آیه ۸۱ سوره هود

سوره هود، آیه ۸۱ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۰

قَالُوا يَا لُوطُ إِنَّا رُسُلُ رَبِّكَ لَنْ يَصِلُوا إِلَيْكَ فَأَسْرِ بِأَهْلِكَ بِقِطْعٍ مِنَ اللَّيْلِ وَ لاَ يَلْتَفِتْ مِنْكُمْ أَحَدٌ إِلاَّ امْرَأَتَكَ إِنَّهُ مُصِيبُهَا مَا أَصَابَهُمْ إِنَ مَوْعِدَهُمُ الصُّبْحُ أَ لَيْسَ الصُّبْحُ بِقَرِيبٍ

(فرشتگان عذاب) گفتند: «ای لوط! ما فرستادگان پروردگار توایم! آنها هرگز دسترسی به تو پیدا نخواهند کرد! در دل شب، خانواده‌ات را (از این شهر) حرکت ده! و هیچ یک از شما پشت سرش را نگاه نکند؛ مگر همسرت، که او هم به همان بلایی که آنها گرفتار می‌شوند، گرفتار خواهد شد! موعد آنها صبح است؛ آیا صبح نزدیک نیست؟!»

معنی کلمات و عبارات
«لَن یَصِلُوا إِلَیْکَ»: دستشان به تو نمی‌رسد. دسترسی به تو پیدا نمی‌کنند. یعنی در حق ما یا شما نمی‌توانند کاری بکنند. «أَسْرِ بِأَهْلِکَ»: اهل و عیال خود را در شب بکوچان. از مصدر (إِسْراء) به معنی: شب روی. «بِقِطْعٍ مِّنَ الَّیْلِ»: در بخشی از شب. ذکر (لَیْل) بعد از (أَسْرِ) برای تأکید بیشتر است. «إِمْرَأَتَکَ»: مستثنی از (فَأَسْرِ بِأَهْلِکَ) است. «إِنَّهُ»: واژه (ه) ضمیر شأن است.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- مهمانان لوط ، در پى مشاهده درماندگى او در برابر مهاجمان ، ماهیت خویش (فرشته بودن) را براى لوط فاش ساختند. «قال لو أن لى بکم قوّة ... قالوا یلوط إنا رسل ربک» ۲- فرشتگانِ میهمان بر لوط(ع) ، حامل پیامهایى از ناحیه خداوند براى او بودند. «قالوا یلوط إنا رسل ربک» برداشت فوق ، از اینکه فرشتگان خود را به عنوان پیام آوران الهى (رسل ربک) معرفى کردند ، استفاده مى شود. ۳- فرشتگان، فرا رسیدن زمان عذاب و کیفر قوم لوط را به حضرت لوط(ع) ابلاغ کردند. «إنا رسل ربک لن یصلوا إلیک فأسر ... ألیس الصبح بقریب» ۴- خداوند ، پیش از عذاب کردن اقوام کفرپیشه ، جریان امر را به اطلاع پیامبر آن قوم مى رساند. «إنا أُرسلنا إلى قوم لوط ... و لما جاءت رسلنا لوطًا ... قالوا یلوط إنا رسل ربک» ۵- محدودیت علم و آگاهى پیامبران «قالوا یلوط إنا رسل ربک» ۶- لوط(ع) تحت تربیت خداوند و برخوردار از حمایت او بود. «إنا رسل ربک» برداشت فوق ، از «ربک» (مدبر و مربى تو) استفاده شده است. ۷- لوط(ع) براى دفاع از مهمانان خویش (فرشتگان حاضر در منزلش) آماده مبارزه و درگیرى با تبه کاران مهاجم بود. «لن یصلوا إلیک» آیات پیشین بیان کرد که مهاجمان قصد تعرض به فرشتگان را داشتند. بر این اساس ظاهر آن بود که فرشتگان مى گفتند: «لن یصلوا إلینا; آنان از دسترسى به ما ناتوانند». این جا به جایى اشاره به دو نکته دارد: یکى اینکه، تعرض به مهمان به منزله تعرض به میزبان است و دوم اینکه، لوط(ع) آماده مبارزه بود و تا توان داشت در مقابل مهاجمان ایستادگى مى کرد. ۸- فرشتگان مأمور عذاب ، به لوط(ع) اطمینان دادند که مهاجمان ، به او