آیه ۵۱ سوره حج

سوره حج(الحج)، آیه ۵۱ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۸

وَ الَّذِينَ سَعَوْا فِي آيَاتِنَا مُعَاجِزِينَ أُولٰئِكَ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ

و آنها که در (محو) آیات ما تلاش کردند، و چنین می‌پنداشتند که می‌توانند بر اراده حتمی ما غالب شوند، اصحاب دوزخند!»

معنی کلمات و عبارات
«سَعَوْا فِی آیَاتِنَا»: تلاش و کوشش می‌کنند در راه باطل قلمداد کردن آیه‌های قرآنی ما. گاهی آن را سحر (نگا: سبأ / ) و زمانی آن را شعر (نگا: انبیاء / و چه بسا آن را افسانه‌های گذشتگان (نگا: انعام / ) می‌خوانند. «مُعَاجِزِینَ»: مبارزان. مسابقه‌دهندگان. درمانده‌کنندگان (نگا: سبأ / و ). حال ضمیر (و) در فعل (سَعَوْا) می‌باشد.
نزول
نکات آیه
۱ - تلاش پى گیر مشرکان عصر بعثت، علیه آیات الهى (قرآن) و ناکام ساختن پیامبر(ص) در دعوت خویش «و الذین سعوا فى ءایتنا معجزین أولئک أصحب الجحیم» «سعى» (مصدر «سعوا») به معناى تلاش کردن است و «فى آیاتنا» به تقدیر «فى ابطال آیاتنا» مى باشد. «معاجزة» (مصدر «معاجزین») اگر از «عَجُز» (دنباله) مشتق شده باشد به معناى سبقت گرفتن از چیزى و پشت سرگذاشتن آن است و اگر از «عَجْز» (ناتوانى) مشتق شده باشد، به معناى ناتوان کردن مى باشد. در هر صورت «معاجزین» حال براى فاعل «سعوا» است و مفعول آن محذوف مى باشد و تقدیر آن مى تواند «معاجزینا» و یا «معاجزین رسولنا» باشد. «جحیم» نیز به معناى آتش بر افروخته و شعله ور است. ۲ - انسان ها در برابر انذارها و اخطارهاى پیامبران دو دسته اند: مؤمن و یاکافر «یأیّها الناس إنّما أنا لکم نذیر مبین . فالذین ءامنوا ... و الذین سعوا فى ءایتنا» ۳ - قرآن، مجموعه اى از نشانه هاى خداوند «فى ءایتنا» ۴ - ساختار قرآن، ساختارى است بندبند که هر بند آن آیه نام دارد. «فى ءایتنا» ۵ - خلود در جهنم، کیفر مقابله کنندگان با آیات الهى(قرآن) «و الذین سعوا فى ءایتنا معجزین أولئک أصحب الجحیم» ۶ - جحیم، از نام هاى دوزخ «أولئک أصحب الجحیم» برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که برخى نوشته اند: «جحیم» یکى از نام هاى آتش است. ۷ - دوزخ، داراى آتشى برافروخته و شعله ور «أولئک أصحب الجحیم»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۹)
  • توطیه و کوشش علیه ایات الهی، سبب گرفتاری به عذاب+۲ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به انذار توطیهگران ضدّ ایات الهی از اتش دوزخ+۱ آیه
  • تهدید کافران به اتش جهنّم، از جانب خدا+۲ آیه
  • تهدید کافران به اتش جهنّم+۱ آیه
  • جحیم، از نامهای دوزخ+۷ آیه
  • حرمت تلاش و توطیه، علیه ایات خدا+۱ آیه
  • حرمت تلاش و توطیه، علیه ایات خدا+۲ آیه
  • ناتوانی تلاشگران بر ضدّ ایات خدا، از به عجز واداشتن خدا+۲ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به انذار توطیهگران بر ضدّ ایات الهی، از اتش دوزخ+۱ آیه
واژه‌ها