→

سوره بلد

سورة البلد

مکه · ۲۰ آیه· ترتیب نزول ۳۵

معرفی سوره بلد (تفسیر نمونه)
اين سوره در مکه نازل شده و داراى بيست آيه است سوره بلد اين سوره در مکه نازل شده و داراى بيست آيه است محتوى و فضيلت سوره بلد اين سوره در عين کوتاهى حقايق بزرگى را در بردارد. ۱ - در قسمت اول اين سوره بعد از ذکر سوگندهاى پرمعنائى اشاره به اين حقيقت شده که زندگى انسان در عالم دنيا همواره تواءم با مشکلات و رنج است ، تا از يکسو خود را براى رفتن به جنگ مشکلات آماده سازد، و از سوى ديگر انتظار آرامش و آسودگى مطلق را در اين جهان از سر بيرون کند، آرامش مطلق تنها در زندگى آخرت امکانپذير است و بس . ۲ - در بخش ديگرى از اين سوره قسمتى از مهمترين نعمتهاى الهى را بر انسان مى شمرد، و سپس به ناسپاسى او در مقابل اين نعمتها اشاره مى کند. ۳ - در آخرين بخش اين سوره مردم را به دو گروه : «اصحاب الميمنة » و «اصحاب المشئمة » تقسيم کرده ، و گوشهاى از صفات اعمال گروه اول (مؤ منان صالح ) و سپس سرنوشت آنها را بيان مى کند، و بعد به نقطه مقابل آنها يعنى کافران و مجرمان و سرنوشت آنها مى پردازد. تعبير آيات سوره بسيار قاطع و کوبنده ، جمله بنديها کوتاه و پرطنين ، و الفاظ بسيار مؤ ثر و گويا است ، و شکل آيات و محتوا نشان مى دهد که اين سوره از سوره هاى مکى است . در فضيلت تلاوت اين سوره از پيغمبر اکرم (صلى اللّه عليه و آله و سلّم ) نقل شده که فرمود: من قراءها اعطاه الله الامن من غضبه يوم القيامة : کسى که سوره بلد را بخواند خداوند او را از خشم خود در قيامت در امان مى دارد. و در حديثى از امام صادق (عليه السلام ) مى خوانيم : کسى که در نماز واجب سوره «لا اقسم بهذا البلد» را بخواند، در دنيا از صالحان شناخته خواهد شد، و در آخرت از کسانى شناخته مى شود که در درگاه خداوند مقام و منزلتى دارد، و از دوستان پيامبران و شهدا و صالحين خواهد بود.

تفسیر نمونه، جلد ۲۷، صفحه ۳

تفسیر سوره بلد
تفسیر المیزان، برگزیده تفسیر نمونه، تفسیر نور، نکته‌های تفسیر نور، پیام‌های تفسیر نور، تفسیر اثنی عشری، تفسیر روان جاوید، تفسیر اطیب البیان

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ

۱

لاَ أُقْسِمُ بِهٰذَا الْبَلَدِ

قسم به این شهر مقدّس [= مکّه‌]،

۲

وَ أَنْتَ حِلٌ بِهٰذَا الْبَلَدِ

شهری که تو در آن ساکنی،

۳

وَ وَالِدٍ وَ مَا وَلَدَ

و قسم به پدر و فرزندش [= ابراهیم خلیل و فرزندش اسماعیل ذبیح‌]،

۴

لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي كَبَدٍ

که ما انسان را در رنج آفریدیم (و زندگی او پر از رنجهاست)!

۵

أَ يَحْسَبُ أَنْ لَنْ يَقْدِرَ عَلَيْهِ أَحَدٌ

آیا او گمان می‌کند که هیچ کس نمی‌تواند بر او دست یابد؟!

۶

يَقُولُ أَهْلَكْتُ مَالاً لُبَداً

می‌گوید: «مال زیادی را (در کارهای خیر) نابود کرده‌ام!»

۷

أَ يَحْسَبُ أَنْ لَمْ يَرَهُ أَحَدٌ

آیا (انسان) گمان می‌کند هیچ کس او را ندیده (که عمل خیری انجام نداده) است؟!

۸

أَ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ عَيْنَيْنِ

آیا برای او دو چشم قرار ندادیم،

۹

وَ لِسَاناً وَ شَفَتَيْنِ

و یک زبان و دو لب؟!

۱۰

وَ هَدَيْنَاهُ النَّجْدَيْنِ

و او را به راه خیر و شرّ هدایت کردیم!

۱۱

فَلاَ اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ

ولی او از آن گردنه مهمّ نگذشت!

۱۲

وَ مَا أَدْرَاكَ مَا الْعَقَبَةُ

و تو نمی‌دانی آن گردنه چیست!

۱۳

فَكُ رَقَبَةٍ

آزادکردن برده‌ای،

۱۴

أَوْ إِطْعَامٌ فِي يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ

یا غذا دادن در روز گرسنگی...

۱۵

يَتِيماً ذَا مَقْرَبَةٍ

یتیمی از خویشاوندان،

۱۶

أَوْ مِسْكِيناً ذَا مَتْرَبَةٍ

یا مستمندی خاک‌نشین را،

۱۷

ثُمَ كَانَ مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَ تَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ

سپس از کسانی باشد که ایمان آورده و یکدیگر را به شکیبایی و رحمت توصیه می‌کنند!

۱۸

أُولٰئِكَ أَصْحَابُ الْمَيْمَنَةِ

آنها «اصحاب الیمین» اند (که نامه اعمالشان را به دست راستشان می‌دهند)!

۱۹

وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآيَاتِنَا هُمْ أَصْحَابُ الْمَشْأَمَةِ

و کسانی که آیات ما را انکار کرده‌اند افرادی شومند (که نامه اعمالشان به دست چپشان داده می‌شود).

۲۰

عَلَيْهِمْ نَارٌ مُؤْصَدَةٌ

بر آنها آتشی است فروبسته (که راه فراری از آن نیست)!