سوره هود، آیه ۵۶ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۸
إِنِّي تَوَكَّلْتُ عَلَى اللَّهِ رَبِّي وَ رَبِّكُمْ مَا مِنْ دَابَّةٍ إِلاَّ هُوَ آخِذٌ بِنَاصِيَتِهَا إِنَ رَبِّي عَلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ
من، بر «الله» که پروردگار من و شماست، توکل کردهام! هیچ جنبندهای نیست مگر اینکه او بر آن تسلط دارد؛ (اما سلطهای با عدالت! چرا که) پروردگار من بر راه راست است!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
۱۴- «عن على ابن أبى طالب(ع) فى قوله «إن ربى على صراط مستقیم» یعنى انه على حق یجزى بالإحسان إحساناً و بالسّىء سیّئاً و یعفو عمن یشاء و یغفر سبحانه و تعالى; [منبع: تفسیرعیاشى، ج ۲، ص ۱۵۱، ح ۴۲; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۷۴، ح ۱۵۰.] از على(ع) درباره قول خداى تعالى «إن ربى على صراط مستقیم» روایت شده که معناى آیه این است: پروردگار بر طریق حق است، نیکى را به نیکى و بدى را به بدى پاداش مى دهد و او - که منزه و بلند مرتبه است - از هر کس بخواهد مى گذرد و او را مى آمرزد».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۰)
- خداوند اخذ و مسلط بر همه جنبندگان
- توجه و باور به اخذ بودن خداوند (سلطه و قدرت الهی) موجب توکل بر خداوند
- اعتقاد به اخذیت و سلطه خداوند بر تمامی جنبندگان عامل نهراسیدن هود(علیه السلام) از مکر مخالفان+۳ آیه
- رفتار عادلانه و حکیمانه خداوند به جنبندگان عالم در عین اخِذیت و قدرت بیپایان
- اخذ
- گرفتن موی پیشانی جنبندگان، کنایه از قدرت و تسلّط خداوند
- توکّل و اعتماد پیامبران به خداوند، در رسالت تبلیغی خویش+۲ آیه
- تربیت انسانها، از جانب خداوند+۲ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۷ آیه
- حاکمیّت بلامنازع خدای یگانه، بر تمام موجودات
- توکّل، مایه پایداری و استقامت انسان، در برابر مخالفتها و سختیها+۹ آیه
- توکّل، کفایتکننده انسان از توطیهها و مکر دشمنان+۵ آیه
- توکّل به خدا، مایه شهامت و شجاعت در برابر دشمن+۶ آیه
- اطمینان هود(علیه السلام) به محفوظ ماندنش از توطیههای قوم عاد، به دلیل توکّلش بر خداوند+۲ آیه
- توجّه به حاکمیّت انحصاری خداوند بر هستی، زمینه توکّل بر او+۱ آیه
- اعتقاد به ربوبیّت خداوند، زمینه توکّل و اتّکا بر او+۳ آیه
- توکّل به خداوند، امری مطلوب در تبلیغ و اجرای رسالتهای الهی+۹ آیه
- لزوم توکّل به خدا در برابر توطیه دشمنان+۵ آیه
- توکّل به خدا، امری شایسته و لازم در مبارزه با شرک و بتپرستی+۸ آیه
- همه حیوانات، تحت فرمان و حاکمیّت خداوند
- تسلّط و سیطره خداوند بر حیوانات، از تعالیم هود(علیه السلام)+۲ آیه
- توانایی ضرررسانی جنبنده ای به جنبنده دیگر، منوط به خواست خداوند
- ربوبیّت خداوند، مقتضی توکّل به او+۱ آیه
- گرفتن موی پیشانی جنبندگان، کنایه از قدرت و تسلّط خداوند
- شجاعت هود(علیه السلام)، در اعلام انزجار از معبودهای قومش و امادگی برای پیامدهای ان+۳ آیه
- توکّل بر خدا، از عوامل شجاعت و پایداری در برابر دشمن+۳ آیه
- تشبیه دین حق، به صراط مستقیم
- تنها راه خدا، صراط مستقیم و بدون هیچ انحراف+۱ آیه
- توطیه قوم عاد، برای مبارزه و دشمنی با هود(علیه السلام)+۱ آیه
- اطمینان هود(علیه السلام) به محفوظ ماندن از توطیه های قوم عاد+۲ آیه
- اعلام توکّل هود(علیه السلام) بر خدا، در برابر مکرهای قوم عاد+۱ آیه
- استعانت هود علیه السلام از خدا، در برابر تکذیبگران قوم خویش+۲ آیه
- هود علیه السلام مصمّم به ابلاغ رسالتهای الهی و تحمل هر گونه گزند و ازار در طریق ان+۲ آیه
- بیان ربوبیّت خدا برای قوم خود، در راس تعالیم و تبلیغات هود علیه السلام+۱ آیه
- سلطه و حاکمیّت خداوند بر هستی، از پیامهای هود علیه السلام، برای قوم خویش+۱ آیه
- بیان صفات خدا از قبیل سیطره او بر همه جنبندگان، از تعالیم او به قومش+۱ آیه
- تهدید شدن قوم عاد به عذاب، از سوی هود علیه السلام+۵ آیه
- هود علیه السلام، شخصیتی مؤمن و معتقد به خدا و صفات او+۳ آیه
- هود علیه السلام، انسانی متوکل بر پروردگار+۱ آیه
- هود علیه السلام به سبب توکّلش بر خدا، مطمینّ به محفوظ ماندن از دسیسههای قوم عاد+۲ آیه