাস করত। তিনি বলেছিলেন -- ''যদি তোমরা আমাদের সন্বন্ধে হাসাহাসি কর তবে আমরাও তোমাদের সন্বন্ধে তেমনি হাসব যেমন তোমরা হাসছ।
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۱۷)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۵–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۶۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۶–۳۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۸
روایات و احادیث
۱۴- «عن أبى عبدالله(ع) ... فلما أتى علیهم تسعمأة سنة همّ أن یدعو علیهم ... فأمره الله عزوجل أن یغرس النخل ... فلما أتى لذلک خمسون سنة و بلغ النخل و استحکم أمر بقطعه ... فأمره الله أن ینحت السفینة و أمر جبرئیل(ع) أن ینزل علیه و یعلمه کیف یتخذها فقدر طولها فى الأرض ألفاً و مأتى ذراع و عرضها ثمانمأة ذراع و طولها فى السماء ثمانون ذراعاً...; [منبع: تفسیرقمى، ج ۱، ص ۳۲۵; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۵۰- ، ح ۶۷.] از امام صادق(ع) روایت شده است: هنگامى که نهصد سال بر قوم نوح گذشت [و دعوت او را اجابت نکردند ]خواست که بر آنان نفرین کند; پس خداوند عزوجل به او امر فرمود که درخت خرما بکارد ... پس چون پنجاه سال گذشت و درخت کامل و محکمى شد، آن حضرت را به بریدن آن فرمان داد ... آن گاه امر فرمود کشتى را بسازد و جبرئیل را مأمور کرد که بر نوح نازل شود و به او یاد دهد که کشتى را چگونه بسازد. پس جبرئیل طول کشتى را هزار و دویست ذراع و عرض آن را هشتصد ذراع و ارتفاع آن را هشتاد ذراع تعیین کرد ...». ۱۵- «عن أبى عبدالله(ع) [فى حدیث قال بعد ما قرأ قوله تعالى]: «کلما مرّ علیه ملأ من قومه سخروا منه ...»: ... کانوا یسخرون منه و یقولون: ینحت سفینة فى البرّ; [منبع: تفسیرقمى ، ج ۱ ، ص ۳۲۶; نورالثقلین ، ج ۲- ، ص ۳۵۰ ، ح ۶۷.] از امام صادق(ع) روایت شده است که [ضمن حدیثى بعد از قراءت آیه مزبور] فرمود: ... قوم نوح او را مسخره مى کردند و مى گفتند: او در خشکى کشتى مى سازد!». ۱۶- «عن أبى عبدالله(ع) قال: بقى نوح فى قومه ثلاثمأة سنة یدعوهم إلى الله فلم یجیبوه ... فأمره الله أن ینحت السفینة ... فقال: یا رب من یعیننى على اتخاذها؟ فأوحى الله إلیه ناد فى قومک من أعاننى علیها و نجر منها شیئاً صار ما ینجره ذهباً و فضة فنادى نوح(ع) فیهم بذلک فأعانوه علیها ...; [منبع: تفسیر قمى، ج ۱، ص ۳۲۵; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۵۰، ح ۶۷.] از امام صادق(ع) روایت شده است که فرمود: نوح سیصد سال در بین قوم خود باقى ماند و آنها را به خدا دعوت کرد، ولى او را اجابت نکردند ... پس خداوند وى را امر کرد تا کشتى بسازد ... نوح گفت: پروردگارا! چه کسى مرا در ساختن کشتى کمک مى کند؟ به او وحى شد در بین قوم خود ندا کن: هر کس مرا در ساختن کشتى کمک کند، تراشه هاى چوبى که مى تراشد براى او طلا و نقره مى شود. نوح این ندا را داد، پس قوم او در ساختن کشتى به او کمک کردند». ۱۷- «عن أبى عبدالله(ع) [فى حدیث]: ... فعمل نوح سفینة فى مسجد الکوفة بیده...; [منبع: کافى، ج ۸، ص ۲۸۰، ح ۴۳۱; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۵۴، ح ۷۴.] از امام صادق(ع) روایت شده است که [ضمن حدیثى ]فرمود:... نوح به دست خود در مسجد کوفه کشتى ساخت...».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
- استهزای نوح(علیه السلام)، هنگام ساختن کشتی به وسیله اشراف کافر قومش+۱ آیه
- جواز مقابله به مثل با استهزاگران در حدّ استهزای انان
