آیه ۱۰۷ سوره یونس

سوره یونس، آیه ۱۰۷ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۲۱

وَإِن يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ وَإِن يُرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَادَّ لِفَضْلِهِ يُصِيبُ بِهِ مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَهُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ

و اگر خداوند، (برای امتحان یا کیفر گناه،) زیانی به تو رساند، هیچ کس جز او آن را برطرف نمی‌سازد؛ و اگر اراده خیری برای تو کند، هیچ کس مانع فضل او نخواهد شد! آنرا به هر کس از بندگانش بخواهد می‌رساند؛ و او غفور و رحیم است!»

معنی کلمات و عبارات
«کَاشِفَ»: برطرف کننده. «رَآدَّ»: برگرداننده. مانع.
نزول
نکات آیه
۱ - معبودهاى مشرکان، نه قدرت بر رساندن نفع و ضرر به انسان را دارند و نه توانایى دفع و جلوگیرى از آن را. «و لاتدع من دون اللّه ما لاینفعک و لایضرک ... و إن یمسسک اللّه بضرّ فلا کاشف له إلا هو» با توجّه به اینکه آیه قبل، درباره عدم توانایى معبودها در رساندن نفع و ضرر به انسان است و در این آیه مى فرماید اگر خداوند کسى را گرفتار رنج و مصیبت نماید یا نعمت دهد کسى را توانایى دفع آن نیست، برداشت فوق استفاده مى شود. ۲ - هیچ موجودى توانایى انجام کارى در جهت خنثى کردن کار خداوند را ندارد. «و إن یمسسک اللّه بضرّ فلا کاشف له إلا هو و إن یردک بخیر فلا راد لفضله» ۳ - تمام قدرتها در جهان هستى، مقهور و مغلوب قدرت خداوند است. «و إن یمسسک اللّه بضرّ فلا کاشف له إلا هو ... یصیب به من یشاء» ۴ - خداوند، هرگاه کسى را به رنج و مصیبتى گرفتار فرماید، هیچ موجودى توانایى دفع آن را ندارد. «و إن یمسسک اللّه بضرّ فلا کاشف له إلا هو» ۵ - خداوند، هرگاه خیر کسى را بخواهد، هیچ موجودى توانایى سلب آن خیر را از وى نخواهد داشت. «و إن یردک بخیر فلا راد لفضله» ۶ - خیرات و نعمتهاى خداوند بر پایه تفضل اوست نه بر اساس لیاقت و استحقاق انسان. «و إن یردک بخیر فلا راد لفضله» ۷ - اراده خداوند، عین فعل اوست. «و إن یردک بخیر فلا راد لفضله» از جمله «فلا راد لفضله» - که جواب شرط است - استفاده مى شود که با نفس اراده خداوند، فضل او در خارج تحقق پیدا مى کند و لذا فرمود: کسى توانایى رد آن را ندارد. ۸ - فضل خداوند، شامل حال کسانى است که یکتا پرست و موحدند. «یصیب به من یشاء من عباده» ۹ - تفضل خداوند بر بندگان موحد خود، جلوه غفاریت و رحیمیت اوست. «فلا راد لفضله یصیب به من یشاء من عباده و هو الغفور الرحیم» ۱۰ - خداوند، مشرکان را از فضل خود بهره مند نخواهد کرد. «فلا راد لفضله یصیب به من یشاء من عباده» با توجّه به اینکه مشرکان، از یکتا پرستى و عبادت خداوند سرباز مى زدند، ذکر «من عباده» مى تواند گویاى برداشت فوق باشد. ۱۱ - مشرکان در صورت ترک آیین شرک و گرویدن به توحید و یکتاپرستى، مورد غفران و رحمت خداوند قرار خواهند گرفت. «لاتدع من دون اللّه ما لاینفعک و لایضرک ... فلا راد لفضله یصیب به من یشاء من عباده و هو الغفور الرحیم» ذکر «غفران و رحمت» پس از بیان اختصاص فضل خدا به یکتاپرستان، بیانگر ترغیب مشرکان به ترک جبهه شرک و دخول در جرگه موحدان است. ۱۲ - خدا، غفور (بسیار آمرزنده) و رحیم (مهربان) است. «و هو الغفور الرحیم»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۲)
  • انسان ناتوان برای دفاع از منافع خویش دربرابر مشیت و قدرت الهی+۲ آیه
  • نفی تاثیر استقلالی غیر خداوند، در جهان هستی+۸ آیه
  • تفاوت ادمیان، در بهره مندی از فضل خدا، برخاسته از مشیّت او+۱۰ آیه
  • بهره مندی محمّد(صلی الله علیه واله)، از فضل گسترده خدا+۸ آیه
  • اگاهی خداوند به خیر بندگان+۳ آیه
  • بهره مندی از فضل و رحمت الهی، خیر و بهتر از تمام اندوخته های مادّی+۱ آیه
  • خیرات و نعمتهای خداوند، بر پایه اراده و تفضّل او
  • مشیّت الهی، منشا رسیدن خیر به بندگان+۲ آیه
  • ناتوانی همه موجودات، از سلب خیر از دیگران در صورت تعلّق اراده الهی+۱ آیه
  • ناتوانی همه موجودات، در جلوگیری از رساندن خیر الهی به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • تفضّل بر بندگان موحّد خود، جلوه ای از رحمت خداوند
  • خداوند، برطرف کننده سختیها و گرفتاریهای انسان+۵ آیه
  • ضارّ / اسماوصفات+۴ آیه
  • بهره گیری قران از حسّ ضررگریزی انسان، برای تبلیغ توحید عبادی+۵ آیه
  • رفع مضرّات و کمبودها از انسانها، فقط به قدرت خداوند سبحان+۶ آیه
  • توجّه به اقتدار بی مانع خداوند بر رساندن ضرر، زمینه ساز اعتقاد به توحید و پرهیز از شرک+۲ آیه
  • تنها خداوند، قادر بر رساندن هرگونه نفع و ضرر به ادمی+۶ آیه
  • خداوند، نجات دهنده انسانها از مضرّات+۴ آیه
  • معبودان باطل، ناتوان از رساندن منفعت به انسانها+۱ آیه
  • عجز انسانها در مقابل قدرت خداوند+۲ آیه
  • تفاوت ادمیان، در بهره مندی از فضل خدا، برخاسته از مشیّت او+۱۰ آیه
  • بهره مندی محمّد(صلی الله علیه واله)، از فضل گسترده خدا+۷ آیه
  • کاشف / اسماوصفات+۳ آیه
  • ناتوانی معبودهای مشرکان، در هرگونه ضرر رساندن به پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • تنها خداوند، حفظکننده پیامبر صلی الله علیه و اله از ضررها و زیانها+۱ آیه
  • دفع هرگونه ضرر از پیامبر صلی الله علیه و اله، نشیت گرفته از مشیّت خداوند و جلوهای از رحمت و غفران پروردگار+۱ آیه
  • مُرید/ اسما و صفات+۳ آیه
  • ناتوانی افراد از دفع ضرر، در صورت تعلق اراده و مشیّت خداوند بر ان+۳ آیه
  • ناتوانی افراد از جلب منفعت، در صورت تعلّق اراده و مشیّت خداوند بر تحقّق خلاف ان+۲ آیه
  • انسان ناتوان برای دفاع از منافع خویش، در برابر مشیّت و قدرت الهی+۲ آیه
  • تفضل خداوند بر بندگان خود، جلوه رحیمیت و غفاریت او
  • غفران و امرزش الهی از شؤون رحمت او+۱ آیه
واژه‌ها