سوره حدید(الحديد)، آیه ۲۹ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۴۱
لِّئَلَّا يَعْلَمَ أَهْلُ الْكِتَابِ أَلَّا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَيْءٍ مِّن فَضْلِ اللَّهِ وَأَنَّ الْفَضْلَ بِيَدِ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ
تا اهل کتاب بدانند که قادر بر چیزی از فضل خدا نیستند، و تمام فضل (و رحمت) به دست اوست، به هر کس بخواهد آن را میبخشد؛ و خداوند دارای فضل عظیم است!
معنی کلمات و عبارات
«لِئَلاّ یَعْلَمَ»: تا بدانند. حرف (لا) زائد و برای تأکید نفی است. «أَهْلُ الْکِتَابِ»: مراد کسانی است که به عیسی و سایر پیغمبران ایمان آورده، ولی به پیغمبر اسلام ایمان نداشته و بهشت را منحصر به خود میدانستند (نگا: بقره / و . «الْفَضْلِ»: موهبت. مرحمت. عطیه. لطف (نگا: بقره / و آلعمران / و ).
نزول
سال ۱۷ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۴ رویداد)
نکات آیه
۱ - بعثت پیامبراکرم(ص) و ظهور امت جدید و بالنده اسلام، خط بطلانى بر پندار باطل اهل کتاب بود. «یأیها الذین ءامنوا ... ءامنوا برسوله ... لئلاّیعلم أهل الکتب ألاّیقدرون على شىء من فضل اللّه»
کلمه «لا» در «لئلاّیعلم» زاید است; یعنى، تا اهل کتاب بدانند که هیچ بخشى از فضل خداوند در حوزه اختیار آنان قرار ندارد.
۲ - اهل کتاب، بر این باور بودند که آنان تنها قوم صاحب فضیلت و شایسته نبوت اند. «لئلاّیعلم أهل الکتب ألاّیقدرون على شىء»
۳ - نبوت، نمود فضل و فزون بخشى خداوند است. «ألاّیقدرون على شىء من فضل اللّه»
مراد از «شىء من فضل اللّه» فضل نبوت است.
۴ - فضل و فزون بخشى، تنها در دست خداوند و در اختیار او است. «و أنّ الفضل بید اللّه»
۵ - خداوند، از فضل و فزون بخشى خود، هر کس را که بخواهد، بهره مند مى سازد. «و أنّ الفضل بید اللّه یؤتیه من یشاء»
۶ - خداوند، صاحب فضل (فزون بخشى) بزرگى است. «و اللّه ذو الفضل العظیم»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۶–۲۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۵–۲۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۹ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۹ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۹ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۹ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۹ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۶–۲۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۹
موضوعات
دستهبندی موضوعی
عوامل بطلان بینش اهل کتاببینش اهل کتابآثار بعثت محمدذوالفضل العظیمفضیلت نبوتملاک نبوتنشانه های فضل خدافضل خداآثار مشیت خدااختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۹)
- اهلکتاب، مدّعی دستیابی به فضل الهی
- بعثت پیامبر و ظهور امّت اسلام، خطّ بطلانی بر عقیده اهلکتاب به اختصاص نبوّت به انان+۱ آیه
- خداوند، عطاکننده فضل به انسانها، براساس مشیّت خود+۷ آیه
- عطا کردن بصیرت ویژه به تقواپیشگان، تفضّلی از جانب خدا+۲ آیه
- رحمت خدا، جلوه فضل او+۲ آیه
- رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله)، نمود فضل الهی+۱۲ آیه
- امرزش مؤمنان و بخشش گناهان انان، جلوه تفضّل الهی+۳ آیه
- تفاوت ادمیان، در بهره مندی از فضل خدا، برخاسته از مشیّت او+۱۰ آیه
- تقوا، عامل جلب فضل خدا+۲ آیه
- بهره مندی محمّد(صلی الله علیه واله)، از فضل گسترده خدا+۸ آیه
- خداوند، دارای فضل و بخشش، برای اهل اسلام و ایمان+۱۰ آیه
- در دست خدا بودن، کنایه از منشا بودن و قدرت خداوند+۲ آیه
- در دست بودن، کنایه از سلطه و اختیار+۱ آیه
- قدرت تشخیص حق از باطل، جلوه فضل خدا+۲ آیه
- تکفیر گناهان، جلوه ای از فضل الهی+۲ آیه
- رحمت خدا، جلوه فضل او+۳ آیه
- رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله)، نمود فضل الهی+۱۲ آیه
- قدرت تشخیص حق از باطل، جلوه فضل خدا+۳ آیه
- امرزش مؤمنان و بخشش گناهان انان، جلوه تفضّل الهی+۳ آیه
- تفاوت ادمیان، در بهره مندی از فضل خدا، برخاسته از مشیّت او+۱۰ آیه
- تقوا، عامل جلب فضل خدا+۲ آیه
- بهره مندی محمّد(صلی الله علیه واله)، از فضل گسترده خدا+۷ آیه
- خداوند، دارای فضل و بخشش، برای اهل اسلام و ایمان+۱۰ آیه
- مشیّت الهی، موجب بهرهمند شدن افراد، از فضل خداوند+۴ آیه
- تعلّق مشیّت الهی، به اعطای فضل به دیگران، نشیت گرفته از فضل خداوند+۲ آیه
- فضل خداوند، منشا امرزش گناهان از سوی او+۳ آیه
- مُؤتی/ اسماوصفات+۸ آیه
- مُؤتی/ اسماوصفات+۸ آیه
- نبوّت، نمود فضل خداوند بر بندگان+۶ آیه