سوره بروج(البروج)، آیه ۱۳ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۰
معنی کلمات و عبارات
«هُوَ یُبْدِئُ وَ یُعِیدُ»: او است که آفرینش را از نیستی به هستی آورده است و پس از نابودی دوباره آن را هستی میبخشد. البتّه این کار همیشگی آفریدگار متعال است. یعنی، همه موجودات به وسیله قدرت مطلقه پروردگار، پیوسته از ناچیزی چیز و باز ناچیز میشوند، و از ناتوانی توان مییابند و ناتوان میگردند، و بدون اراده و دخالت خود از صورتی به صورتی درمیآیند (نگا: یونس / و ، نمل / ، روم / و ).
نزول
سال ۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - آغاز همه چیز و اعاده آنها، تنها به دست خداوند است. «إنّه هو یبدىء و یعید»
در آیه شریفه متعلق «یبدئ» و «یعید» ذکر نشده است. در این موارد، متکلم ذهن مخاطب را در فهم آن آزاد مى گذارد تا هر چه بتواند، متعلق را گسترش دهد. بنابراین مفاد آیه شریفه، این مى شود که همه آغازها، به دست خداوند است و تمام تکرارها نیز مستند به او است.
۲ - آغاز جهان هستى و اعاده آن در آخرت، به دست خداوند است. «إنّه هو یبدىء و یعید»
۳ - توانمندى خداوند بر ایجاد جهان هستى و اعاده آن، دلیل قدرت او بر مجازات سخت کافران «إنّه هو یبدىء و یعید»
حرف «إنّ» براى تعلیل است و مبناى آیه قبل را بیان مى کند.
۴ - خداوند، عذاب کافران را در جهان آخرت، آغاز کرده و آن را تکرار خواهد کرد.* «إنّه هو یبدىء و یعید»
به قرینه آیه قبل، مصداق مورد نظر در این آیه، آغاز و تکرار عذاب کافران است; به این بیان که آنچه کافران به آن تهدید شده اند، گرچه از توان جسمى آنان فراتر است; ولى براى خداوند - نه در آغاز و نه در تکرار - مشکلى ایجاد نخواهد کرد.
۵ - توانایى خداوند بر عذاب پیشینیان، دلیل توانمندى او بر اعاده آن براى نسل هاى آینده بشر* «قتل أصحب الأُخدود ... إنّه هو یبدىء و یعید»
مفاد آیه شریفه - به قرینه تهدید بودن آن براى کافران - ممکن است این باشد که باید آیندگان، از سرنوشت پیشینیان عبرت بگیرند; زیرا کسى که عذاب ها را براى اولین بار به وجود آورد، بر اعاده آن نیز توانمند است.
۶ - آغاز خلقت، دلیل امکان پذیر بودن معاد است.* «إنّه هو یبدىء و یعید»
استفاده برداشت یاد شده از آیه شریفه، با توجه به آغاز سوره است که از «یوم موعود» سخن گفته بود. وجود مشابه این عبارت در آیات دیگر مربوط به معاد، این احتمال را تقویت مى کند.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۲–۱۶ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۲–۱۶ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۲–۱۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۲۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۳
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آغاز عذاب اخروی کافرانآغاز موجوداتاعاده موجوداتتکرار عذاب اخروی کافراندلایل اعاده موجوداتدلایل شدت کیفرهای خداآغاز آفرینشاعاده آفرینششدت کیفر کافرانآثار خلقت آفرینشعذاب اقوام پیشیندلایل معادتوحید افعالیعذابهای خداقدرت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸)
- عظمت و حرمت قران، در پیشگاه خدا+۶ آیه
- نفی تاثیر استقلالی غیر خداوند، در جهان هستی+۱ آیه
- خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۵ آیه
- اعاده خلقت اشیا، به فرمان خداوند+۸ آیه
- افرینش نخست موجودات و بازگرداندن مجدّد انها، تنها به دست خداوند+۵ آیه
- خداوند، اغازگر خلقت+۸ آیه
- مُبدی/ اسما و صفات+۸ آیه
- مُعید/ اسماوصفات+۹ آیه