آیه ۲ سوره حجر

سوره حجر(الحجر)، آیه ۲ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۲

رُبَمَا يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كَانُوا مُسْلِمِينَ

کافران (هنگامی که آثار شوم اعمال خود را ببینند،) چه بسا آرزو می‌کنند که ای کاش مسلمان بودند!

معنی کلمات و عبارات
«رُبَمَا»: چه بسا. این واژه برای تقلیل و تکثیر به کار می‌رود و در اینجا معنی تکثیر دارد. «یَوَدُّ»: دوست می‌دارند. آرزو می‌کنند.
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- آرزو و علاقه فراوان کافران به مسلمان بودن، آن گاه که فرصتِ اسلام آوردن را از دست بدهند. «ربما یودّ الذین کفروا لو کانوا مسلمین» مراد از «یودّ» به قرینه فعل ماضى «کانوا» مطلق دوست داشتن نیست، بلکه به معناى تمنا و آرزوست. و «ربما» در آیه به معناى تکثیر استعمال شده است. ۲- آرزوى عمیق کافران به تسلیم شدن در برابر قرآن، به هنگام مواجهه با عذاب الهى یا مرگ «تلک ءایت الکتب و قرءان مبین . ربما یودّ الذین کفروا لو کانوا مسلمین» محتمل است که متعلق «کفروا» قرآن باشد که در آیه قبل آمده است و آرزوى کفار به تسلیم بودن، بنابر قاعده، باید پس از مواجهه با حادثه اى باشد که رهایى از آن ممکن نیست و آن همانا عذاب مى باشد. ۳- آرزوى کافران براى پذیرش اسلام، بسیار کم است.* «ربما یودّ الذین کفروا لو کانوا مسلمین» برداشت فوق، مبتنى بر این است که «ربما» - همان گونه که رایج است - در قلّت و «یودّ» در همان معناى خودش (یحبّ) استعمال شود. آیه بعد (ذرهم یأکلوا و یتمتعوا ...) قرینه و تأییدى است بر برداشت فوق. ۴- مسلمان و تسلیم خدا بودن، فرجامى نیک و پسندیده دارد. «ربما یودّ الذین کفروا لو کانوا مسلمین» ۵- اسلام آوردن، تنها پیش از نزول عذاب و مواجه شدن با مرگ پذیرفتنى است. «ربما یودّ الذین کفروا لو کانوا مسلمین» ۶- کفرپیشگى، در پى دارنده پشیمانى و ندامت است. «ربما یودّ الذین کفروا لو کانوا مسلمین»
تفسیر (۱۲)
روایات و احادیث

