آیه ۳۵ سوره یس

سوره یس، آیه ۳۵ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۴۲

لِيَأْكُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ وَ مَا عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ أَ فَلاَ يَشْكُرُونَ

تا از میوه آن بخورند در حالی که دست آنان هیچ دخالتی در ساختن آن نداشته است! آیا شکر خدا را بجا نمی‌آورند؟!

معنی کلمات و عبارات
«ثَمَرِهِ»: مرجع ضمیر (ه) می‌تواند (الله) باشد. یعنی تا از ساختار خداوندی بخورند. یا مرجع آن شی‌ء مجهول یا مذکور بوده که باغها است. برخی هم مرجع ضمیر را (نخیل) دانسته‌اند که مذکّر است، و بدان اکتفا شده است چون بر اثر عطف (اعناب) را نیز شامل می‌شود. «وَ مَا عَمِلَتْهُ أَیْدِیهِمْ»: این جمله می‌تواند حالیّه و (ما) نافیه باشد که معنی چنین خواهد بود: در حالی که دست آنان در آن کمترین دخالتی نداشته است. و یا این که واو حرف عطف و (ما) موصوله باشد که معنی چنین خواهد شد: و چیزی که خود می‌سازند. یعنی در آیه، هم اشاره به میوه‌هائی است که بدون تغییر مورد استفاده انسانها قرار می‌گیرد، و هم اشاره به میوه‌هائی است که با انجام عملی روی آنها چون پخت و پز و کنسرو به غذاهای مختلف تبدیل می‌گردند.
نزول
نکات آیه
۱ - هدف و فلسفه آفرینش نخلستان ها و تاکستان ها از سوى خداوند، تغذیه و بهره مندى انسان ها از میوه ها و محصولات آنها است. «و جعلنا فیها من نخیل و أعنب ... لیأکلوا من ثمره» ۲ - خداوند، چشمه ساران را به منظور بهره بردن انسان ها از آثار و فواید آنها آفریده است. «و فجّرنا فیها من العیون . لیأکلوا من ثمره» برداشت یاد شده مبتنى بر این احتمال است که ضمیر در «ثمره» به «تفجیر»; یعنى، مصدر «فجّرنا» بازگردد. گفتنى است براساس این احتمال، معناى «ثمر» میوه نیست; بلکه به معناى آثار و فواید است; چنان که به فایده و سود حاصل از تجارت، ثمره تجارت گفته مى شود. ۳ - روان شدن چشمه ها، از عوامل پیدایش باغ ها و به ثمر نشستن درختان نخل، انگور و... است. «و جعلنا فیها جنّ-ت ... و فجّرنا فیها من العیون . لیأکلوا من ثمره» جمله «لیأکلوا من ثمره» متعلق به «جعلنا» است و قرار گرفتن آن پس از جمله «فجّرنا فیها من العیون»، مى تواند حاکى از این نکته باشد که روان شدن چشمه ها، نقش اساسى در به ثمر نشستن باغ ها و درختان نخل و انگور دارد. ۴ - نقش اساسى خرما و انگور و فراورده هاى آن، در تغذیه انسان «و جعلنا فیها جنّ-ت من نخیل و أعنب ... لیأکلوا من ثمره» از اختصاص به ذکر یافتن خرما و انگور براى تغذیه انسان ها (از میان مجموعه میوه ها و محصولات باغ ها) برداشت یاد شده به دست مى آید. ۵ - هدف و فلسفه آفرینش خرما و انگور از سوى خداوند، تغذیه انسان از فراورده هاى دست ساخته خود از آن درختان (مانند شیره، عصاره، کشمش و...) است. «لیأکلوا من ثمره و ما عملته أیدیهم» برداشت یاد شده مبتنى بر این نکته است که «ما» در «ما عملته» موصوله (به معناى الذى) باشد; یعنى، «و الذى عملته أیدیهم» (و آنچه دست هاى شان به عمل مى آورد). ۶ - انسان، در پیدایش و روان ساختن چشمه ها، هیچ نقشى نداشته و این کار تنها با قدرت خدا انجام گرفته است. «و فجّرنا فیها من العیون . لیأکلوا من ثمره و ما عملته أیدیهم» برداشت یاد شده مبتنى بر این نکته است که جمله «و ما عملته أیدیهم» در موضع حال باشد و «ما» در «ما عملته» نافیه و ضمیر آن به تفجیر بازگردد. ۷ - خرما و انگور، از غذاهاى آماده براى انسان، بدون دخالت وى در آماده سازى آنها «لیأکلوا من ثمره و ما عملته أیدیهم» این برداشت مبتنى بر این احتمال است که ضمیر در «عملته» به «ثمر» بازگردد. ۸ - زمین، منبع تغذیه انسان ها «و ءایة لهم الأرض المیتة أحیینها ... فمنه یأکلون ... و فجّرنا فیها من العیون . لیأکلوا من ثمره و ما عملته أیدیهم» ۹ - تدبیر روزى و تغذیه انسان ها از زمین، از نشانه هاى قدرت خدا است. «و ءایة لهم الأرض المیتة أحیینها... و فجّرنا فیها من العیون . لیأکلوا من ثمره و ما عملته أیدیهم» برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که آیات بالا، با طرح مسأله احیاى زمین و تغذیه انسان ها از آن، درصدد نشان دادن جلوه هایى از قدرت خداوند است. ۱۰ - سرزنش خداوند از ناسپاسانِ نعمت هایش در روى زمین «و ءایة لهم الأرض المیتة أحیینها... أفلایشکرون» استفهام در جمله «أفلایشکرون» انکارى است و این جمله درصدد تقبیح و توبیخ است. ۱۱ - احیاى زمین با رویاندن نباتات و درختان میوه، به منظور تغذیه انسان ها از سوى خدا، شایسته شکر و سپاس گزارى است. «و ءایة لهم الأرض المیتة أحیینها و أخرجنا منها حبًّا... جنّ-ت من نخیل و أعنب... لیأکلوا من ثمره... أفلایشکرون»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۹)
  • وجود باغ و چشمه، از نعمتهای الهی و سزاوار شکرگزاری+۱ آیه
  • نقش اب در تغذیه انسان+۹ آیه
  • بهدست امدن محصولات زراعی وباغی از زمین، ایه خدا+۶ آیه
  • شکرگزاری، فلسفه خلقت مواهب طبیعی برای انسان+۲ آیه
  • ایجاد باغهای انگور به منظور تغذیه انسان، شایسته شکرگزاری+۱ آیه
  • قابلیّت داشتن انگور برای تهیّه نوشیدنیها و خوراکیها از ان+۲ آیه
  • تغذیه و بهرهمندی از میوه انگور و فراوردههای دستساخته ان، فلسفه افرینش انگور+۱ آیه
  • انگور، از مواد غذایی و محصولات خوراکی مفید و ارزشمند برای انسان+۷ آیه
  • افرینش باغهای انگور و خرما ازسوی خداوند به جهت بهرهمندی و تغذیه انسانها+۱ آیه
  • لزوم شکرگزاری، دربرابر نعمت انگور+۱ آیه
  • باغ و بوستان از نعمتهای خداوند و شایسته شکرگزاری+۲ آیه
  • باغهای میوه، تامینکننده ارزاق مردم+۱۲ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۲ آیه
  • روان شدن چشمهها، از عوامل پیدایش باغها و به ثمر نشستن درختان خرما و انگور+۱ آیه
  • افرینش و ایجاد چشمهها، با قدرت الهی+۱ آیه
  • چشمهسارها، از نعمتهای خدا و شایسته شکرگزاری+۱ آیه
  • سرزنش خداوند، از ناسپاسان نعمت چشمهسارها+۱ آیه
  • حرمت استکبار، در برابر حق+۲ آیه
  • انگور، از خوردنیهای حلال+۸ آیه
  • خرما، از خوردنیهای حلال و مباح+۱۱ آیه
  • وجوب شکر خدا به سبب نعمتهای او+۶ آیه
  • جواز خوردن از انواع میوه ها و محصولات کشاورزی+۴ آیه
  • حیات، نعمتی شایسته سپاسگزاری+۱ آیه
  • خلقت خرما، از ایات الهی+۳ آیه
  • خرما، یکی از میوه های افریده شده به فرمان خداوند، برای انسانها+۳ آیه
  • تغذیه انسان از فراورده های دست ساخته خود از خرما، فلسفه افرینش ان+۱ آیه
  • خرما، از میوه های خوردنی برای انسان+۵ آیه
  • خرما، از غذاها و خوردنیهای اماده برای انسان، بدون دخالت وی در اماده سازی ان+۱ آیه
  • استفاده از خرما و خوردن ان، شایسته شکرگزاری+۱ آیه
  • افرینش باغهای درخت خرما، مقتضی شکرگزاری+۱ آیه
  • موادّ غذایی بودن خرما برای انسان، از جمله فواید ان+۶ آیه
  • خرما، دارای قابلیّت تبدیل به فراورده های مختلف غذایی+۱ آیه
  • خرما، از نعمتهای الهی و شایسته شکرگزاری+۱ آیه
