آیه ۷ سوره حدید

سوره حدید(الحديد)، آیه ۷ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۸

آمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ أَنْفِقُوا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُسْتَخْلَفِينَ فِيهِ فَالَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَ أَنْفَقُوا لَهُمْ أَجْرٌ كَبِيرٌ

به خدا و رسولش ایمان بیاورید و از آنچه شما را جانشین و نماینده (خود) در آن قرار داده انفاق کنید؛ (زیرا) کسانی که از شما ایمان بیاورند و انفاق کنند، اجر بزرگی دارند!

معنی کلمات و عبارات
«مُسْتَخْلَفِینَ»: نمایندگان خدا در صرف اموال و دادن آن به افراد مستحق. جانشینان دیگران در بدست گرفتن اموال. اشاره به دو چیز است: الف - در حقیقت مالک اصلی خدا است و اموال سپرده و امانتی در پیش انسان است. ب - دسته‌ای می‌روند و دسته‌ای می‌آیند و به نوبت اموال را بدست می‌گیرند و امانتدار می‌شوند (نگا: انعام / یونس / ).
نزول
نکات آیه
۱ - ایمان آوردن به خدا و پیامبر او، توصیه الهى به عموم مردمان «ءامنوا باللّه و رسوله» در این که خطاب در «آمنوا» متوجه چه کسانى است، سه احتمال وجود دارد: الف) خطاب متوجه کافران است; ب) خطاب متوجه مؤمنان است; ج) خطاب متوجه عموم مؤمنان و کافران است. برداشت یاد شده بر پایه احتمال سوم است. ۲ - حضرت محمد(ص)، رسول و فرستاده خداوند است. «ءامنوا باللّه و رسوله» ۳ - کارساز بودن ایمان به خدا، در گرو ایمان آوردن به رسول او (حضرت محمد(ص)) است. «ءامنوا باللّه و رسوله» ۴ - ایمان، داراى درجات است. «ءامنوا باللّه و رسوله» در صورتى که خطاب «آمنوا» متوجه مؤمنان باشد، مفاد آن این است که کسانى که ایمان آورده اند، نباید به همان مرتبه از ایمان اکتفا کنند; بلکه باید خود را به مرتبه بالاتر از ایمان برسانند. ۵ - مؤمنان، موظّف به تلاش براى افزودن بر درجات ایمان خویش و بسنده نکردن به درجه اى از آن «ءامنوا باللّه و رسوله» ۶ - انفاق، وظیفه اى الهى برعهده مؤمنان «ءامنوا باللّه ... و أنفقوا» ۷ - انفاق، از ارکان عملى دین و داراى اهمیتى خاص در میان سایر تکالیف «ءامنوا باللّه ... و أنفقوا» اختصاص به ذکر یافتن تکلیف انفاق - پس از دستور ایمان - از سایر تکالیف بیانگر مطلب یاد شده است. ۸ - امکانات و دارایى هاى انسان، از آن خداوند است و به صورت عاریه در اختیار نسل ها قرار دارد. «و أنفقوا ممّا جعلکم مستخلفین فیه» «إستخلاف» به معناى جانشین قرار دادن است. مقصود از خلافت و جانشینى، یا جانشینى از نسل هاى پیشین است و یا جانشینى از خداوند. برداشت یاد شده براساس احتمال اول است. ۹ - انسان، جانشین خداوند در زمین «جعلکم مستخلفین فیه» ۱۰ - تلاش براى رفع احتیاج نیازمندان، نشانه قوّت ایمان «ءامنوا باللّه و رسوله و أنفقوا» در صورتى که خطاب در «آمنوا» متوجه مؤمنان باشد; مراد از ایمان مورد دستور، درجه اى بالاتر از ایمان خواهد بود که مؤمنان مورد خطاب بالفعل دارند. بنابراین دستور انفاق به این دسته از مؤمنان، نشان مى دهد که گذشتن از مال و خرج کردن آن، براى رفع احتیاج نیازمندان، نیاز به ایمانى قوى دارد. ۱۱ - توجه به عاریه و خدادادى بودن امکانات و دارایى ها، زمینه اى براى پیدایش روحیه انفاق گرى در انسان «و أنفقوا ممّا جعلکم مستخلفین فیه» ۱۲ - انسان، موظّف به انفاق