سوره بروج(البروج)، آیه ۱۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۰
معنی کلمات و عبارات
«بَطْشَ»: تاخت بردن و یورش کردن. درهم کوبیدن و ناگهانی دستگیر کردن و به کیفر رساندن (نگا: زخرف / ق / ، دخان / ).
نزول
سال ۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - مؤاخذه و مجازات خداوند، قهرآمیز و شدید است. «إنّ بطش ربّک لشدید»
«بطش»، به معناى گرفتن چیزى با قهر، غلبه و زور است. (مقاییس اللغة)
۲ - خداوند، با سخت گیرى و اقتدار، کافران را گرفتار خواهد ساخت. «إنّ بطش ربّک لشدید»
۳ - کافران عصر بعثت، مورد تهدید شدید خداوند به مقابله اى سریع و برخوردى سخت با آنان «إنّ بطش ربّک لشدید»
لسان العرب از ابن سیده نقل مى کند که «بطش» به معناى هجوم سریع است.
۴ - هیچ چیز نمى تواند در برابر خداوند، به هنگام کیفر رساندن کافران، مانع ایجاد کند. «إنّ بطش ربّک لشدید»
واژه «بطش»، در خود معناى زور، قهر و غلبه را دارد و تأکید آن با کلمه «لشدید»، بر شدّت قهر و غلبه در آن دلالت مى کند. مراد از قاهر و غالب بودن خداوند، بى تأثیر بودن موانع در برابر کیفررسانى است.
۵ - سخت گیرى بر کافران، مقتضاى ربوبیت خداوند و در جهت پیشبرد اهداف رسالت پیامبر(ص) است. «ربّک»
۶ - وعده رویارویى قهرآمیز و سریع خداوند با کافران و گرفتار ساختن آنان در قبضه قدرت خود، مایه آرامش و تسلاّى خاطر پیامبر(ص) و مؤمنان «إنّ بطش ربّک لشدید»
خطاب به پیامبر(ص)، به هنگام بیان مؤاخذه کافران، بیانگر تأثیر مثبت این خبر در روحیه آن حضرت و پیروان ایشان است.
۷ - گرفتار ساختن کافران به عذاب جهنم و عذاب هاى سوزان تر از آن، جلوه سخت گرفتن خداوند و هجوم ضربتى او است. «فلهم عذاب جهنّم و لهم عذاب الحریق ... إنّ بطش ربّک لشدید»
حرف «إنّ»، براى بیان علت است و دلیل دچار کردن کافران به عذاب را بیان مى کند.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۲–۱۶ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۲–۱۶ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۲–۱۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۲۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار سرعت در کیفراقتدار در عذابهای کافرانسختگیری برکافرانسرعت در کیفر کافران صدراسلامسوزاندن کافرانشدت کیفر کافران صدر اسلامفلسفه سختگیری بر کافراننشانه های شدت کیفرهای خداوعده کیفر کافرانآثار کیفر کافرانعوامل آرامش محمدشدت کیفرهای خداسختی عذاب کافرانعوامل آرامش مؤمنانشدت کیفر کافراناهداف رسالت محمداقتدار خداتهدید کافران صدر اسلاممراتب کیفرهای خداحتمیت کیفرهای خداحتمیت کیفر کافرانعذاب اخروی کافرانعجز موجوداتدلداری به محمدوعده های خداتهدیدهای خداآثار ربوبیت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴)
- عظمت و حرمت قران، در پیشگاه خدا+۷ آیه
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند
- تهدید کافران صدر اسلام به عذاب و کیفر، از سوی خدا+۱ آیه
- تهدید مکذّبان کافر به عذاب، از ناحیه خداوند
- مجازات شدید ثمودیان، با قهر الهی+۱ آیه
- جهنّم، مظهر خشم و قهر خداوند+۱ آیه
- کیفر سخت کافران شکنجه گر، برخاسته از سلطه خداوند بر تمام هستی+۱ آیه
- کیفر سخت کافران شکنجه گر، مقتضای ربوبیّت خداوند+۱ آیه
- خداوند، توانا بر انجام دادن هر کار، بر اساس اراده و مشیّت خود+۲ آیه
- خداوند تسلاّدهنده پیامبر(صلی الله علیه واله)، با بیان فرجام تکذیب کنندگان و منکران رسالت انبیا+۱ آیه
- خشم و غضب الهی، مایه گرفتاری ادمی به اتش جهنّم+۱ آیه
- عقوبت سخت، بازتاب مبتلا شدن به خشم خدا+۱ آیه
- شکنجه مؤمنان، مایه گرفتاری به خشم و غضب الهی+۱ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند