آیه ۵۶ سوره حجر

سوره حجر(الحجر)، آیه ۵۶ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۵

معنی کلمات و عبارات
«مَن یَقْنَطُ»: چه کسی ناامید می‌گردد؟! استفهام انکاری است، یعنی کسی ناامید نمی‌گردد.
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- در پى توصیه ملائکه به ابراهیم(ع) براى اجتناب از یأس، او تنها گمراهان را مأیوس از رحمت خداوند خواند. «فلاتکن من القنطین . قال و من یقنط من رحمة ربّه إلاّ الضالّون» ۲- یأس از رحمت خداوند، نشانه گمراهى است. «و من یقنط من رحمة ربّه إلاّ الضالّون» ۳- شگفتى ابراهیم(ع) از فرزنددار شدن، به خاطر ناامیدى از رحمت خداوند نبود; بلکه به سبب بعید دانستن بچه دار شدن در کهنسالى بود. «فبم تبشّرون ... فلاتکن من القنطین. قال و من یقنط من رحمة ربّه إلاّ الضالّون» ابراهیم(ع) در پاسخ توصیه فرشتگان به او که «از فرزنددار شدن مأیوس نباش» فرمود: تنها گروه گمراهان از رحمت خدا مأیوسند. از این پاسخ به دست مى آید که شگفتى ابراهیم(ع) از فرزنددار شدنش، به خاطر یأس از رحمت خدا نبود; بلکه صرفاً آن را یک امر شگفت آور مى دانست. ۴- ابراهیم(ع) امیدوار به فرزنددار شدن در کهنسالى، در پرتو لطف و رحمت الهى «فبم تبشّرون ... فلاتکن من القنطین . قال و من یقنط من رحمة ربّه إلاّ الضالّون» ۵- فرزنددار شدن، رحمتى است الهى. «نبشرک بغلم ... و من یقنط من رحمة ربّه» ۶- یأس و ناامیدى از رحمت خداوند، از گناهان بزرگ و امرى بس نکوهیده «و من یقنط من رحمة ربّه إلاّ الضالّون» اینکه خداوند یأس از رحمت خویش را عمل گمراهان قرار داد و مأیوسان را برابر گمراهان شمرده است، بیانگر بزرگى این عمل است. ۷- هدایت و شناخت پروردگار، موجب امیدوارى به رحمت او و زداینده هرگونه یأس و ناامیدى «و من یقنط من رحمة ربّه إلاّ الضالّون» حضرت ابراهیم(ع) یأس از رحمت پروردگار را معلول گمراهى و نشناختن پروردگار دانست. بنابراین هدایت و شناخت پروردگار، مى تواند موجب امیدوارى به رحمت خدا و عامل از بین رفتن یأس شود.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
  • سفارش ملایکه به ناامید نبودن ابراهیم(علیه السلام) از رحمت خدا و تاکید حضرت به امیدواری خویش به رحمت خدا+۳ آیه
  • ناامید نبودن ابراهیم(علیه السلام) از رحمت خدا، نشانه هدایتیافتگی وی+۱ آیه
  • برحذر شدن، ابراهیم(علیه السلام) از ناامیدی بهوسیله ملایکه و تاکید حضرت بر امیدواری خویش به رحمت خدا+۲ آیه
  • اعتقاد ابراهیم(علیه السلام) به رحمت خدا و گمراه دانستن ناامیدان از رحمت خدا+۲ آیه
  • اعتقاد ابراهیم(علیه السلام) به ربوبیّت خداوند در تمام شؤون+۱ آیه
  • امید ابراهیم(علیه السلام) به فرزنددار شدن، در پی بشارت فرشتگان+۳ آیه
  • هدایتیافتگی، سبب امید به رحمت الهی
  • گمراهی، مانع امید به رحمت الهی
  • ناامیدی از رحمت خدا نشانه گمراهی+۱ آیه
  • امید ابراهیم(علیه السلام) به فرزنددار شدن در سن پیری، در پرتو لطف و رحمت خداوند+۳ آیه
  • کهنسالی ابراهیم(علیه السلام) باعث تعجّب وی هنگام بشارت به فرزنددار شدن+۲ آیه
  • گفتگوی جبرییل با ابراهیم(علیه السلام)+۹ آیه
  • گفتگوی جبرییل با ابراهیم(علیه السلام)+۹ آیه
  • رحمت خداوند بر بندگان، برخاسته از ربوبیّت او
  • تاکید حضرت ابراهیم(علیه السلام) به امیدواری خویش به رحمت خداوند+۳ آیه
  • فرزنددار شدن در کهنسالی، جلوه ای از رحمت پروردگار برای ابراهیم(علیه السلام)و همسر وی+۲ آیه
  • ناامیدی از رحمت خداوند، نشانه گمراهی+۱ آیه
  • گمراهی، عامل ناامیدی از رحمت پروردگار
  • گمراهان، ناامید از رحمت پروردگار
  • گمراهی، سبب ناامیدی از رحمت الهی
  • تنها گمراهان، مایوس از رحمت خدا
  • سرگذشت ابراهیم و لوط(علیهما السلام) و قوم او، سرشار از نشانه های خداوند+۸ آیه
  • هدایت شدن و شناخت پروردگار، موجب امیدواری به رحمت او و زداینده هرگونه یاس
واژه‌ها