  • افرینش چشمه ها در سرزمین مرده، به فرمان خداوند، برای بهره برداری و خوردن انسانها از فواید ان+۲ آیه
  • توبیخ الهی نسبت به خودداری انسان از سپاسگزاری در برابر خداوند، در پی استفاده و خوردن میوه و غذاهای دیگر+۳ آیه
  • میوه های خوردنی، از ایات الهی+۱۱ آیه
  • توجّه به نعمت الهی بودن خوردنیهای محصولات زراعی، مورد دعوت خداوند+۲ آیه
  • انگور، از خوردنیهای حلال برای انسان+۷ آیه
  • خرما، از خوردنیهای حلال برای انسان+۱۲ آیه
  • میوه ها، از جمله خوردنیهای حلال برای انسان+۱۰ آیه
  • خداوند، منشا پیدایش خوردنیها+۱۸ آیه
  • عمل و کار دستان، کنایه از محصول تلاش انسان
  • دست، وسیله اصلی و محوری برای انجام دادن کارهای انسان
  • تامین روزی انسان، از فواید زمین+۳ آیه
  • ناسپاسی انسانها در برابر نعمتهای الهی، مورد سؤال توبیخی خداوند+۳ آیه
  • ناسپاسی کافران در برابر نعمتهای الهی، مورد سؤال انکاری و سرزنش امیز خدا+۴ آیه
  • ناسپاسی انسانها در برابر نعمتهای الهی، مورد سؤال توبیخی خداوند+۵ آیه
  • ناسپاسی کافران در برابر نعمتهای الهی، مورد سؤال انکاری و سرزنش امیز خدا+۶ آیه
  • ترک شکر در برابر نعمتها، مورد توبیخ و سرزنش خدا+۳ آیه
  • شکرگزاری در برابر نعمتهای الهی، توصیه خداوند به انسانها+۴ آیه
  • وجوب شکر خدا، به دلیل نعمتهای او+۶ آیه
  • احیای زمین به امر خدا، مقتضی شکرگزاری+۲ آیه
  • بهره مندی از نعمت باغها و بوستانها، سزاور شکرگزاری+۲ آیه
  • چشمه سارها، جوشیده از زمین با قدرت خداوند، از نعمتهای خدا و شایسته شکرگزاری+۲ آیه
  • به دست امدن دانه های خوردنی از دل زمین، زمینه شکرگزاری در برابر خداوند+۱ آیه
  • قرار دادن درختان خرما و انگور در زمین از جانب خداوند، مقتضی شکرگزاری انسان در برابر وی+۱ آیه
  • به دست امدن میوه ها از زمین، زمینه شکرگزاری انسان در برابر خداوند+۱ آیه
  • نقش نداشتن قدرت انسان، در پیدایش میوه ها+۱ آیه
  • دست، مظهر و نماد قدرت و توانمندی
  • گیاهان، از منابع غذایی انسانها+۶ آیه
  • ناسپاسی انسانها در برابر نعمتهای الهی، مورد سؤال توبیخی خدا+۳ آیه
  • انسانهای ناسپاس، مورد نکوهش خداوند+۵ آیه
  • تغذیه از میوهها و فراوردههای ان، فلسفه افرینش انها+۶ آیه
  • هدف افرینش نخلستان، تغذیه و بهرهمندی انسان از میوهها و محصولات ان+۴ آیه
  • تغذیه از میوه انگور و فراوردههای ان، فلسفه افرینش ان+۵ آیه
  • خداوند، افریننده میوهجات در زمین+۷ آیه
  • تغذیه و بهرهمندی از میوه خرما و انگور و فراوردههای دست ساخته ان، فلسفه افرینش انگور+۱ آیه
  • استفاده از نعمتهای الهی، مباح و مورد توصیه خداوند+۴ آیه
  • لزوم شکرگزاری در برابر نعمتهای خداوند+۶ آیه
  • سؤال سرزنشامیز الهی، از ناسپاسی انسانها در برابر نعمتهای خدا+۴ آیه
  • فراگیری نعمتهای الهی، نسبت به نیازهای نوع انسانی+۲ آیه
  • حیات بخشیدن زمین پس از مرگ ان، نعمتی الهی و مقتضی شکر و سپاس از خداوند+۱ آیه
  • انگور، از نعمتهای الهی و سزاوار شکرگزاری از سوی انسان+۶ آیه
  • باغ و بوستان، از نعمتهای خداوند و شایسته شکرگزاری در برابر او+۳ آیه
  • چشمه سارها، از نعمتهای خدا و موجب شکرگزاری در پیشگاه الهی+۲ آیه
  • خرما، از نعمتهای الهی و شایسته شکرگزاری+۵ آیه
  • رویش دانههای خوراکی برای تغذیه انسان، از نعمتهای شایسته شکرگزاری در برابر خداوند+۳ آیه
  • میوهجات، از نعمتهای الهی، و موجب شکر و سپاس از خداوند+۶ آیه
  • وجوب شکر خدا، به سبب نعمتهای او+۶ آیه
واژه‌ها