کردن تنها بخشى از دارایى ها است; و نه همه امکانات. «و أنفقوا ممّا جعلکم مستخلفین فیه» واژه «من» در «ممّا» به معناى «بعض» است. بنابراین «أنفقوا ممّا...»; یعنى، بخشى از آنچه را... انفاق کنید. ۱۳ - وعده پاداش بزرگ از سوى خداوند به مؤمنان انفاقگر «فالذین ءامنوا منکم و أنفقوا لهم أجر کبیر» ۱۴ - انفاق، در صورتى پیش خداوند ارزش دارد که از شخص مؤمنِ به خدا و پیامبر(ص) انجام بگیرد. «فالذین ءامنوا منکم و أنفقوا لهم أجر کبیر» قید «منکم» بیانگر مطلب یاد شده است. ۱۵ - اعمال نیک شخص کافر به خدا و رسول او، در پیشگاه پروردگار فاقد ارزش مى باشد. «فالذین ءامنوا منکم و أنفقوا لهم أجر کبیر»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۶)
  • ایمان به خدای یگانه رکن اساسی اسلام+۸ آیه
  • ایمان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، از ارکان اسلام+۹ آیه
  • امور اقتصادی و معیشتی مردم، دارای جایگاهی مهمّ در حدّ مسایل اعتقادی و عبادی+۴ آیه
  • لزوم انفاق از مال به ارث رسیده
  • انفاق مؤمنان موجب پاداشی بزرگ
  • انفاق مؤمنان موجب پاداشی بزرگ
  • توجّه به پاداشهای الهی، زمینهساز اسانشدن انفاق مال بر ادمی+۱ آیه
  • توجّه به خدادادیبودن داراییها و امکانات، زمینهساز انفاق انسان+۳ آیه
  • محدود نبودن انفاق به امکانات و داراییهای خاص+۳ آیه
  • دعوتشدن کافران به ایمان ازسوی خداوند+۴ آیه
  • مؤمنان انفاقکننده برخوردار از پاداش بزرگ الهی
  • انفاق، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۱ آیه
  • ایمان به پیامبر(صلی الله علیه واله) موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۳ آیه
  • ایمان به خداوند، موجب برخورداری از پاداش الهی+۶ آیه
  • ایمان، موجب برخورداری از پاداشهای اخرتی+۱ آیه
  • استحباب انفاق به دیگران، از مال خویش+۴ آیه
  • وجوب ایمان به خدا+۱۰ آیه
  • وجوب ایمان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۱۰ آیه
  • برخورداری مؤمنان به خدا، از پاداش الهی+۵ آیه
  • دعوت خدا از مردم، برای ایمان اوردن به وی+۸ آیه
  • خداوند، دعوت کننده مؤمنان، به تقویت ایمان خود به خدا+۲ آیه
  • ایمان اوردن به خدا، از تکالیف کافران+۴ آیه
  • ایمان به پیامبر اسلام (صلی الله علیه واله) تکلیفی برکافران+۴ آیه
  • دعوت خداوند، از کافران، برای ایمان اوردن به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
  • دعوت الهی از کافران، برای ایمان اوردن به خدا+۷ آیه
  • دعوت پیامبر(صلی الله علیه واله) از کافران، برای ایمان اوردن به خدا+۱ آیه
  • وجوب انفاق انسان، از اموال تحت مالکیّت خویش
  • خداوند، عطا کننده مالکیّت جعلی و (اعتباری) بر امکانات و داراییها به انسانها
  • ایمان به پیامبر صلی الله علیه و اله، از ارکان ایمان+۹ آیه
  • مؤمنان به محمّد صلی الله علیه و اله، برخوردار از پاداش الهی+۴ آیه
  • دعوت خدا از مردم، برای ایمان به محمّد صلی الله علیه و اله+۸ آیه
  • رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۹ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، فرستاده خدا و دارای مقام رسالت+۳ آیه
  • وعده پاداش به مؤمنان، از سوی خدا+۵ آیه
  • وجوب ایمان به خدا+۹ آیه
  • وجوب ایمان به محمد صلی الله علیه و اله+۱۰ آیه
واژه‌ها