آیه ۶۸ سوره یس

سوره یس، آیه ۶۸ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۴۴

وَ مَنْ نُعَمِّرْهُ نُنَكِّسْهُ فِي الْخَلْقِ أَ فَلاَ يَعْقِلُونَ

هر کس را طول عمر دهیم، در آفرینش واژگونه‌اش می‌کنیم (و به ناتوانی کودکی باز می‌گردانیم)؛ آیا اندیشه نمی‌کنند؟!

معنی کلمات و عبارات
«نُنَکِّسْهُ»: او را واژگونه و وارونه می‌کنیم. مراد عقبگرد قوای جسمانی و روحانی انسان است، تا بدانجا که بازگشت کامل انسان به حالات طفولیّت انجام می‌پذیرد، و حرکات و روحیّات کودکان در پیران پدیدار می‌گردد. به عبارت دیگر: پیران، کودکان می‌شوند (نگا: حجّ / روم / ). «الْخَلْقِ»: خلقت. آفرینش. مراد وضع جسمی و روحی است.
نزول
نکات آیه
۱ - بازگشت انسان به حالت طفولیت پس از عمر طولانى و دوران پیرى از نظر قواى جسمى و عقلى «و من نعمّره ننکّسه فى الخلق» «تعمیر» (مصدر «نعمّر» و از ماده «عمر») به معناى طولانى کردن عمر و «تنکیس» (مصدر «ننکّسه») به معناى واژگون ساختن است. مقصود از جمله «و من نعمّره ننکّسه فى الخلق» واژگون شدن و بازگشت انسان از نظر قواى جسمى و عقلى در دوران پیرى، به دوران ضعف و سستى طفولیت خویش است. ۲ - قواى انسان - هرچند نیرومند باشد - زوال پذیر و در معرض سستى است. «و من نعمّره ننکّسه فى الخلق» ۳ - انسان، در جلوگیرى از تحلیل و سستى قواى خویش به هنگام پیرى، ناتوان است. «و من نعمّره ننکّسه فى الخلق» ۴ - آغاز جوانى، شروع تکامل و رشد قواى جسمى و عقلى، و آغاز پیرى، اول سستى و سیر نزولى آن قوا است. «و من نعمّره ننکّسه فى الخلق» برداشت یاد شده از آن جا است که آیه شریفه، دوران پیرى را از نظر قواى جسمى و عقلى، مانند دوران طفولیت دانسته است. بنابراین لازمه این سخن، مطلبى است که در برداشت بالا آمده است. ۵ - جوانى، بهترین و مفیدترین دوران زندگى براى تربیت و رشد جسمى و عقلى انسان «و من نعمّره ننکّسه فى الخلق» ۶ - بازگشت انسان به حالت طفولیت - پس از دوران پیرى - از نظر قواى جسمى و عقلى، نشانگر توانایى خداوند بر عذاب کافران و بازگرداندن آنان به روز رستاخیز است. «و لو نشاء لطمسنا على أعینهم ... و من نعمّره ننکّسه فى الخلق» برداشت یاد شده براین اساس استوار است که عبارت «من نعمّره ...» عطف بر «و لو نشاء لطمسنا...» - از باب عطف علت بر معلول - باشد; یعنى، آیه شریفه درصدد ارئه شاهدى بر توانایى خداوند بر مسخ و زمین گیر کردن انسان و بازگرداندن وى به روز رستاخیز براى محاکمه است. ۷ - سرزنش خداوند بر عدم تعقل و اندیشه، در مراحل تکاملى قواى انسان و سیر نزولى آن «و من نعمّره ننکّسه فى الخلق أفلایعقلون» ۸ - تعقل و اندیشیدن در آفرینش، از راه هاى خداشناسى است. «و من نعمّره ننکّسه فى الخلق أفلایعقلون» ۹ - لزوم بهره گیرى از استعدادها و قواى جسمى و عقلى، به هنگام شکوفایى آن و در دوران پیرى «و من نعمّره ننکّسه فى الخلق أفلایعقلون»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
  • مُنکِّس
  • طولانیشدن عمر انسان، ملازم با ضعف قوای جسمی او+۴ آیه
  • ضعف قوای جسمی انسان در اثر طولانیشدن عمر+۴ آیه
  • اسیبپذیری و کاستهشدن قوای انسان در اثر پیری+۳ آیه
  • نقصان، ضعف و ناتوانی، از اثار طبیعی پیری+۱ آیه
  • توجّه به دوران پیری و برگشتن به ضعف و سستی، زمینهای برای اندیشه و عبرت انسان
  • توجّه به دوران پیری و برگشتن به ضعف و سستی، زمینهای برای اندیشه و عبرت انسان
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۸ آیه
  • ترغیب و تشویق خداوند به تفکّر و اندیشیدن، درباره پیری انسان و اثار ان
  • نکوهش و سرزنش خداوند، به فاقدان تفکّر و اندیشه+۷ آیه
  • مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۶ آیه
  • عبرت نگرفتن و نیندیشیدن انسانها، درباره شکستگی و تغییر خلقت انان بر اثر عمر طولانی، مورد پرسش توبیخ امیز خداوند
  • عبرت نگرفتن و نیندیشیدن انسانها درباره شکستگی و تغییر خلقت انان بر اثر عمر طولانی، مورد پرسش توبیخ امیز خداوند
  • شناخت معارف دینی در پرتو عقل ناب+۷ آیه
  • توجّه به دوران ضعف و پیری، زمینه ای برای اندیشه و عبرت انسان+۲ آیه
  • ضعف و سستی قوای انسان، در پیری+۶ آیه
  • ضعف قوای جسمی انسان، بر اثر طولانی شدن عمر+۴ آیه
  • رسیدن انسان به دوران ضعف پیری، بر اساس سنّت و مشیّت الهی+۵ آیه
  • تفکّر و توجّه به دوران پیری و برگشتن به ضعف و سستی، زمینه ای برای اندیشه و عبرت انسان
  • درک زوال پذیری قوای جسمانی و ناپایداری سلامتی و دوران نشاط جسمانی، از نشانه های عاقلان
  • درک ناپایداری دنیا و مواهب دنیایی، از نشانه های عاقلان
  • طولانی شدن عمر انسان، ملازم با ضعف قوای جسمی او+۶ آیه
  • زوال قدرت بدنی انسان، در دوران پیری+۱ آیه
  • قدرت بدنی انسان و زوال ان، زمینه ای برای تعقّل
  • نکوهش خدا، از فاقدان تفکر و تعقل+۷ آیه
  • عبرت نگرفتن و نیندیشیدن انسانها، درباره شکستگی و تغییر خلقت انان بر اثر عمر طولانی، مورد پرسش توبیخامیز خدا
  • ملامت خدا از کافران، به علّت فکر نکردن درباره عمر و مراحل قوّت و ضعف انسان
واژه‌ها