دسترسى پیدا نخواهند کرد و گزندى متوجه وى نخواهد شد. «قالوا یلوط إنا رسل ربک لن یصلوا إلیک» ۹- آدمیان ، ناتوان از ضربه زدن به فرشتگان حتى در صورتى که آنان ، به شمایل انسانها باشند. «یلوط إنا رسل ربک لن یصلوا إلیک» ۱۰- فرشتگان ، از دست یافتن تبه کاران به خانه لوط(ع) جلوگیرى کردند. «إنا رسل ربک لن یصلوا إلیک فأسر بأهلک» ۱۱- فرشتگان ، از لوط(ع) خواستند تا خانواده خویش را شبانه از منطقه قومش خارج سازد. «فأسر بأهلک بقطع من الّیل» «اسراء» (مصدر اَسرِ) به معناى کوچ کردن شبانه است و «باء» در «بأهلک» براى تعدیه مى باشد و «ال» در «اللیل» عهد حضورى است. بنابراین معناى جمله «فأسر ...» چنین مى شود: [اى لوط!] خانواده خویش را در پاره اى از این شب کوچ ده. ۱۲- از میان قوم لوط ، تنها خانواده اش به او ایمان آورده و از تبه کاریها و گناهان آن قوم منزّه بودند. «کانوا یعملون السیئات ... فأسر بأهلک بقطع من الّیل ... إلاّ امرأتک» ۱۳- نجات لوط(ع) و خانواده اش در گرو خروج آنان از دیار قوم لوط بود. «فأسر بأهلک بقطع من الّیل» ۱۴- لوط(ع) موظف بود پیش از نزول عذاب ، به طور محرمانه و بدون آگاهى قومش ، از دیار آنان خارج شود. «فأسر بأهلک بقطع من الّیل» تأکید فرشتگان بر اینکه لوط(ع) باید شبانه کوچ کند، مى تواند اشاره به برداشت فوق باشد. گفتنى است که این احتمال، در صورتى موجه است که سخن فرشتگان با لوط(ع) (فأسر ...) در شب نزول عذاب نبوده باشد; بلکه در روز قبل، آن سخن ایراد شده باشد. ۱۵- فرشتگان ، از لوط(ع) و خاندانش خواستند که به هنگام خروج از دیارشان ، از حرکت باز نایستند و به سوى خانه و کاشانه باز نگردند. «و لایلتفت منکم أحد» ۱۶- فرشتگان به لوط(ع) توصیه کردند که همسرش را براى نجات از عذاب ، به همراه خویش کوچ ندهد. «فأسر بأهلک بقطع من الّیل ... إلاّ امرأتک» برداشت فوق، بر این اساس است که «امرأتک» استثنا از «أهلک» باشد. ۱۷- از میان خانواده لوط(ع) تنها همسرش به هنگام کوچ شبانه از سیر باز ماند و به طرف دیار قوم لوط بازگشت. «و لایلتفت منکم أحد إلاّ امرأتک» برداشت فوق، مبتنى بر این احتمال است که «إلاّ امرأتک» استثنا از جمله «لایلتفت ...» باشد. بر این مبنا جمله «لایلتفت... إنه مصیبها ما أصابهم» چنین معنا مى شود: هیچ یک از شماها نباید از سیر باز ماند و به سوى خانه خود باز گردد و لکن همسرت تخلف خواهد کرد و باز خواهد گشت; زیرا باید به عذاب گرفتار شود. ۱۸- همسر لوط ، باید به عذابى که براى قوم لوط مقدر شده بود ، گرفتار مى شد. «إنه مصیبها ما أصابهم» ضمیر در «إنه» به اصطلاح ضمیر شأن است و حاکى از تأکید مى باشد. ۱۹- همسر لوط به او ایمان نیاورد و به گناهى هم طراز گناهان قوم لوط آلوده بود. «فأسر بأهلک ... إلاّ امرأتک إنه مصیبها ما أصابهم» همانندى کیفر همسر لوط با کیفر قوم لوط - که جمله «إنه مصیبها ما أصابهم» دلالت بر آن دارد - حاکى است که گناه وى نیز هم طراز گناه آن قوم بوده