سوره الرحمن، آیه ۳۰ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۲
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - توبیخ کافران و تکذیب گران جن و انس، به خاطر نادیده گرفتن قدرت و لطف الهى در تأمین نیازهاى خلق «یسله ... کلّ یوم هو فى شأن . فبأىّ ءالآء ربّکما تکذّبان»
خداوند در آیه قبل، فقر ذاتى و نیازمندى موجودات و فیاضیت و نیاز برآورى خویش را به آدمیان یادآور شده و در این آیه غافلان و کافران را مورد سرزنش قرار داده که چرا این حقیقت را در هستى نادیده مى گیرند. تثنیه آمدن «کما» و «تکذّبان»، ظاهراً به خاطر توجه خطاب به جن و انس است.
۲ - برخوردارى خلق از فیض همیشه در جوشش پروردگار خویش، نعمتى انکارناپذیر و شایان توجه براى جن و انس «کلّ یوم هو فى شأن . فبأىّ ءالآء ربّکما تکذّبان»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که عنوان «ءالآء»، بر محتواى آیه قبل - که همان نیازمندى خلق و نیازبرآورى خالق مى باشد - اطلاق شده است.
۳ - توجه به نیاز و فقر ذاتى ممکنات، زمینه خداشناسى و پرهیز از کفر و تکذیب «یسله من فى السموت و ... فبأىّ ءالآء ربّکما تکذّبان»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که خداوند براى دورساختن آدمیان و جن از کفر و تکذیب حق، نیاز و فقر ذاتى عالم ممکنات را به آنان یادآور شده است.
۴ - خداوند، خواهان توجه و اذعان جن و انس به فقر ذاتى موجودات و نیاز آنها به خداوند «یسله من فى السموت و الأرض ... فبأىّ ءالآء ربّکما تکذّبان»
سرزنش شدن تکذیب گران یا غافلانى که با غفلت خویش، از جلوه هاى ربوبیت خداوند چشم پوشیده اند; در واقع بدین منظور است که آنان بیدار شده و تجلیات ربوبیت فراگیرالهى را در درباره خود دریابند.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۷۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۴–۳۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۲۹–۳۰
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اقرار به نیازذکر نیازهای موجوداتمشمولان فیض خداغفلت از لطف خداتأمین نیازهای موجوداتغفلت از قدرت خدانعمتهای انساننعمتهای جنمنشأ تأمین نیازهانیاز به خداتکذیب ناپذیری نعمتهای خداموانع کفرزمینه خدا شناسیسرزنش جنیان کافرسرزنش کافرانسرزنشهای خداتوصیه های خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۱)
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۲۱ آیه
- تکذیب نعمتهای الهی از سوی انسانها و جنّیان، درپیدارنده توبیخ خداوند+۲۱ آیه
- تکذیب نعمتهای الهی از سوی انسانها و جنّیان، درپیدارنده توبیخ خداوند+۲۱ آیه
- تکذیب نعمتهای الهی از سوی انسانها و جنّیان، درپیدارنده توبیخ خداوند+۲۱ آیه
- سرزنش جنّیان از سوی خدا، به دلیل تکذیب نعمتهای الهی+۲۲ آیه
- سؤال توبیخی خدا از انسانها، درباره تکذیب و کفران نعمتها+۲۰ آیه
- سؤال توبیخی خدا از انسانها، درباره تکذیب نعمتها+۲۰ آیه
- سؤال توبیخی خدا از جنّیان، درباره تکذیب نعمتها+۲۰ آیه
- توبیخ کافران و تکذیبگران جنّ و انس، به خاطر نادیده گرفتن قدرت و لطف خدا در تامین نیازهای خلق+۳ آیه
- توجّه به نیاز و فقر ذاتی ممکنات، زمینه خداشناسی و پرهیز از تکذیب نعمتهای الهی+۱ آیه
- اجازه یافتن انسان برای دعا و درخواست از خداوند، از نعمتهای غیر قابل تکذیب الهی+۱ آیه