آیه ۴ سوره حجر

سوره حجر(الحجر)، آیه ۴ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۲

وَ مَا أَهْلَكْنَا مِنْ قَرْيَةٍ إِلاَّ وَ لَهَا كِتَابٌ مَعْلُومٌ

ما اهل هیچ شهر و دیاری را هلاک نکردیم مگر اینکه اجل معیّن (و زمان تغییر ناپذیری) داشتند!

معنی کلمات و عبارات
«قَرْیَةٍ»: شهر. آبادی. مراد ساکنان آنجا نیز می‌تواند باشد. «کِتَابٌ»: به معنی مکتوب است، یعنی: واجب و مقدّر (نگا: آل‌عمران / .
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- هلاکت و نابودى هر جامعه انسانى، داراى قانون و اجلى مکتوب و معین «و ما أهلکنا من قریة إلاّ و لها کتاب معلوم» ۲- مرگ و میرها و تحولات طبیعى در جوامع، به دست خداوند و به تقدیر اوست. «و ما أهلکنا من قریة إلاّ و لها کتاب معلوم» ۳- هشدار خداوند به کافران هدایت ناپذیر مکه، مبنى بر اینکه مهلت دادن به آنان به معناى تداوم بخشیدن به زندگیشان نیست; بلکه همواره در معرض هلاکتند. «ربما یودّ الذین کفروا لو کانوا مسلمین. ذرهم ... فسوف یعلمون. و ما أهلکنا من قریة إلاّ و لها کتاب معلوم» ذکر این آیه، پس از تهدید «فسوف یعلمون» احتمالاً براى دفع اشکال مقدر مى باشد و آن اشکال این است که: کفار پس از مهلت یافتن با امر «ذرهم یأکلوا ...» چنین نپندارند که زندگیشان ادامه دارد. ۴- توضیح و بیان قانون مندى تحقق وعیدهاى خداوند درباره کافران، روش تعلیمى قرآن براى روشنگرى اذهان و دفع شبهات احتمالى درباره آن «و ما أهلکنا من قریة إلاّ و لها کتاب معلوم» ذکر این آیه، پس از تهدید «فسوف یعلمون» احتمالاً براى دفع اشکال مقدّر مى باشد و آن این است که کفار ممکن است بگویند: چرا عذاب فوراً رخ نمى دهد و چگونه و کى چنین وعیدى تحقق خواهد یافت؟ و خداوند جواب مى دهد: وعیدها داراى حساب و قانون است. ۵- اراده و خواست خداوند، دخیل در تحولات و رخدادهاى تاریخى «و ما أهلکنا من قریة إلاّ و لها کتاب معلوم» ۶- اطلاعات و خبرهاى مربوط به حادثه ها و تحولات جوامع بشرى، داراى بانک اطلاعات و کتابى معین «و ما أهلکنا من قریة إلاّ و لها کتاب معلوم» ۷- هر جامعه، داراى هویت، حیات و قوانین مشخصى جدا از افراد آن جامعه «و ما أهلکنا من قریة إلاّ و لها کتاب معلوم»
تفسیر (۱۱)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
  • پایان و سرامد عمر امّتها، خارج از اختیار انان+۶ آیه
  • عدم تقدیم و تاخیر اجل امّتها، سنّت حاکم بر انان+۵ آیه
  • امّتها دارای اجل مسمّی و غیر قابل تغییر+۷ آیه
  • امّتها، دارای اجلی تعیین شده+۵ آیه
  • تعیین اجل برای امّتها سنّتی الهی+۵ آیه
  • کیفر امّتها، دارای سنّت و قانون مشخّص در نظام الهی+۳ آیه
  • اخطار پیامبر(صلی الله علیه واله) به کافران صدر اسلام، از گرفتارشدن به عذابی مانند عذاب نابودکننده پیشینیان
  • ظهور و سقوط امّتهای فراوان در گذر تاریخ+۸ آیه
  • حاکمیّت قوانین و سنّتهای ثابت الهی بر جوامع بشری، در طول تاریخ+۷ آیه
  • سرگذشت هلاکتبار پیشینیان، عبرتی برای ایندگان+۸ آیه
  • حسابرسی عالمانه خداوند، از امّتها در قیامت+۲ آیه
  • عدم تقدیم و تاخیر اجل امّتها، سنّت حاکم خداوند+۴ آیه
  • جوامع انسانی، مقهور سنن قاطع و خلل ناپذیر الهی+۶ آیه
  • تاخیر عذاب از مستحقّان کیفر و مهلت دادن به انان، سنّتی الهی+۴ آیه
  • هلاکت شهرنشینان و تخریب هر شهری از سوی خداوند، دارای سرنوشتی مقدّر و معلوم
  • هشدار به کافران صدر اسلام از گرفتار شدن به عذابی مانند عذاب پیشینیان+۱ آیه
  • خداوند، عالم به اجل انسانها+۳ آیه
  • هلاکت اقوام کفرپیشه، از موارد قضای الهی+۶ آیه
  • انذارهای پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله، به کافران صدر اسلام+۱ آیه
  • امتها، دارای مرگ و اجلی معین+۶ آیه
  • مُهلک/ اسماوصفات+۹ آیه
واژه‌ها