است. گویا وى به عملکرد آنان راضى بوده و یا به گونه اى - چنانچه در برخى روایات وارده شده- ایشان را در گناهشان یارى مى داده است. ۲۰- رابطه خویشاوندى با پیامبران ، بى تأثیر در نجات از عذابهاى الهى است. «إلاّ امرأتک إنه مصیبها ما أصابهم» ۲۱- در اجراى کیفرها و مجازات تعیین شده براى گنه کاران ، نباید حسب و نسب آنان را ملاحظه کرد. «إلاّ امرأتک إنه مصیبها ما أصابهم» ۲۲- زن از دیدگاه ادیان الهى ، داراى هویت مستقل فکرى و عقیدتى و مسؤول در برابر اعمال خویش است. «فأسر بأهلک بقطع من الّیل ... إلاّ امرأتک إنه مصیبها ما أصابهم» ۲۳- صبحگاهِ ورود فرشتگان به دیار قوم لوط، زمان مقرر شده براى نزول عذاب بر آن قوم «إن موعدهم الصبح» «ال» در «الصبح» جانشین مضاف الیه است. بنابراین «إن موعدهم الصبح»; یعنى: پگاه امشب ، زمان عذاب موعود قوم لوط مى باشد. ۲۴- فرشتگان ، با بیان نزدیک بودن زمان عذاب ، از لوط(ع) خواستند تا خروج خویش را به تأخیر نیندازد. «فأسر بأهلک ... إن موعدهم الصبح ألیس الصبح بقریب» جمله «إن موعدهم الصبح ...» به منزله تعلیل براى «فأسر بأهلک ...» مى باشد. ۲۵- لوط(ع) از فرشتگان خواست تا در عذاب قومش تعجیل کنند.* «إن موعدهم الصبح ألیس الصبح بقریب» استفهام در «ألیس ...» تقریرى است و هدف از آن، اقرار و اعتراف مخاطب به مضمون جمله اى است که پس از آن واقع مى شود. اقرار و اعتراف گرفتن از لوط(ع) بر اینکه هنگام فرا رسیدن عذاب قومش نزدیک است، مى رساند که وى خواهان تعجیل در عذاب آن قوم بوده است.
تفسیر (۱۱)
روایات و احادیث

۲۶- «عن أبى جعفر(ع): ... «فلما جاء آل لوط المرسلون ... قالوا: ... «فأسر بأهلک» یا لوط إذا مضى لک من یومک هذا سبعة أیام و لیالیها «بقطع من اللیل» إذا مضى نصف اللیل...; [منبع: علل الشرایع، ص ۵۴۹، ح ۴، ب ۳۴۰; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۸۳، ح ۱۶۵.] از امام باقر(ع) روایت شده است: ... هنگامى که فرشتگان خدا به سوى خاندان لوط آمدند ... گفتند: ... اى لوط ! از این تاریخ پس از گذشت هفت شبانه روز نیمه شب خانواده خود را از این سرزمین بیرون ببر ...». ۲۷- «عن أبى جعفر(ع): ... إن الله تعالى لما أراد عذابهم (قوم لوط) ... بعث إلیهم ملائکة ... و قالوا للوط: أسر بأهلک من هذه القریة اللیلة ... فلما إنتصف اللیل سار لوط ببناته...; [منبع: علل الشرایع، ص ۵۵۰، ح ۵، ب ۳۴۰; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۸۴، ح ۱۶۶.] از امام باقر روایت شده است: ... هنگامى که خداوند اراده کرد قوم لوط را عذاب کند، فرشتگانى را به سوى آنان فرستاد ... آنان به لوط گفتند: امشب خانواده خود را از این آبادى برون ببر ... چون شب به نیمه رسید، لوط دختران خود را از آبادى بیرون برد ...». ۲۸- «عن أبى بصیر و غیره عن أحدهما علیهما السلام: ... لما قال جبرئیل: «إنا رسل ربک» قال له لوط: یا جبرئیل عجّل ، قال: نعم ، قال: یا جبرئیل عجّل، قال: «إن موعدهم الصبح ألیس