- گرفتاری استهزاگران قوم نوح، به عذاب خوارکننده و پایدار+۱ آیه
- استهزای نوح(علیه السلام)، از سوی قومش، هنگام ساختن کشتی به فرمان خدا
- استفاده از کنایههای تمسخرامیز، از روشهای استهزاگران
- اخبار نوح(علیه السلام) از مقابلهبهمثل با استهزاگران وی و یارانش
- استهزای نوح(علیه السلام) از سوی اشراف قومش+۱ آیه
- اشراف استهزاگر قوم نوح، مورد تهدید مقابله به مثل از سوی نوح(علیه السلام)+۱ آیه
- پیشبینی عذاب ذلّتبار برای اشراف قوم نوح+۱ آیه
- سفارش نوح(علیه السلام) به مسافران کشتی خود به بسمله (گفتن بسم الله) هنگام حرکت و توقف کشتی+۲ آیه
- وعده نوح(علیه السلام) به استهزای اشراف قومش، همانند استهزاگری انان نسبت به نوح(علیه السلام)
- وعده نوح(علیه السلام) به استهزای اشراف قومش، همانند استهزاگری انان نسبت به نوح(علیه السلام)
- تهدید استهزاگران قوم نوح به مقابله به مثل و عذاب دنیایی و اخرتی+۲ آیه
- اشراف استهزاگر قوم نوح، مورد تهدید مقابله به مثل و عذاب ذلّتبار و دایمی+۲ آیه
- جواز استهزا و مسخره کردن استهزاگران، در حدّ استهزای انان
- جواز مقابله به مثل با استهزاگران، در حدّ استهزای انان
- جواز مقابله به مثل، در پاسخ گویی به دشمنان دین
- اشنایی مردم عصر نوح(علیه السلام)، با صنعت دریانوردی+۲ آیه
- تهدید کافران استهزاکننده به عذاب ذلّت بار، از سوی نوح(علیه السلام)+۱ آیه
- تمسخر نوح(علیه السلام)، موجب گرفتاری تمسخرکنندگان به عذاب ذلّت بار در دنیا+۱ آیه
- طوفان نوح، عذابی خوارکننده برای کافران قوم نوح+۱ آیه
- وجود نوعی تناسب بین گناه و عذاب در نظام مجازات الهی+۱ آیه
- اشراف استهزاگر قوم نوح، مورد تهدید مقابله به مثل و عذاب ذلّت بار و دایمی+۲ آیه
- استهزای نوح(علیه السلام) به وسیله اشراف کافر قومش، هنگام ساختن کشتی+۱ آیه
- خبر دادن نوح(علیه السلام) به استهزای اشراف قومش، همانند استهزاگری انان نسبت به نوح(علیه السلام)
- جاهل و نادان خواندن نوح(علیه السلام) از جانب قومش، افترایی بر ان حضرت
- قوم نوح، جاهل و نااگاه به گرفتار شدن شان به عذاب رسواکننده و عذاب دایمی در اینده، در برابر بی ایمانی و استهزای ان حضرت+۲ آیه
- جاهل و نادان خواندن قوم نوح از جانب ان حضرت، در مقابل جاهل خوانده شدن وی از سوی انان
- قوم نوح، متشکّل از مردم عادی و گروه اشراف+۳ آیه
- گرفتاری استهزاگران قوم نوح، به عذاب خوارکننده و پایدار+۱ آیه
- غرق شدن قوم نوح در موج و اب جوشیده از تنور، به سبب استهزا کردن ان حضرت+۱ آیه
- بردن نام خدا، هنگام سفر با کشتی، امری پسندیده+۱ آیه
- خداوند، تعیین کننده زمان بارگیری کشتی نوح و سوار و پیاده شدن مسافران ان+۲ آیه
- حرکت کشتی نوح، در میان امواج کوه پیکر دریا+۱ آیه
- نوح(علیه السلام) مامور سوار کردن یک جفت (نر و مادّه)، از هر حیوانی، به کشتی خود+۴ آیه
- تمسخر اشراف قوم نوح، در خصوص کشتی ساختن نوح(علیه السلام)
- کارگاه کشتی سازی نوح(علیه السلام) در خشکی و در معرض دید همگان
- تعلیم ساخت کشتی به نوح(علیه السلام) با وحی و تحت نظارت الهی+۳ آیه
- کفرپیشگان و ستمگران قوم نوح، ممنوع از سوار شدن بر کشتی نجات+۳ آیه
- استهزای نوح علیه السلام از سوی اشراف قومش، هنگام ساختن کشتی+۱ آیه
- یاد خدا و ذکر نام وی (بسماللّه) توصیه نوح علیه السلام به همراهانش، هنگام سوار شدن به کشتی+۲ آیه
- وعده نوح علیه السلام به استهزای قومش، همانند استهزاگری انان نسبت به انحضرت+۱ آیه