آیه ۶۴ سوره حج

سوره حج(الحج)، آیه ۶۴ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۹

لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَ مَا فِي الْأَرْضِ وَ إِنَ اللَّهَ لَهُوَ الْغَنِيُ الْحَمِيدُ

آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است از آن اوست؛ و خداوند بی‌نیاز، و شایسته هر گونه ستایش است!

معنی کلمات و عبارات
«الْغَنِیُّ»: بی‌نیاز. خدا خالق و مالک همه‌چیز است و نیازی به بندگان و آفریدگان خود ندارد، و بلکه همه‌کس و همه چیز نیازمند بدو و لطف و وجود او است.
نزول
نکات آیه
۱ - خدا، مالک مطلق و بى رقیب جهان هستى است. «له ما فى السموت و ما فى الأرض» «له» متعلق به عامل مقدر و خبر براى «ما» است. بنابراین تقدیم آن بر مبتدا، مفید حصر مى باشد. گفتنى است روى سخن با مردمى است که مى پنداشتند در جهان، خدایان متعددى وجود دارند که سرنوشت انسان ها به دست آنها رقم مى خورد. در جمله فوق، با توجه دادن به این حقیقت که سراسر هستى ملک خدا و تحت تصرف او است، اساساً وجود موجود دیگرى - که از ملک خدا بیرون باشد و در پدیده هاى دیگر، قدرت تصرف داشته باشد - پندارى باطل و ساخته ذهن هاى جاهل خوانده شده است. ۲ - جهان آفرینش، داراى آسمان هاى متعدد «له ما فى السموت» ۳ - خدا، پروردگار بى همتاى سراسر هستى «له ما فى السموت و ما فى الأرض» ۴ - خدا، تنها وجود غنى، بى نیاز، حمید و ستوده در سراسر هستى «و إنّ اللّه لهو الغنىّ الحمید» «هو» ضمیر فصل و «الغنى» خبر اول «إنّ» و «الحمید» خبر دوم است و «ال» در آنها براى جنس و مفید حصر مى باشد. گفتنى است که این قسمت، متضمن دلیل دیگرى بر موهوم بودن اندیشه شرک است; زیرا با توجه به این که سراسر هستى، ستایشگر خدا و تنها نیازمند به او است، دیگر جایى براى موجود دیگرى - که بى نیاز باشد و نیاز دیگران را بر آورده کند و بدین جهت مورد ستایش آنان واقع شود - وجود ندارد. ۵ - سراسر هستى، فقیر و نیازمند به خداى یگانه و ستایشگر او «له ما فى السموت ... و إنّ اللّه لهو الغنىّ الحمید» ۶ - بى نیازى و واجد بودن همه کمالات، شرط شایستگى براى ربوبیت و تدبیر امور عالم و آدم «و إنّ اللّه لهو الغنىّ الحمید» ۷ - مالکیت و بى نیازى مطلق خدا، سرچسمه شایستگى او براى حمد و ستایش «له ما فى السموت ... و إنّ اللّه لهو الغنىّ الحمید» ذکر «حمید» در پى «مالکیت و غناى مطلق»، بیانگر مطلب بالا است. ۸ - خدا، غنى (بى نیاز) و حمید (ستوده) است. «و إنّ اللّه لهو الغنىّ الحمید»
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰)
  • عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۱۷ آیه
  • خدا، مالک موجودات اسمانها+۱۶ آیه
  • خدای یکتا، تنها پروردگار هستی و مدبّر امور
  • تدبیر انسان در مراحل مختلف از سوی خدا، دلیل توحید ربوبی
  • مالکیّت تکوینی موجودات، منحصر به خداوند یکتا+۱۳ آیه
  • خداوند، ذات مستحق حمد و ستایش+۷ آیه
  • بی نیازی خداوند، از ملاکهای اختصاص حمد به او+۶ آیه
  • مالکیّت مطلق خداوند بر موجودات عالم، یکی از ملاکهای اختصاص حمد و ستایش به خداوند+۴ آیه
  • خداوند، مالک تمام موجودات و بی نیاز مطلق از انها+۳ آیه
  • موجودات زمین، از انِ خداوند+۱۵ آیه
واژه‌ها