الصبح بقریب»... فأدخل جناحه تحتها حتّى إذا استعلت قلّبها علیهم و رمى جدران المدینة بحجار من سجّیل و سمعت إمرأة لوط الهَدّة فهلکت منها; [منبع: علل الشرایع، ص ۵۵۲، ح ۶، ب ۳۴۰; تفسیرعیاشى، ج ۲، ص ۱۵۶، ح ۵۴.] ابوبصیر و غیر او از امام باقر یا امام صادق -علیهما السلام- روایت کرده اند که فرمود: هنگامى که جبرئیل به لوط گفت: ما فرشتگان، فرستادگان پروردگار تو هستیم، لوط به او گفت: عجله کن، جبرئیل گفت: باشد. لوط گفت: عجله کن، جبرئیل گفت: «موعد هلاکت آنها صبح است، آیا صبح نزدیک نیست؟»... پس بال خود را به زیر زمین آن دیار فرو برد، آن گاه که آن آبادى بالا رفت آن را به روى آنان واژگون کرد و دیوارهاى شهر را با سجیل (سنگ گِل) سنگباران کرد. همسر لوط صداى شدید فرو ریختن دیوارها را شنید و از آن صدا به هلاکت رسید».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

اضرار به ملائکهاطمینان به لوطاعلام عذاب کافراناقلیت مؤمنان به لوطامنیت لوطانبیا و عذاب کافرانانسان و ملائکهتعجیل در عذاب قوم لوطحمایت از لوطخانواده لوطدرماندگی لوطرسالت مهمانان لوطعجله لوطمربی لوطمقدرات همسر لوطملائکه و خانواده لوطملائکه و عذاب قومخلوطملائکه و قومخلوطهجرت از سرزمین قومخلوطهمسر لوط هنگام عذابهمسفران لوطوحی به لوطوقت عذاب قومخلوطگناهکاران قوم لوطزن در ادیانکافران به لوطاستقلال زنهجرت شبانه لوطگناه همسر لوطمهمانخنوازی لوطدفاع از مهمانتنزیه خانواده لوطتوصیه های ملائکهمسؤولیت لوطلوط و ملائکهملائکه و لوطایمان خانواده لوطهجرت خانواده لوطهلاکت همسر لوطخواسته های لوطعذاب در صبحمهمانان لوطمبارزه لوطهجرت لوطکفر همسر لوطعذاب با سجیلعذاب همسر لوطمسؤولیت زننجات خانواده لوطنجات لوطخویشاوندی با انبیامحدوده علم انبیاعدالت در کیفرعذاب قوم لوطحمایتهای خداابزار عذابرسولان خداعجز انسان هانجات از عذابقصه لوطنظام جزاییاهل عذابربوبیت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۹)
  • کوچ شبانه اللوط از دیار خود، مورد سفارش فرشتگان+۱ آیه
  • بازماندن همسر لوط در کوچ شبانه اللوط از دیار خویش+۳ آیه
  • رهایی اللوط از عذاب الهی+۵ آیه
  • صبحگاهان، اجلِ مسمّای قوم لوط
  • لوط(علیه السلام) ملزم به اطاعت از ملایکه در حرکت شبانه و مخفیانه خود و خانوادهاش از شهر+۲ آیه
  • نزول عذاب بر قوم لوط به امر الهی+۱ آیه
  • ملایکه، واسطه در اجرای اوامر تکوینی خداوند+۱ آیه
  • اطمینان دادن فرشتگان عذاب به لوط(علیه السلام)، درباره امنیّت وی از گزند مهاجمان
  • لوط(علیه السلام)، تحت تربیت خداوند
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند
  • تمثّل اسرافیل به صورت انسان برای لوط(علیه السلام)+۷ آیه
  • تمثّل کرّوبیل به صورت انسان برای لوط(علیه السلام)+۷ آیه
  • بشارت جبرییل به لوط(علیه السلام)، مبنی بر نجات وی و خاندانش از هلاکت+۵ آیه
  • بشارت جبرییل به لوط(علیه السلام) مبنی بر هلاکت و نابودی قوم تبهکار وی+۴ آیه