۷- «عن عبدالله بن عطاء المکى قال: سألت أباجعفر(ع) عن قول الله: «ربما یودّ الذین کفروا لو کانوا مسلمین» قال: ینادى مناد یوم القیامة یسمع الخلائق: انه لایدخل الجنة إلاّ مسلم ثمَّ یودّ سائر الخلق أنهم کانوا مسلمین; [منبع: تفسیرعیاشى، ج ۲، ص ۲۳۹، ح ۱- ;نورالثقلین، ج ۳، ص ۲، ح ۳.] عبدالله عطاء مکى گوید: از امام باقر(ع) درباره سخن خداوند «ربمایودّ الذین کفروا لو کانوا مسلمین» سؤال کردم، حضرت فرمود: منادى در روز قیامت به گونه اى که همه خلایق بشنوند ندا مى کند: همانا داخل بهشت نمى شود مگر مسلمان، آن جاست که سایر خلق آرزو مى کنند که اى کاش مسلمان مى بودند». ۸- «عن جابربن عبدالله قال: قال رسول الله(ص): إن ناساً من أمتى یعذبون بذنوبهم فیکونون فى النار ما شاء الله أن یکونوا، ثم یعیرهم أهل الشرک فیقولون: ما نرى ما کنتم فیه من تصدیقکم نفعکم. فلایبقى موحّد إلاّ أخرجه الله تعالى من النار ثم قرأ رسول الله(ص): «ربما یودّ الذین کفروا لو کانوا مسلمین»; [منبع: الدرالمنثور، ج ۵، ص ۶۲.] جابربن عبدالله روایت کرده است که رسول خدا(ص)فرمود: همانا گروهى از امت من به سبب گناهانشان عذاب مى شوند. پس مدتى که خدا مى خواهد در آتش هستند; سپس اهل شرک آنان را سرزنش مى کنند و مى گویند: نمى بینیم که ایمان شما برایتان سودى داشته است. پس هیچ موحدى نمى ماند مگر اینکه خدا او را از آتش بیرون مى آورد; سپس رسول خدا(ص) این آیه را قراءت فرمود: «ربما یود الذین کفروا لو کانوا مسلمین».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۲)
  • ارزوهای کافران، مانع ایمان اوردن انان+۱ آیه
  • کافران در قیامت، ارزومند مسلمان بودن در دنیا+۳ آیه
  • ارزو و امال سبب غفلت کافران از حقایق+۱ آیه
  • ارزوهای کافران، باز دارنده انان از ایمان+۱ آیه
  • کافران، در اسارت ارزوهای خویش+۱ آیه
  • ارزو و علاقه کافران به مسلمان بودن، هنگام از دست دادن فرصت اسلام اوردن
  • کفرورزی، از عوامل استدراج و ابتلا به عذاب اخروی+۳ آیه
  • گرفتار شدن کافران به عذاب اخروی پس از مهلت یافتن توام با رفاه و بهرهمندی در زندگی دنیا+۳ آیه
  • استهزای محمّد(صلی الله علیه واله)، از سوی کافران+۸ آیه
  • هشدار خداوند به کافران دنیاطلب از گرفتارشدن به سرنوشت شوم در قیامت+۱ آیه
  • اخطار پیامبر(صلی الله علیه واله) به کافران صدر اسلام، از گرفتارشدن به عذابی مانند عذاب نابودکننده پیشینیان+۱ آیه
  • حسرت و دریغ کافران، از بیایمانی و نامسلمانی خود
  • ایمان نیاوردن در دنیا، سبب حسرت کافران، در قیامت+۱ آیه
  • رفتن از دنیا با حالت کفر، از موجبات حسرت و تاسّف
  • لزوم اعراض پیامبر(صلی الله علیه واله) از کافران+۴ آیه
  • محدودیّت کافران هدایت ناپذیر به خوردن و بهره بری از تمتّعات و لذّتهای دنیا+۱ آیه
  • فرو رفتن و غوطهور شدن در رفاه و تمتّعات دنیوی، مانع پذیرش اسلام از سوی کافران+۱ آیه
  • برخورداری از رفاه، زمینه ساز کفر+۱ آیه
  • تداوم رفاه مندی در نسلهای کافران+۴ آیه
  • محدودیّت رفاه کافران به دوران زندگانی دنیوی+۲ آیه
  • گرفتار شدن کافران به عذاب اخروی، پس از مهلت یافتن توام با رفاه و بهره مندی در زندگی دنیا+۳ آیه
  • هشدار به کافران صدر اسلام از گرفتار شدن به عذابی مانند عذاب پیشینیان+۱ آیه
  • کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۶ آیه
  • ارزو و امال ناچیز، سبب غفلت از حقایق+۱ آیه
  • به تمسخر گرفتن نزول قران بر پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی کافران+۱ آیه
  • اصرار و مداومت برخی انسانها بر کفر خویش+۱ آیه
  • گرفتار شدن کافران به عذاب اخرتی، پس از مهلت یافتن و بهره مندی در زندگی دنیا+۳ آیه
  • ارزو و علاقه کافران به تسلیم بودن در پیشگاه خدا، هنگام از دست دادن فرصت
  • محدودیّت کافران هدایت ناپذیر به خوردن و بهره بری از تمتّعات و لذّتهای دنیا+۱ آیه
  • هشدار خدا به کافران، از فرجام شوم انان+۱ آیه
  • خداوند، القاکننده قران، در قلوب کافران هدایت ناپذیر+۱ آیه
  • لجاجت و تعصب کافران عامل انکار حقایق عینی و محسوس+۵ آیه
  • لجاجت کافران در گریز از ایمان به پیامبر(صلی الله علیه واله)برخاسته از ادّعای باطل انان در چشم بندی دانستن کار ان حضرت+۹ آیه
  • لجاجت کافران در گریز از ایمان به پیامبر(صلی الله علیه واله)نشات گرفته از ادّعای باطل انان در سحرزدگی خود نسبت به دعوت و معجزات ان حضرت+۹ آیه
  • لذّت جویی گسترده از امکانات دنیایی، شیوه کافران+۲ آیه
  • پشیمانی و فرجام شوم کافران، نتیجه سرگرمی انان به لهو با ارزوهای باطل+۱ آیه
  • کافران هدایتناپذیر صدر اسلام، اهل لهو و سرگرم به ارزوهای باطل+۱ آیه
  • ارزوی باطل، زمینه اشتغال کافران به لهو و باز ایستادن از هدایت+۱ آیه
  • استهزای محمّد صلی الله علیه و اله، از جانب کافران+۸ آیه
  • ماموریّت پیامبر صلی الله علیه و اله برای اعراض از کافران+۱ آیه
  • انذارهای پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله، به کافران صدر اسلام+۲ آیه
  • تلاش پیامبر صلی الله علیه و اله، در جهت هدایت کفرپیشگان+۱ آیه
  • خطاب استهزاگرانه و بیادبانه کافران مکّه به محمّد صلی الله علیه و اله، هنگام سخن گفتن با ان حضرت+۴ آیه
  • استهزای محمّد صلی الله علیه و اله از جانب کافران، به منظور مبارزه با ایشان+۶ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به رویگردانی و مبارزه منفی با کافران+۳ آیه
  • ناامیدی پیامبر صلی الله علیه و اله از هدایت برخی کافران+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به واگذاشتن کافران هدایتناپذیر، به حال خود+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور رها کردن کافران حقناپذیر مکّه به حال خود+۱ آیه
  • کافران در قیامت، ارزومند مسلمان بودن خود در دنیا+۲ آیه
  • کفر و تسلیم نبودن در برابر حق، عامل ندامت
  • کافران، افرادی نادم در قیامت+۲ آیه
  • وجوب اعراض از کافران+۴ آیه
واژه‌ها