سوره یس، آیه ۸ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۴۰
إِنَّا جَعَلْنَا فِي أَعْنَاقِهِمْ أَغْلاَلاً فَهِيَ إِلَى الْأَذْقَانِ فَهُمْ مُقْمَحُونَ
ما در گردنهای آنان غلهایی قرار دادیم که تا چانه‌ها ادامه دارد و سرهای آنان را به بالا نگاه داشته است!
معنی کلمات و عبارات
«أَغْلالاً»: (نگا: اعراف / رعد / سبأ / ). «الأذْقَانِ»: جمع ذَقَن، چانه‌ها. زنخها (نگا: اسراء / و . «مُقْمَحُونَ»: سر در هوا ماندگان. کسانی که سرهایشان رو به بالا شق و رق مانده باشد.
نکات آیه
۱ - مردمى که ایمان نیاورند و محکوم به عذاب الهى گردند، مانند کسانى اند که در گردنشان تا چانه ها، غل و زنجیر قرار داشته و سرهایشان به طرف بالا مانده باشد. «إنّا جعلنا فى أعنقهم أغللاً فهى إلى الأذقان فهم مقمحون»
«ذقن» (مفرد «أذقان») به معناى چانه و «قمح» (ریشه «مقمحون») به معناى بلند کردن سر است. گفتنى است آیه شریفه در مقام تمثیل و تشبیهِ حالِ کافران و مشرکانِ لجوجى است که نمى خواستند هرگز ایمان بیاورند.
۲ - کافران و مشرکان لجوج و حق ناپذیر، محروم از فهم صحیح حقایق الهى «إنّا جعلنا فى أعنقهم أغللاً... فهم مقمحون»
از تشبیه کافران لجوج و حق ناپذیر به انسان هایى که چون اسیران، غل و زنجیر بر گردن دارند و سرهایشان بالا مانده و از دیدن اطراف خویش محروم اند، برداشت یاد شده به دست مى آید.
۳ - لجاجت و حق ناپذیرى، موجب محرومیت از فهم صحیح حقایق الهى «فهم لایؤمنون . إنّا جعلنا فى أعنقهم أغللاً ... فهم مقمحون»