  • ابلاغ پیام الهی به لوط(علیه السلام) از سوی جبرییل، برای خروج وی و خانوادهاش از شهر
  • بشارت جبرییل به لوط(علیه السلام) مبنی بر نجات وی و خاندانش از هلاکت+۵ آیه
  • بشارت جبرییل به لوط(علیه السلام) مبنی بر هلاکت و نابودی قوم تبهکار وی+۴ آیه
  • گفتگوی جبرییل با لوط(علیه السلام)+۷ آیه
  • لوط(علیه السلام) به همراه خانواده اش، مامور پیروی از ملایکه، در خروج شبانه و مخفیانه از شهر+۲ آیه
  • نجات یافتن لوط(علیه السلام) و خانواده اش به غیر از همسر وی، از عذاب مقدّر شده برای قوم ان حضرت، با عنایت خداوند+۶ آیه
  • دستور فرشتگان برای خروج لوط(علیه السلام) به همراه خانواده اش از محلّ سکونت قوم خویش در دل شب، هنگام نزول عذاب
  • امداد به مؤمنان، جلوه ربوبیّت خدا
  • کیفر و هلاکت ستمگران و گناه کاران، مقتضای ربوبیّت خداوند+۱ آیه
  • نجات پیامبران و یاران انان، پرتوی از ربوبیّت خدا
  • دلداری ملایکه به لوط(علیه السلام)، به علت ترس وی از انان، با وعده نجات وی و اهلش (جز همسرش) از عذاب+۶ آیه
  • نجات یافتن خاندان لوط از عذاب الهی، به هنگام سحر+۲ آیه
  • سؤال تقریری فرشتگان از لوط(علیه السلام) درباره نزدیک بودن وعده عذاب در صبحگاهان
  • طلوع فجر، مرحله پایانی شب و معیاری برای تشخیص شب از روز
  • سفر شبانه لوط(علیه السلام) و خاندانش از سرزمین قوم خویش، با فرمان خدا+۲ آیه
  • صبح، وقت تعیین شده برای عذاب و نابودی قوم لوط
  • ابلاغ وعده نابودی قوم لوط در صبح به لوط(علیه السلام)، از جانب فرستادگان پروردگار
  • تحقّق عذاب و هلاکت قوم لوط، در صبحگاهان+۵ آیه
  • طلوع صبح، زمان مقرّر شده برای نزول عذاب بر قوم لوط+۱ آیه
  • قوم لوط، مردمی ظالم و مستحقّ عذاب+۱ آیه
  • ظلم، عامل نابودی شهرهای قوم لوط+۴ آیه
  • بارش سنگ گلین بر قوم لوط+۶ آیه
  • سنگهای فرود امده بر قوم لوط، از نوع سنگ گلین لایه لایه+۱ آیه
  • سنگهای ریخته شده بر قوم لوط، نشان دار در نزد پروردگار+۴ آیه
  • صبح هنگام، زمان نزول عذاب بر قوم لوط
  • درخواست لوط(علیه السلام) از ملایکه، نسبت به تعجیل در عذاب قومش
  • همسر لوط همچون قوم لوط، محکوم به عذاب+۶ آیه
  • نداشتن تقوا، زمینه سقوط و گرفتار شدن در عذاب الهی+۴ آیه
  • پیوند خانوادگی با انبیا فاقد تاثیر در نجات از عذاب الهی+۴ آیه
  • درهم کوبیده شدن شهر اباد قوم لوط، با سنگهای عذاب، به سبب بدکاری شان+۹ آیه
  • ابلاغ فرا رسیدن زمان عذاب قوم لوط به لوط(علیه السلام)از سوی فرشتگان
  • تعجیل در عذاب قوم لوط، درخواست لوط(علیه السلام)از فرشتگان مامور عذاب
  • عذاب قوم لوط، غافلگیرانه و بدون اگاهی قبلی+۱ آیه
  • خانواده لوط بجز همسرش، نجات یافتگان قوم وی از عذاب+۲ آیه
  • صبحگاه پس از روز ورود فرشتگان به سرزمین قوم لوط، زمان مقرّر شده برای نزول عذاب بر ان قوم
  • اطمینان دادن فرشتگان به لوط(علیه السلام)، مبنی بر عدم دسترسی قومش به وی در هجوم به خانه اش
  • خارج گشتن مؤمنان قوم لوط به فرمان الهی از میان قوم ان حضرت، قبل از نزول عذاب+۴ آیه
  • دلداری ملایکه به لوط علیه السلام با وعده نجات وی و اهلش از عذاب+۳ آیه
  • سفر شبانه لوط علیه السلام همراه با خانواده خود از سدوم به محلّی دیگر، از فرمانهای فرشتگان به ان حضرت+۳ آیه
  • اگاه شدن لوط علیه السلام از نزول عذاب بر قومش، از سوی ملایکه+۴ آیه
  • فاش ساختن ملایکه عذاب، ماهیّت خویش (فرشته و مامور الهی بودن) را برای لوط علیه السلام+۴ آیه
  • فرشتگان میهمان بر لوط علیه السلام، حامل پیامهایی از ناحیه خداوند برای ان حضرت+۳ آیه
  • خبردار شدن لوط علیه السلام از فرا رسیدن زمان عذاب و کیفر قومش، به وسیله ملایکه+۴ آیه
  • اعلام فرشتگان مامور عذاب قوم لوط به لوط علیه السلام، به نجات او و خانوادهاش (به جز همسرش) از عذاب الهی+۱ آیه
  • اطمینان دادن ملایکه مامور عذاب به لوط علیه السلام، با بیان عدم دسترسی مهاجمان بر ان حضرت+۱ آیه
  • درخواست ملایکه از لوط علیه السلام، به خارج شدن شبانه خود و خانوادهاش، از دیار قوم لوط+۱ آیه
  • رهایی لوط علیه السلام و خانوادهاش، از عذاب الهی+۴ آیه
  • نجات لوط علیه السلام و خانوادهاش، در گرو خروج انان از دیار قوم لوط+۱ آیه
  • کوچ شبانه لوط علیه السلام و خانوادهاش، مورد سفارش فرشتگان+۳ آیه
  • مرگ ظالمان قوم لوط با زیر و رو کردن خانههای انان و بارش سنگهای گلین+۱ آیه
  • معرفی خود به مخاطب، از اداب معاشرت و هم صحبتی با دیگران+۵ آیه
  • لوط علیه السلام، ملزم به اطاعت از ملایکه، در حرکت شبانه و مخفیانه خود و خانوادهاش از شهر+۲ آیه
  • اگاه نبودن لوط علیه السلام به فرشته بودن مهمانان خویش و ماموریت انان+۷ آیه
  • معرّفی مهمانان لوط به فرشته بودنشان، در پی ناتوانی ان حضرت در برابر مهاجمان+۷ آیه
  • ورود فرشتگان مامور عذاب بر لوط علیه السلام و سوء قصد قوم وی نسبت به انان، موجب نگرانی ان حضرت+۷ آیه
  • کیفر دیدن قوم لوط از سوی ملایکه عذاب+۹ آیه
  • اقدام مهمانان لوط به فاش ساختن ماهیت خود، در پی مشاهده درماندگی میزبان در برابر مهاجمان+۲ آیه
  • فرشتگان مهمان بر لوط علیه السلام حامل پیامهایی از ناحیه خداوند برای او+۴ آیه
  • مهمانان لوط، حامل پیامی از ناحیه خداوند برای او
  • مهمانان لوط علیه السلام وسیله عذاب قوم لوط+۸ آیه
  • ابلاغ زمان عذاب قوم لوط، از سوی مهمانان لوط به وی و دستور خارج شدن او از میان ان قوم، در شب+۲ آیه
  • مهمانان لوط، مامور تخریب دیار قوم لوط و هلاکت انان+۲ آیه
  • بشارت میکاییل به لوط علیه السلام، مبنی بر نابودی قوم تبهکارش و نجات وی و خاندانش از هلاکت+۶ آیه
  • ابلاغ پیام الهی به لوط علیه السلام، از سوی میکاییل و دیگر ملایکه همراه وی برای خروج خود و خانوادهاش از شهر+۱ آیه
  • صبحگاه، ورود فرشتگان به دیار قوم لوط، زمان وعده داده شده برای نزول عذاب بر انان
واژه‌ها